వాలెంటైన్స్ వీక్ అయినా లేదా ప్రేమను వ్యక్తపరిచే విధానమైనా, ఒక చిన్న ‘ముద్దు’ మిమ్మల్ని తీవ్రమైన అనారోగ్యానికి గురిచేయవచ్చు. వైద్య భాషలో దీనిని ‘ఇన్ఫెక్షియస్ మోనోన్యూక్లియోసిస్’ లేదా ‘గ్లాండ్యులర్ ఫీవర్’ అని పిలుస్తారు. దీనినే ప్రపంచవ్యాప్తంగా ‘కిస్సింగ్ డిసీజ్’ అని కూడా అంటారు. కేవలం ముద్దు పెట్టుకోవడం మాత్రమే కాదు, ఒకరి ఎంగిలి స్పూన్లు లేదా స్ట్రాలను వాడటం కూడా ప్రమాదకరం కావచ్చు.
1. ఏమిటి ఈ ‘కిస్సింగ్ డిసీజ్’? ఇది ‘ఎప్‌స్టీన్-బార్ వైరస్’ (EBV) వల్ల వస్తుంది. ఈ వైరస్ ప్రధానంగా లాలాజలం (Saliva) ద్వారా వ్యాపిస్తుంది. ఎవరైనా ఈ వైరస్ ఉన్న లాలాజలంతో సంప్రదింపులోకి వచ్చినప్పుడు అది శరీరంలోకి ప్రవేశిస్తుంది. దీనిని ‘హ్యూమన్ హెర్పెస్ 4’ అని కూడా అంటారు. ఇది ఎక్కువగా యువత మరియు కిశోర ప్రాయంలో ఉన్నవారిలో కనిపిస్తుంది.
2. దంతాలు మరియు చిగుళ్ల వ్యాధులు: మీ భాగస్వామికి పంటి పుచ్చు (Cavity) లేదా చిగుళ్ల వ్యాధులు ఉంటే, లాలాజలం ద్వారా ఆ బ్యాక్టీరియా మీ నోటిలోకి ప్రవేశించి మీకు కూడా దంత సమస్యలను కలిగిస్తుంది.
3. శ్వాసకోస ఇన్ఫెక్షన్లు (Respiratory Infections): జలుబు, దగ్గు, ఫ్లూ లేదా కోవిడ్-19 వంటి వైరస్‌లు లాలాజలం ద్వారా లేదా సన్నిహితంగా ఉండటం వల్ల సులభంగా వ్యాపిస్తాయి.
4. నోటి పూత (Cold Sores): ‘హెర్పెస్ సింప్లెక్స్ వైరస్’ (HSV-1) వల్ల పెదవులపై లేదా నోటి లోపల బొబ్బలు వస్తాయి. ఈ ఇన్ఫెక్షన్ ముద్దు ద్వారా ఒకరి నుండి మరొకరికి చాలా వేగంగా వ్యాపిస్తుంది.
5. అలర్జీ ప్రమాదం: మీ భాగస్వామి మీరు అలర్జీ ఉన్న ఆహారాన్ని (ఉదాహరణకు వేరుశనగలు, స్ట్రాబెర్రీలు) తిని ఉంటే, ముద్దు పెట్టుకోవడం వల్ల మీకు కూడా అలర్జీ రియాక్షన్ వచ్చే అవకాశం ఉంది.
వైరస్ ఎలా వ్యాపిస్తుంది? కేవలం ముద్దు ద్వారానే కాకుండా, కింది కారణాల వల్ల కూడా ఇది వ్యాపిస్తుంది:
- ఎంగిలి పాత్రలు: ఒకే గ్లాసుతో నీళ్లు తాగడం లేదా స్పూన్ పంచుకోవడం.
- డ్రింక్స్: ఒకే స్ట్రా ఉపయోగించి కూల్ డ్రింక్ తాగడం.
- సంప్రదింపులు: దగ్గడం, తుమ్మడం లేదా రక్తం ద్వారా కూడా వ్యాపించవచ్చు.
ప్రధాన లక్షణాలు:
- నిరంతరం అలసటగా అనిపించడం.
- తీవ్రమైన జ్వరం మరియు గొంతు నొప్పి.
- మెడలోని గ్రంథులు వాపు రావడం.
నివారణ మార్గాలు:
- నోటి పరిశుభ్రత (Oral Hygiene): క్రమం తప్పకుండా పళ్లు తోముకోవడం మరియు మౌత్‌వాష్ వాడటం.
- అనారోగ్యంగా ఉన్నప్పుడు వద్దు: భాగస్వామికి జ్వరం, జలుబు లేదా నోటి పూత ఉంటే ముద్దు పెట్టుకోవడాన్ని నివారించాలి.
- శుభ్రత: బహిరంగ ప్రదేశాల్లో ఇతరుల గ్లాసులు లేదా స్ట్రాలు వాడకండి.