హర్యానాలోని పానిపట్ జిల్లా సివా గ్రామానికి చెందిన 63 ఏళ్ల రైతు రామ్ ప్రతాప్ శర్మ, ఆధునిక సాగు పద్ధతులతో వ్యవసాయంలో అద్భుతాలు సృష్టిస్తున్నారు. ‘కృషి రత్న’ అవార్డు గ్రహీత అయిన ఆయన, ఐదు విభిన్న రకాల పుచ్చకాయలను పండిస్తూ ఢిల్లీ, గురుగ్రామ్, చండీగఢ్ వంటి నగరాలకు సరఫరా చేస్తున్నారు.
విభిన్న రకాలు – విదేశీ విత్తనాలు:
శర్మ తన పొలంలో ఐదు రంగుల పుచ్చకాయలను పండిస్తున్నారు: ఎరుపు, నారింజ, ముదురు పసుపు, లేత పసుపు మరియు నీలం. నాణ్యత కోసం ఆయన థాయిలాండ్ మరియు తైవాన్ దేశాల నుండి కిలో ₹1 లక్ష వెచ్చించి విత్తనాలను కొనుగోలు చేస్తారు. ఎకరాకు కేవలం 300 గ్రాముల విత్తనాలు సరిపోతాయని, వీటి ద్వారా 6,000 మొక్కలు పెంచుతానని ఆయన వివరించారు.
ఆదాయం లెక్కలు ఇవే:
రామ్ ప్రతాప్ శర్మ తన ఆదాయ మార్గాలను చాలా స్పష్టంగా వివరించారు:
- పుచ్చకాయ సాగు: ఎకరాకు సుమారు 100 క్వింటాళ్ల దిగుబడి వస్తుంది. సగటున కిలో ₹50 చొప్పున విక్రయిస్తే ₹5 లక్షల ఆదాయం వస్తుంది. ₹1 లక్ష ఖర్చు తీసివేస్తే ₹4 లక్షల నికర లాభం ఉంటుంది.
- అంతర పంటలు (కూరగాయలు): అదే పొలంలో కాకర, బీర, పాలకూర, క్యారెట్ వంటి కూరగాయలను పండించడం ద్వారా అదనంగా ₹1.5 లక్షల నుండి ₹2.5 లక్షల వరకు సంపాదిస్తున్నారు.
- మొత్తం లాభం: వెరసి ఏడాదికి ఎకరాకు సుమారు ₹6.5 లక్షల నికర లాభాన్ని ఆయన గడిస్తున్నారు.
మార్కెటింగ్ వ్యూహం:
ఆయన పొలం నేషనల్ హైవే-44 (ఢిల్లీ-చండీగఢ్) కు దగ్గరగా ఉండటం పెద్ద ప్లస్ పాయింట్. కేవలం 4 నిమిషాల్లో తన ఉత్పత్తులను పానిపట్ మండీకి చేరవేస్తారు. అంతేకాకుండా, పెద్ద పెద్ద పారిశ్రామికవేత్తలు, అధికారులు నేరుగా ఆయన పొలం వద్దకే వచ్చి పండ్లను కొనుగోలు చేస్తుంటారు. ఢిల్లీ, నోయిడాలో ఆన్లైన్ ద్వారా తాజా పండ్లను సరఫరా చేసే సంస్థలు కూడా ఈయన రెగ్యులర్ కస్టమర్లు.
ఆధునిక సాంకేతికత:
2011 నుండి శర్మ పూర్తిస్థాయిలో కూరగాయలు, పండ్ల సాగు వైపు మళ్లారు. డ్రిప్ ఇరిగేషన్ (బిందు సేద్యం), మల్చింగ్, పాలీహౌస్ వంటి ఆధునిక పద్ధతులను వాడుతూ దిగుబడిని పెంచుకుంటున్నారు. హర్యానా ఉద్యానవన శాఖ డైరెక్టర్ జనరల్ రణబీర్ సింగ్ ఆయన్ను ఒక ‘కష్టపడే, వినూత్న ఆలోచనలు గల అభ్యుదయ రైతు’గా కొనియాడారు.