న్యూఢిల్లీ: మధ్యప్రాచ్యంలో యుద్ధ మేఘాలు కమ్ముకున్న వేళ, భారతదేశ ఇంధన భద్రత తీవ్ర ముప్పులో పడిందని ప్రముఖ భౌగోళిక రాజకీయ నిపుణుడు బ్రహ్మ చెల్లానీ ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. అమెరికా ఒత్తిడికి తలొగ్గి భారత్ తీసుకున్న నిర్ణయాలు ఇప్పుడు దేశానికే ఎదురుదెబ్బగా మారాయని ఆయన ఎత్తిచూపారు.
ఈ విషయమై ‘ఎక్స్’ (X) వేదికగా బ్రహ్మ చెల్లానీ చేసిన పోస్ట్ సారాంశం: “వాషింగ్టన్ నిబంధనలను అనుసరించడం వల్ల భారత్ మళ్ళీ చిక్కుల్లో పడింది. గత నెలలో అమెరికాతో కుదిరిన వాణిజ్య ఒప్పందం తర్వాత, వారి కోరిక మేరకు ఇరాన్ మరియు రష్యా నుండి చమురు తీసుకువస్తున్న మూడు నౌకలను భారత్ జప్తు చేసింది. కానీ ఇప్పుడు చమురు ధరల పెరుగుదలను అదుపు చేయడానికి, అదే అమెరికా ఇరాన్ పై ఉన్న కొన్ని ఆంక్షలను రహస్యంగా సడలించింది.”
చైనా లాభం – భారత్ నష్టం: 2019లో అమెరికా మాటకు కట్టుబడి, అప్పట్లో భారత్‌కు రెండో అతిపెద్ద చమురు సరఫరాదారుగా ఉన్న ఇరాన్ నుండి దిగుమతులను భారత్ పూర్తిగా నిలిపివేసింది. కానీ చైనా ఆ ఆంక్షలను పట్టించుకోకుండా ఇరాన్ నుండి తక్కువ ధరకే చమురు కొనుగోలు చేసింది. భారత్ చూపిన ఈ ‘విధేయత’ నేరుగా చైనాకు లాభంగా మారింది.
ప్రస్తుతం చమురు ధరలు గరిష్ట స్థాయిలో ఉన్న తరుణంలో, ఏడేళ్ల తర్వాత భారత్ మళ్ళీ ఇరాన్ నుండి చమురు కొనడానికి ప్రయత్నిస్తోంది. అయితే, “అమ్మడానికి చమురు లేదు, పాత డిస్కౌంట్లు కూడా ఇవ్వలేము” అని ఇరాన్ తేల్చి చెప్పినట్లు చెల్లానీ పేర్కొన్నారు.
అమెరికా ఒత్తిడి కారణంగా గత కొన్ని నెలలుగా రష్యా నుండి కూడా చమురు కొనుగోలును భారత్ తగ్గించింది. ఏప్రిల్ 2022 తర్వాత రష్యా చమురు దిగుమతులు కనిష్ట స్థాయికి చేరుకున్నాయి. కానీ ఇప్పుడు కొరత ఏర్పడగానే, సముద్రంలో నిలిచిపోయిన రష్యా చమురును కొనడానికి అమెరికా 30 రోజుల సమయం ఇచ్చింది.
అమెరికా మాట విని ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలను కోల్పోయిన భారత్, ఇప్పుడు తన అవసరాల కోసం యుద్ధ ఉద్రిక్తతలు ఉన్న ‘హోర్ముజ్ జలసంధి’పైనే ఎక్కువగా ఆధారపడాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది.
“చైనా బహిరంగంగా ఆంక్షలను ఉల్లంఘించి లాభాలు గడిస్తోంది. కానీ భారత్ మాత్రం వాషింగ్టన్ నిబంధనలకు లొంగి తన ఇంధన భద్రతను పదేపదే ప్రమాదంలో నెట్టుకుంటోంది. ప్రస్తుత ఇంధన సంక్షోభానికి అమెరికా ఇష్టానుసారం భారత్ తన విదేశీ విధానాన్ని మార్చుకోవడమే ప్రధాన కారణం” అని బ్రహ్మ చెల్లానీ తీవ్రంగా విమర్శించారు.