సాధారణ కిరాణా వస్తువులు కొనడానికో లేదా ఆటో ప్రయాణానికో మనం ఇచ్చే చిల్లర డబ్బులతో ఎటువంటి ఇబ్బందీ లేదు. కానీ, మీ వద్ద ఉన్న నగదుతో ఆస్తిని లేదా ఖరీదైన నగలను కొనాలని ప్లాన్ చేస్తే మాత్రం మీరు ఆదాయపు పన్ను శాఖాధికారుల కంట పడే అవకాశం ఉంది. 2026లో అమలులో ఉన్న నిబంధనల ప్రకారం, నగదు లావాదేవీలకు సంబంధించిన ముఖ్యమైన సమాచారం ఇక్కడ తెలుసుకుందాం.
నగదు మరియు ఆదాయపు పన్ను చిక్కులు: రోజువారీ అవసరాల కోసం చేసే ఖర్చులను పక్కన పెడితే, పెద్ద మొత్తంలో నగదు లావాదేవీలు చేసేటప్పుడు చాలా జాగ్రత్తగా ఉండాలి. ముఖ్యంగా, ఒక వ్యక్తి నుండి ఒకే రోజులో రూ. 2 లక్షల కంటే ఎక్కువ నగదు స్వీకరించడం ఆదాయపు పన్ను చట్టం ప్రకారం నేరం. మీరు కొనే వస్తువు బంగారం అయినా, కారు అయినా లేదా ఎలక్ట్రానిక్ వస్తువులైనా సరే.. దాని విలువ రూ. 2 లక్షలు దాటితే ఖచ్చితంగా బ్యాంక్ లావాదేవీ (UPI, చెక్కు లేదా కార్డు) ద్వారానే చెల్లింపు జరగాలి. బిల్లులను ముక్కలుగా చేసి చూపించినా ఈ నిబంధన నుండి తప్పించుకోలేరు.
ఆస్తి కొనుగోలులో ఉన్న ఆంక్షలు: ఇల్లు లేదా భూమి కొనేటప్పుడు నగదును ఉపయోగించడంపై అత్యంత కఠినమైన నిబంధనలు ఉన్నాయి. రూ. 2 లక్షల కంటే ఎక్కువ నగదుతో ఆస్తిని కొంటే, దానికి సమానమైన జరిమానా విధించే అవకాశం ఉంది. అంతేకాకుండా, మీరు కొనే ఆస్తి విలువ రూ. 30 లక్షల కంటే ఎక్కువగా ఉంటే, ఆ సమాచారం ఆటోమేటిక్‌గా ఆదాయపు పన్ను శాఖ దృష్టికి వెళుతుంది. రిజిస్ట్రార్ కార్యాలయం మీ పాన్ (PAN) నంబర్‌తో అనుసంధానించబడిన ఈ వివరాలను శాఖకు పంపిస్తుంది. మీ ఆదాయానికి, మీరు కొన్న ఆస్తి విలువకు మధ్య తేడాలు ఉంటే నోటీసులు రావచ్చు.
వ్యక్తిగత రుణాలకు ఇంకా కఠినమైన నిబంధన: స్నేహితుల నుండి లేదా బంధువుల నుండి చేబదులుగా డబ్బు తీసుకునేటప్పుడు మనం పెద్దగా ఆలోచించం. కానీ, రూ. 20,000 కంటే ఎక్కువ మొత్తాన్ని అప్పుగా తీసుకోవాలన్నా లేదా తీసుకున్న అప్పును తిరిగి చెల్లించాలన్నా నగదును ఉపయోగించకూడదు. ఇటువంటి లావాదేవీలన్నీ బ్యాంక్ ద్వారానే జరగాలనేది నిబంధన.
మీ ఖాతాను ఆదాయపు పన్ను శాఖ ఎలా పర్యవేక్షిస్తుంది? మీరు చేసే ప్రతి పెద్ద లావాదేవీని బ్యాంకులు, మ్యూచువల్ ఫండ్ సంస్థలు మరియు ఆస్తి రిజిస్ట్రార్లు ‘నిర్దిష్ట ఆర్థిక లావాదేవీ’ (SFT) నివేదికగా దాఖలు చేస్తారు. ఇది నేరుగా మీ పాన్ నంబర్‌తో అనుసంధానించబడి ఉంటుంది కాబట్టి, అధికారులు మీ నగదు ప్రవాహాన్ని సులభంగా పర్యవేక్షించగలరు.
తప్పించుకోవడం ఎలా? ఆదాయపు పన్ను నోటీసులను నివారించడానికి పన్ను నిపుణులు ఒక సరళమైన సలహాను అందిస్తున్నారు. ఆదాయపు పన్ను వెబ్‌సైట్‌లోని మీ ‘వార్షిక సమాచార ప్రకటన’ (AIS)-ను ఎప్పటికప్పుడు తనిఖీ చేస్తూ ఉండాలి. మీ పాన్ నంబర్‌పై ఏయే పెద్ద లావాదేవీలు నమోదయ్యాయో ఇది చూపిస్తుంది. ఆదాయపు పన్ను రిటర్నులు (ITR) దాఖలు చేసే ముందే ఇందులోని సమాచారం సరైనదేనా అని నిర్ధారించుకోవడం ద్వారా మీరు అనవసరమైన జరిమానాల నుండి తప్పించుకోవచ్చు.