న్యూఢిల్లీ: దేశంలో పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు త్వరలో భారీగా పెరిగే అవకాశం ఉందంటూ అంతర్జాతీయ బ్రోకరేజ్ సంస్థ ‘మక్వారీ’ (Macquarie) విడుదల చేసిన నివేదిక కలకలం రేపుతోంది. అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో ముడి చమురు (Crude Oil) ధరలు ఆకాశాన్నంటుతున్నా, దేశీయంగా ధరల్లో మార్పు లేకపోవడంతో చమురు విక్రయ కంపెనీలు (OMCs) ఊహించని రీతిలో నష్టాలను చవిచూస్తున్నాయని ఈ నివేదిక వెల్లడించింది.
నష్టాల ఊబిలో చమురు సంస్థలు
మక్వారీ నివేదిక ప్రకారం, ప్రస్తుతం చమురు కంపెనీలకు:
- పెట్రోల్: లీటరుకు సుమారు రూ. 18 నష్టం వస్తోంది.
- డీజిల్: లీటరుకు ఏకంగా రూ. 35 వరకు నష్టం వాటిల్లుతోంది.
గత నెలలో ఈ కంపెనీల రోజువారీ నష్టం రూ. 2,400 కోట్లుగా ఉండగా, ప్రభుత్వం ఎక్సైజ్ సుంకాన్ని తగ్గించిన తర్వాత అది రూ. 1,600 కోట్లకు చేరింది. అయినప్పటికీ, కంపెనీలపై ఆర్థిక భారం తగ్గడం లేదని, ఇది ఏ క్షణమైనా వినియోగదారుల పైకి బదిలీ అయ్యే ప్రమాదం ఉందని విశ్లేషకులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
ధరల పెరుగుదలకు ప్రధాన కారణాలు:
- అంతర్జాతీయ ఉద్రిక్తతలు: అమెరికా – ఇరాన్ మధ్య శాంతి చర్చలు విఫలం కావడం, హోర్ముజ్ జలసంధిలో యుద్ధ వాతావరణం నెలకొనడంతో ముడి చమురు ధర బ్యారెల్కు 100 డాలర్ల మార్కును దాటింది. యూరోప్లో ఇది 150 డాలర్లకు చేరువలో ఉంది.
- ఎన్నికల ప్రభావం: పశ్చిమ బెంగాల్, తమిళనాడు వంటి కీలక రాష్ట్రాల్లో ఎన్నికలు ముగియగానే చమురు ధరల సవరణ ఉంటుందని నివేదిక సూచిస్తోంది. 2022 ఏప్రిల్ నుండి ఇండియన్ ఆయిల్ (IOC), భారత్ పెట్రోలియం (BPCL) వంటి సంస్థలు రిటైల్ ధరలను మార్చలేదు.
- దిగుమతుల భారం: భారత్ తన చమురు అవసరాల్లో 88 శాతం దిగుమతులపైనే ఆధారపడుతోంది. అంతర్జాతీయంగా బ్యారెల్ ధర 10 డాలర్లు పెరిగితే, మన దేశంలో లీటరుపై రూ. 6 భారం పడుతుంది.
ప్రభుత్వ సుంకాల కోత సరిపోదా?
మార్చి నెలలో కేంద్ర ప్రభుత్వం ఎక్సైజ్ సుంకాన్ని తగ్గించినప్పటికీ, ఆ ప్రయోజనం సామాన్య ప్రజలకు అందలేదు. ఆ మొత్తాన్ని కంపెనీలు తమ నష్టాలను పూడ్చుకోవడానికి వాడుకున్నాయి. ప్రస్తుతం కేంద్ర పన్ను పెట్రోల్పై రూ. 11.9, డీజిల్పై రూ. 7.8 గా ఉంది. ఒకవేళ ప్రభుత్వం ఈ పన్నును పూర్తిగా తొలగించినా, చమురు కంపెనీలు ఎదుర్కొంటున్న భారీ నష్టాలను పూర్తిగా భర్తీ చేయడం సాధ్యం కాదని నివేదిక పేర్కొంది.