ప్రపంచం మరో వైరస్ ముప్పులో ఉందా అనే అనుమానాలను బలపరుస్తూ, హంతా వైరస్ (Hantavirus) వ్యాప్తిపై ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) అంతర్జాతీయ హెచ్చరిక జారీ చేసింది.
అట్లాంటిక్ మహాసముద్రంలోని ఒక క్రూయిజ్ షిప్లో వైరస్ బారిన పడి ముగ్గురు వ్యక్తులు మరణించడంతో, ఈ వ్యాధి మళ్లీ అంతర్జాతీయ స్థాయిలో చర్చనీయాంశమైంది. అయితే ఇది కేవలం ఓడ ప్రయాణికులకు మాత్రమే పరిమితం కాదని, ఏ పరిస్థితుల్లోనైనా మనుషులకు వ్యాపించవచ్చని ఆరోగ్య నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
ఏమిటీ హంతా వైరస్? ఇది ఎలా వ్యాపిస్తుంది?
ఎలుకలు, చిట్టెలుకలు వంటి కృంతక (Rodents) వర్గానికి చెందిన జీవులు ఈ వైరస్కు ప్రధాన వాహకాలు. వీటి విసర్జితాలు, మూత్రం, లాలాజలంతో నేరుగా సంబంధం ఏర్పడటం వల్ల లేదా ఇవి కలిసిన ధూళి కణాలను పీల్చడం (Aerosol Transmission) ద్వారా వైరస్ మనుషులకు సోకుతుంది. ఇళ్లు, కార్యాలయాలు, గోదాములు ఇలా ఎలుకల సంచారం ఉన్న ఎక్కడైనా ఈ వ్యాధి బారిన పడే అవకాశం ఉంది. సాధారణంగా మనుషుల నుంచి మనుషులకు ఇది వ్యాపించడం అరుదు అయినప్పటికీ, శ్వాస ద్వారా సోకే ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉంది.
లక్షణాలను నిర్లక్ష్యం చేయవద్దు
హంతా వైరస్ సోకిన మొదటి దశలో సాధారణ జ్వరం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి:
- తీవ్రమైన జ్వరం, అలసట, కండరాల నొప్పులు (ముఖ్యంగా తొడలు, వీపు, భుజాల భాగంలో).
- తలనొప్పి, మైకం, వణుకు.
- వాంతులు మరియు కడుపు నొప్పి.
వ్యాధి ముదిరే కొద్దీ ఇది ఊపిరితిత్తులను (HPS – Hantavirus Pulmonary Syndrome), మూత్రపిండాలను (HFRS) ప్రభావితం చేస్తుంది. ఊపిరితిత్తులలో నీరు చేరడం వల్ల శ్వాస తీసుకోవడం కష్టమై మరణానికి దారితీయవచ్చు. ఈ వ్యాధి మరణాల రేటు దాదాపు 38 శాతం వరకు ఉండటం దీని తీవ్రతను తెలియజేస్తోంది.
ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ సూచనలు
ప్రస్తుతానికి హంతా వైరస్కు ప్రత్యేకమైన వ్యాక్సిన్లు లేదా మందులు అందుబాటులో లేవు. కాబట్టి నివారణే ఏకైక మార్గం:
- ఎలుకల నియంత్రణ: ఇళ్లలో మరియు పరిసరాల్లో ఎలుకలు లేకుండా చూసుకోవాలి.
- పరిశుభ్రత: ఎలుకలు ఉండటానికి అవకాశం ఉన్న ప్రదేశాలను శుభ్రం చేసేటప్పుడు మాస్క్ ధరించాలి. ధూళి పైకి లేవకుండా క్రిమిసంహారకాలను (Disinfectants) ఉపయోగించి శుభ్రం చేయాలి.
- ఆహార భద్రత: ఆహార పదార్థాలను ఎలుకలు చేరలేని డబ్బాల్లో భద్రపరుచుకోవాలి.
- ప్రయాణాల్లో జాగ్రత్త: అడవులు లేదా గుహలకు వెళ్లే పర్యాటకులు గాలి వెలుతురు తక్కువగా ఉన్న ప్రదేశాల్లోకి వెళ్లేటప్పుడు అప్రమత్తంగా ఉండాలి.
ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ నివేదిక ప్రకారం, ప్రపంచవ్యాప్తంగా హంతా వైరస్ వ్యాప్తి చెందే అవకాశాలను నిరంతరం పర్యవేక్షిస్తున్నారు. లక్షణాలను సకాలంలో గుర్తించి చికిత్స పొందడం చాలా ముఖ్యం.