న్యూఢిల్లీ: భారత పార్లమెంటరీ చరిత్రలో అత్యంత కీలకమైన అడుగు పడింది. లోక్సభలో నియోజకవర్గాల పునర్విభజన (Delimitation) మరియు మహిళా రిజర్వేషన్ సవరణ బిల్లులను కేంద్ర న్యాయశాఖ మంత్రి అర్జున్ రామ్ మేఘ్వాల్ గురువారం ప్రవేశపెట్టారు. పార్లమెంట్ ప్రత్యేక సమావేశాల నేపథ్యంలో ఈ బిల్లుల ప్రవేశం రాజకీయ వర్గాల్లో పెను సంచలనంగా మారింది.
లోక్సభలో హోరాహోరీ.. ఓటింగ్తో పచ్చజెండా!
బిల్లులను ప్రవేశపెట్టిన వెంటనే కాంగ్రెస్ నేతృత్వంలోని విపక్షాలు తీవ్ర అభ్యంతరం వ్యక్తం చేశాయి. వీటిని వెనక్కి తీసుకోవాలని డిమాండ్ చేశాయి. అయితే, సభ్యులు లేవనెత్తే ప్రతి ప్రశ్నకూ సమాధానం ఇస్తామని కేంద్ర హోంమంత్రి అమిత్ షా స్పష్టం చేశారు.
- డివిజన్ ఓటింగ్: తొలుత వాయిస్ ఓటింగ్ నిర్వహించగా, విపక్షాల పట్టుబట్టడంతో ‘డివిజన్ ఓటింగ్’ నిర్వహించారు.
- ఫలితం: బిల్లుల ప్రవేశానికి మద్దతుగా 251 మంది సభ్యులు, వ్యతిరేకంగా 185 మంది సభ్యులు ఓటు వేశారు. దీంతో మెజారిటీ సభ్యుల ఆమోదంతో బిల్లులు సభలో చర్చకు వచ్చాయి.
ఏమిటి ఈ బిల్లుల లక్ష్యం?
రాజ్యాంగంలోని 131వ సవరణ బిల్లుతో సహా మూడు కీలక బిల్లులను ప్రభుత్వం ప్రతిపాదించింది. వీటి ప్రధాన ఉద్దేశాలు ఇవే:
- మహిళా రిజర్వేషన్: 2029 నుంచి లోక్సభ మరియు రాష్ట్రాల అసెంబ్లీల్లో మహిళలకు 33 శాతం రిజర్వేషన్లు కల్పించడం.
- స్థానాల పెంపు: నియోజకవర్గాల పునర్విభజన ద్వారా లోక్సభ స్థానాల సంఖ్యను ప్రస్తుతమున్న 543 నుండి 850 వరకు పెంచడం.
దక్షిణాది రాష్ట్రాల ఆందోళన.. విపక్షాల నిరసన!
నియోజకవర్గాల పునర్విభజనపై దక్షిణాది రాష్ట్రాల నుంచి తీవ్ర వ్యతిరేకత వ్యక్తమవుతోంది. జనాభా నియంత్రణను సమర్థవంతంగా అమలు చేసిన దక్షిణాది రాష్ట్రాలకు, ఈ పునర్విభజన వల్ల లోక్సభలో ప్రాతినిధ్యం తగ్గే ప్రమాదం ఉందని విపక్షాలు ఆరోపిస్తున్నాయి. ఇది సమాఖ్య స్ఫూర్తికి విరుద్ధమని గళమెత్తుతున్నాయి.
నేడు ప్రధాని మోదీ ప్రసంగం.. రాహుల్ గాంధీ హాజరు!
ఈ బిల్లులపై జరిగే చర్చలో ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ నేడు మధ్యాహ్నం 3 గంటలకు ప్రసంగించే అవకాశం ఉంది. మరోవైపు, విపక్ష నేత రాహుల్ గాంధీ కూడా సభకు హాజరై చర్చలో పాల్గొంటున్నారు.
ముందున్న అసలు సవాలు..
సాధారణ బిల్లులకు సాధారణ మెజారిటీ సరిపోతుంది. కానీ, ఇవి రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లులు కాబట్టి ఉభయ సభల్లోనూ ‘ప్రత్యేక మెజారిటీ’ (Special Majority) అవసరం. అంటే:
- మొత్తం సభ్యుల సంఖ్యలో 50 శాతం కంటే ఎక్కువ మంది మద్దతు ఉండాలి.
- సభకు హాజరై ఓటు వేసిన వారిలో మూడింట రెండు వంతుల (2/3rd) మెజారిటీ ఉండాలి.
ప్రస్తుతం లోక్సభలో ఎన్డీయే కూటమికి 292 మంది సభ్యులు ఉండగా, విపక్షాలకు 233 మంది సభ్యులు ఉన్నారు. దీంతో ఈ బిల్లులు నెగ్గాలంటే విపక్షాల సహకారం కేంద్ర ప్రభుత్వానికి అనివార్యంగా మారింది. మహిళా రిజర్వేషన్ల క్రెడిట్ కోసం సాగుతున్న ఈ రాజకీయ యుద్ధంలో చివరకు ఏమౌతుందో చూడాలి.