న్యూఢిల్లీ: ఘజియాబాద్కు చెందిన హరీష్ రాణా కేసులో ‘కారుణ్యమరణం’ (Euthanasia) అనుమతినిస్తూ సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తి జస్టిస్ జేబీ పార్దీవాలా అత్యంత భావోద్వేగానికి లోనయ్యారు. తీర్పు చెబుతున్న సమయంలో ఆయన కళ్లు చెమర్చాయి. బుధవారం (మార్చి 11, 2026) జస్టిస్ జేబీ పార్దీవాలా మరియు జస్టిస్ కేవీ విశ్వనాథన్లతో కూడిన ధర్మాసనం హరీష్ రాణా కుటుంబం దాఖలు చేసిన ‘పాసివ్ యూథనేసియా’ దరఖాస్తుకు ఆమోదం తెలిపింది.
13 ఏళ్ల సుదీర్ఘ పోరాటం..
హరీష్ రాణా గత 13 ఏళ్లుగా మంచానికే పరిమితమయ్యారు.
ప్రమాదం: 2013లో పంజాబ్ యూనివర్సిటీలో చదువుతున్న సమయంలో హాస్టల్ నాలుగో అంతస్తు నుంచి కింద పడటంతో ఆయన తలకు తీవ్ర గాయాలయ్యాయి. అది ఆయన మెదడుపై తీవ్ర ప్రభావం చూపింది.
పరిస్థితి: అప్పటి నుండి ఆయన పరిస్థితిలో ఎలాంటి మార్పు లేదు. కనీసం శ్వాస తీసుకోవడానికి, ఆహారం తినడానికి కూడా వైద్య పరికరాల సహాయం తీసుకోవాల్సి వస్తోంది. నిరంతరం మంచంపైనే ఉండటం వల్ల శరీరంపై తీవ్రమైన గాయాలయ్యాయి.
కోర్టు ఏమన్నదంటే?
తీర్పు సందర్భంగా జస్టిస్ పార్దీవాలా మాట్లాడుతూ.. “ఇది చాలా బాధాకరమైన విషయం. మాకు ఇది కష్టమైన నిర్ణయమే, కానీ ఆ అబ్బాయిని (హరీష్) ఇలాంటి అపారమైన వేదనలో ఉంచలేము. మేము ఇప్పుడు ఆఖరి నిర్ణయం తీసుకోవాల్సిన దశలో ఉన్నాము” అని పేర్కొన్నారు.
కష్టకాలంలో కూడా హరీష్ను కంటికి రెప్పలా కాపాడుకున్న ఆయన కుటుంబాన్ని కోర్టు ప్రశంసించింది. “ఒకరిని ప్రేమించడం అంటే, అత్యంత దారుణమైన పరిస్థితుల్లో కూడా వారిని జాగ్రత్తగా చూసుకోవడమే” అని ధర్మాసనం వ్యాఖ్యానించింది.
గౌరవప్రదమైన వీడ్కోలుకు ఆదేశం
కోర్టు హరీష్ రాణా కుటుంబ విన్నపాన్ని మన్నిస్తూ, అతనికి అందుతున్న మెడికల్ సపోర్ట్ సిస్టమ్ను తొలగించాలని ఆదేశించింది.
కీలక వ్యాఖ్య: “ఇక్కడ ప్రధాన ప్రశ్న రోగికి మరణం మేలు చేస్తుందా అని కాదు, కృత్రిమ పద్ధతుల్లో (Life Sustaining Treatment) అతడిని బతికించి ఉంచడం అతనికి శ్రేయస్కరమా కాదా అనేది” అని కోర్టు స్పష్టం చేసింది.
నిర్ణయం: హరీష్ను ఎయిమ్స్ (AIIMS) పాలియేటివ్ కేర్లో చేర్పించాలని, అక్కడ వైద్య చికిత్సను ఉపసంహరించుకోవాలని కోర్టు తెలిపింది. ఈ ప్రక్రియ అంతా అత్యంత గౌరవప్రదంగా (With Dignity) జరిగేలా చూడాలని ఆదేశించింది.
కేసు నేపథ్యం
అంతకుముందు ఢిల్లీ హైకోర్టు హరీష్ కుటుంబం పెట్టుకున్న దరఖాస్తును తిరస్కరించింది. భారతీయ చట్టాల ప్రకారం ‘యాక్టివ్ యూథనేసియా’కు అనుమతి లేదని పేర్కొంది. దీనిపై ఆగస్టు 2024లో సుప్రీంకోర్టును ఆశ్రయించగా, కేంద్ర ప్రభుత్వానికి నోటీసులు జారీ చేస్తూ మానవీయ పరిష్కారాన్ని వెతకాలని కోరింది. ఎయిమ్స్ వైద్యుల బృందం హరీష్ ఇంటికి వెళ్లి పరీక్షించి నివేదిక సమర్పించిన తర్వాతే సుప్రీంకోర్టు ఈ చారిత్రాత్మక నిర్ణయం తీసుకుంది.
