మన జేబులో ఉండే స్మార్ట్‌ఫోన్ ఇప్పుడు కేవలం ఫోన్ మాత్రమే కాదు. అది మన మనీ పర్స్, ఫోటో ఆల్బమ్, ఆఫీస్ ఫైల్ – అన్నీ అదే.
బస్సులోనో లేదా జనసమూహంలోనో ఫోన్‌ను పోగొట్టుకుని, జేబు తడుముకుంటే ఫోన్ లేకపోతే, కడుపులో నిప్పులు పోసుకున్నంత బాధగా ఉంటుంది. “అయ్యో… అంతే, ఇక అంతే” అని మనం నిరాశ చెందుతాం. కానీ, మనం నమ్మకాన్ని వదులుకున్నా, పోలీసులు వదలిపెట్టరు. ఇన్ని లక్షల ఫోన్లు ఉన్న ఈ ఊరిలో, దొంగిలించబడిన మీ ఫోన్‌ను మాత్రమే వారు సరిగ్గా ఎలా కనుగొంటారు?
- ఫోన్ IMEI నంబర్
మనందరికీ వేలిముద్ర లేదా ఆధార్ నంబర్ ఎంత ప్రత్యేకంగా ఉంటుందో, అలాగే ప్రపంచంలో ఉన్న ప్రతి ఫోన్‌కు ఒక ప్రత్యేక గుర్తింపు ఉంది. అదే IMEI (International Mobile Equipment Identity) నంబర్.
దొంగ ఫోన్ దొంగిలించిన వెంటనే చేసే మొదటి పని, లోపల ఉన్న సిమ్ కార్డును తీసి పారేయడం. “సిమ్ తీసి పారేశాం, ఇక మనల్ని కనిపెట్టలేరు” అని వాడు తప్పుగా లెక్కేస్తాడు.
కానీ, వాడు వేరొక సిమ్ కార్డును లోపల పెట్టి ఫోన్‌ను ఆన్ చేసిన ఆ క్షణం, ఈ IMEI నంబర్ మేల్కొంటుంది. ఆ కొత్త సిమ్ కార్డు ఏ నెట్‌వర్క్ కంపెనీకి చెందినదో, ఆ సమాచారం వెంటనే నమోదు అవుతుంది. దీన్ని ఆధారం చేసుకుని పోలీసులు సులభంగా దగ్గరవుతారు.
- టవర్ లొకేషన్
ఆ తర్వాత, సెల్‌ఫోన్ టవర్లు. ఒక మొబైల్ ఫోన్ పనిచేయాలంటే, అది దగ్గరలో ఉన్న టవర్‌తో నిరంతరం సంబంధంలో ఉండాలి. “నేను ఇక్కడే ఉన్నాను” అని ప్రతి క్షణం ఫోన్ సిగ్నల్ పంపుతూనే ఉంటుంది.
దొంగ ఫోన్‌ను ఆన్ చేసి ఉంచినప్పుడు, ఆ ఫోన్ ఏ టవర్ పరిధిలో ఉందో పోలీసులు ఖచ్చితంగా అంచనా వేయగలరు. దీన్ని ‘ట్రయాంగులేషన్ (Triangulation)’ అని అంటారు. అంటే, మూడు టవర్ల సిగ్నల్స్‌ను ఉపయోగించి, ఆ వ్యక్తి నిలబడిన ప్రాంతాన్ని గుర్తించి చుట్టుముడతారు.
- గూగుల్ మరియు జీపీఎస్
ప్రస్తుత స్మార్ట్‌ఫోన్లలో జీపీఎస్ (GPS) సదుపాయం ఎప్పుడూ ఉంటుంది. ఒకవేళ దొంగ ఫోన్‌ను ఫార్మాట్ చేయకుండా, ఇంటర్నెట్‌ను ఆన్ చేస్తే, గూగుల్ మనకు గొప్ప సహాయం చేస్తుంది.
మనం ముందే లాగిన్ చేసి ఉంచిన జీమెయిల్ ఐడీ ద్వారా, ‘ఫైండ్ మై డివైస్ (Find My Device)’ సదుపాయాన్ని ఉపయోగించి ఫోన్ ఉన్న ప్రాంతాన్ని మ్యాప్‌లో ఖచ్చితంగా చూడవచ్చు.
కొన్నిసార్లు దొంగ ఆతృతతో ఏదైనా సోషల్ మీడియా యాప్‌లను ఓపెన్ చేసినా లేదా ఎవరికైనా మెసేజ్ పంపినా, ఆ డేటాను ఉపయోగించి కూడా పోలీసులు వారిని పట్టుకుంటారు.
మీరు చేయవలసింది ఇదే
టెక్నాలజీ పెరుగుతున్న కొద్దీ, దొంగలను పట్టుకోవడం కూడా సులభం అవుతోంది. కానీ, ఇందులో మనం చేయవలసింది ఒకటే:
ఫోన్ కొన్న వెంటనే దాని IMEI నంబర్‌ను ఒక డైరీలో రాసి పెట్టుకోండి.
ఫోన్ పోగొట్టుకుంటే, ఆలస్యం చేయకుండా వెంటనే పోలీసులకు ఫిర్యాదు చేయండి.
వారి చేతుల్లో ఉన్న సైబర్ టెక్నాలజీ ద్వారా, మీ ఫోన్ ప్రపంచంలో ఏ మూలన ఉన్నా, దాన్ని తిరిగి తీసుకురాగలరు.