ఢిల్లీ: జపాన్‌లో అతిపెద్ద భూకంపం రాబోతోందట. దీని కారణంగా హిమాలయ ప్రాంతంలో కూడా భారీ విధ్వంసం జరుగుతుందేమో? భూకంపం వస్తుందేమో? అనే కలవరం పట్టుకుంది. ఈ ప్రమాదాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకునే మన ప్రభుత్వం, ఇప్పుడు హిమాలయ ప్రాంతాన్ని అత్యంత ప్రమాదకరమైన జోన్ VI లో చేర్చింది. దీని గురించి ఇక్కడ క్లుప్తంగా తెలుసుకుందాం.
రింగ్ ఆఫ్ ఫైర్ అని పిలవబడే స్థాయిలో జపాన్ అంటేనే భూకంపాలు ఎక్కువగా వచ్చే దేశం. అలాగే హిమాలయాలను చుట్టుముట్టిన ప్రాంతం కూడా ప్రపంచంలోనే అత్యంత ప్రమాదకరమైన భూకంప మండలంగా పరిగణించబడుతోంది.
పెద్ద భూకంపం
ఎందుకంటే, హిమాలయ పర్వతాల కింద ఒక అతిపెద్ద పగులు ఉంది. భారతదేశం మరియు యురేషియా అనే 2 పెద్ద భూ ఫలకాలు ఎల్లప్పుడూ ఒకదానికొకటి ఒత్తుతూ (Pressing) నెట్టుతూనే ఉంటాయట. దీని కారణంగా హిమాలయాల కింద ఏటా భారీ ఒత్తిడి పేరుకుపోతూ వస్తోంది.
ఈ ఒత్తిడి ఒకేసారి విస్ఫోటనం చెంది బయటకు వస్తే, అది రిక్టర్ స్కేలుపై 8కి పైగా ఉంటుంది. అంటే అత్యంత శక్తివంతమైన భూకంపంగా పరిగణించబడుతుంది. అలా జరిగితే, ఉత్తర భారతదేశం, నేపాల్, దాని సమీప ప్రాంతాలు అన్నీ తీవ్రంగా ప్రభావితమవుతాయి.
గత కాలంలో కొద్దిగా వెనక్కి తిరిగి చూస్తే, ఇదే ప్రాంతాలలో ఇంతకు ముందు కూడా పెద్ద భూకంపాలు వచ్చి వెళ్లాయి. అంటే 1934లో బీహార్, నేపాల్ భూకంపం, 2015లో నేపాల్ భూకంపం వంటివి జరిగి, తీవ్రమైన నష్టాన్ని కలిగించి వెళ్లిపోయాయి.
నిపుణులు ఏం చెబుతున్నారు
ఇప్పుడు పరిస్థితి పూర్తిగా భిన్నంగా ఉంది. అంటే హిమాలయ ప్రాంతానికి దగ్గరగా చాలా మంది ప్రజలు నివసిస్తున్నారు. అక్కడ అనేక చోట్ల చాలా బలహీనమైన భవనాలు ఉన్నాయి. దీనివల్ల పెద్ద భూకంపం వస్తే, ఈ ప్రాంతాలు తట్టుకుంటాయో లేదో తెలియదు. కానీ భయంకరమైన పరిణామాన్ని ఖచ్చితంగా కలిగిస్తాయి.
దీని గురించి జాతీయ భూకంప కేంద్రం డైరెక్టర్ డాక్టర్ ఓం ప్రకాష్ మిశ్రా మాట్లాడుతూ, “హిమాలయ ప్రాంతంలో తరచుగా 2.5 నుండి 3.5 రిక్టర్ల మధ్య చిన్న చిన్న భూకంపాలు వస్తున్నాయి. ఈ చిన్న కంపనాలు పెద్ద స్థాయిలో పేరుకుపోయే ఒత్తిడిని నెమ్మదిగా బయటకు విడుదల చేస్తున్నాయి. దీనివల్ల వెంటనే పెద్ద భూకంపం వచ్చే ప్రమాదం లేదని” ఆయన అంటున్నారు.
క్లుప్తంగా చెప్పాలంటే, చిన్న కంపనాలు పెద్ద ప్రమాదాన్ని తగ్గిస్తాయి అనేది ఓం ప్రకాష్ మిశ్రా యొక్క అభిప్రాయం.
తాత్కాలిక ఊరట ఇదే
ఇది అక్కడ నివసించే వారికి కొంతవరకు ఊరటనిస్తోంది అయినప్పటికీ, ఈ చిన్న కంపనాలు కూడా తాత్కాలిక ఉపశమనమే అని నిపుణులు చెబుతున్నారు. ఎందుకంటే భూమి యొక్క కదలిక నిరంతరం కొనసాగుతున్నందున, భవిష్యత్తులో పెద్ద భూకంపం రావడాన్ని నివారించడం అసాధ్యం.
అందువల్ల ఈ ప్రమాదాన్ని గుర్తించే మన ప్రభుత్వం, కొత్తగా భూకంప ప్రమాద మండలాల మ్యాప్‌ను మార్చింది. అంటే, హిమాలయ ప్రాంతం మొత్తం మొదటిసారిగా అత్యంత అధిక ప్రమాదం ఉన్న “జోన్ VI” అనే కొత్త విభాగంలో చేర్చబడింది. ఆ విధంగా భారతదేశంలో 61 శాతం ప్రాంతం ఇప్పుడు మితమైన నుండి అధిక ప్రమాదం ఉన్న ప్రాంతంగా ప్రకటించబడింది.
అప్రమత్తత ముఖ్యం
హిమాలయ ప్రాంతం అంటే ప్రశాంతంగా ఉన్నట్లు అనిపించినా, ప్రమాదం వస్తే దాని నష్టం చాలా దారుణంగా ఉంటుందనే విషయాన్ని కూడా గమనించాలి. అందుకే, నిరంతర పర్యవేక్షణ, ముందస్తు జాగ్రత్త చర్యలు, ప్రజలను సిద్ధంగా ఉంచడం వంటి విషయాలు కొనసాగాలని నిపుణులు సలహా ఇస్తున్నారు.
మొత్తంగా, పెద్ద భూకంపం కోసం జపాన్ సిద్ధమవుతున్న ఈ సమయంలో, హిమాలయ ప్రాంతాలకు ఎప్పుడు ఏం జరుగుతుందో అనే భయం మరింత పెరిగింది. జనాభా సాంద్రత ఎక్కువ కావడం, బలహీనమైన మౌలిక సదుపాయాలు, కొండచరియలు, హిమసంపాతం వచ్చే ప్రమాదం ఉండటం వంటి కారణాల వల్ల హిమాలయాల విషయంలో మనం ఎల్లప్పుడూ సిద్ధంగా ఉండటం అవసరం.