ముంబై అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయంలో కేవలం మూడు నాణేల కారణంగా ఒక ప్రయాణికుడు అరెస్టయ్యాడు. లండన్ నుండి వచ్చిన ఆ ప్రయాణికుడి వద్ద ఉన్న నాణేలు అత్యంత అరుదైనవి మరియు చారిత్రక ప్రాధాన్యత కలిగినవని కస్టమ్స్ అధికారులు గుర్తించారు.
ఆ నాణేల ప్రత్యేకత ఏమిటి?
- గోల్డ్ మోహర్: ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ బెంగాల్ ప్రెసిడెన్సీకి చెందిన 12.37 గ్రాముల బంగారు నాణెం. ఇది మొఘల్ చక్రవర్తి షా ఆలం II పేరు మీద ముద్రించబడింది.
- గోల్డ్ దినార్: ప్రాచీన కుషాణ సామ్రాజ్య పాలకుడు హువిష్క కాలానికి చెందిన 8 గ్రాముల బంగారు నాణెం.
- సిల్వర్ కాయిన్: మొఘల్ చక్రవర్తి జహంగీర్ కాలానికి చెందిన వెండి నాణెం. దీనిపై ‘కర్కాటక రాశి’ (Cancer) గుర్తు ఉంది.
భారతదేశంలో పురాతన నాణేల నిబంధనలు (Antique Coin Rules):
- పురాతన వస్తువు (Antiquity) అంటే ఏమిటి?: భారత చట్టాల ప్రకారం 100 ఏళ్ల కంటే పాత నాణేలను ‘పురాతన వస్తువులు’గా పరిగణిస్తారు. వీటిపై ‘యాంటిక్విటీస్ అండ్ ఆర్ట్ ట్రెజర్స్ యాక్ట్, 1972’ వర్తిస్తుంది.
- విదేశాలకు తీసుకెళ్లవచ్చా?: లేదు, 100 ఏళ్ల కంటే పాత భారతీయ నాణేలను విదేశాలకు ఎగుమతి చేయడంపై పూర్తి నిషేధం ఉంది. ప్రత్యేక పరిస్థితుల్లో భారత పురావస్తు శాఖ (ASI) అనుమతి తప్పనిసరి.
- రిజిస్ట్రేషన్ అవసరమా?: అవును, 100 ఏళ్ల కంటే పాత వస్తువులను కలిగి ఉన్నప్పుడు ASI వద్ద నమోదు చేసుకోవడం ద్వారా చట్టబద్ధమైన యాజమాన్య హక్కులు లభిస్తాయి.
- విదేశీ ప్రయాణంలో జాగ్రత్తలు: మీరు పురాతన నాణేలను వెంట తీసుకెళ్తుంటే కస్టమ్స్ అధికారులకు ముందే సమాచారం ఇవ్వాలి. సరైన పత్రాలు లేకపోతే వాటిని స్మగ్లింగ్‌గా పరిగణించి జప్తు చేస్తారు మరియు జైలు శిక్ష పడే అవకాశం ఉంది.
- ఫెమా (FEMA) నిబంధనలు: సాధారణంగా ₹25,000 వరకు నగదు లేదా నాణేలను విదేశాలకు తీసుకెళ్లవచ్చు, కానీ ‘పురాతన నాణేలకు’ ఈ పరిమితి వర్తించదు. వాటిని దేశ వారసత్వ సంపదగా భావిస్తారు కాబట్టి వాటి ఎగుమతి నిషేధం.