ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధాని అమరావతికి చట్టబద్ధత కల్పిస్తూ లోకసభలో బిల్లు ఆమోదం పొందిన నేపథ్యంలో, మాజీ ముఖ్యమంత్రి వైఎస్ జగన్ మోహన్ రెడ్డి చేసిన వ్యాఖ్యలు రాష్ట్ర రాజకీయాల్లో కొత్త చర్చకు తెరలేపాయి. జగన్ ప్రతిపాదించిన ఈ కొత్త వ్యూహం కూటమి ప్రభుత్వాన్ని ఇరకాటంలో పెట్టేలా ఉందని రాజకీయ విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
చంద్రబాబు చేసిన తప్పిదాలు (విశ్లేషకుల అభిప్రాయం):
- శివరామకృష్ణన్ కమిటీ నిర్లక్ష్యం: అమరావతి ప్రాంతం భారీ భవనాలకు, పరిశ్రమలకు అనుకూలం కాదని కమిటీ చెప్పినప్పటికీ చంద్రబాబు ఆ ప్రాంతాన్ని ఎంపిక చేయడం మొదటి తప్పుగా విశ్లేషకులు పేర్కొంటున్నారు.
- భారీ ఖర్చు: అమరావతిలో నిర్మాణాలు చేపట్టాలంటే సాధారణం కంటే 60-70% ఎక్కువ ఖర్చు అవుతుంది. ఆర్థిక ఇబ్బందుల్లో ఉన్న ఏపీకి ఇది భారమని విశ్లేషణ.
- హడావిడి నిర్ణయం: 2024 వరకు హైదరాబాద్ రాజధానిగా ఉండే అవకాశం ఉన్నా, రాజకీయ కారణాలతో హడావిడిగా విజయవాడకు రావడం వల్ల రాష్ట్రానికి నష్టం జరిగిందని భావిస్తున్నారు.
- చట్టబద్ధతలో ఆలస్యం: రాజధానిని నిర్ణయించినప్పుడే దానికి చట్టబద్ధత కల్పించి ఉంటే, తర్వాత వచ్చిన ప్రభుత్వాలు దానిని మార్చే అవకాశం ఉండేది కాదు.
జగన్ ప్రతిపాదించిన ‘మాస్టర్ స్ట్రోక్’ – మావిగన్ (MAVIGuN):
జగన్ ఇప్పుడు అమరావతిని వ్యతిరేకించడం కంటే, ఒక ప్రాక్టికల్ ప్రత్యామ్నాయాన్ని ప్రజల ముందు ఉంచారు. అమరావతిలోని 29 గ్రామాల్లో లక్షల కోట్లు ఖర్చు చేసే బదులు, ఇప్పటికే అభివృద్ధి చెందిన మూడు నగరాలను కలిపి ఒక గ్రోత్ కారిడార్ (Growth Corridor) గా మార్చాలని ఆయన సూచించారు.
- మచిలీపట్నం – విజయవాడ – గుంటూరు: ఈ మూడు నగరాల మధ్య ఉన్న 110 కిలోమీటర్ల హైవేను రాజధానిగా అభివృద్ధి చేయాలి.
- తక్కువ ఖర్చు: అమరావతిలో పెట్టే ఖర్చులో కేవలం 10-20% ఖర్చుతోనే ఈ కారిడార్‌ను అద్భుతమైన రాజధానిగా మార్చవచ్చు.
- పోర్టు కనెక్టివిటీ: మచిలీపట్నం పోర్టు అందుబాటులో ఉండటం వల్ల పారిశ్రామికంగా ఈ ప్రాంతం వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతుంది.
రాజకీయంగా జగన్ ఎలా లాభపడతారు?
గతంలో అమరావతిని వ్యతిరేకించడం వల్ల జగన్ కృష్ణా, గుంటూరు జిల్లాల్లో విలన్‌గా ముద్రపడ్డారు. కానీ ఇప్పుడు:
- ప్రాంతీయ మద్దతు: మచిలీపట్నం, విజయవాడ, గుంటూరు ప్రాంత ప్రజలు ఈ ప్రతిపాదన పట్ల ఆకర్షితులయ్యే అవకాశం ఉంది. రాజధాని తమ నగరాల వద్దకే వస్తుందన్న భావన వారిలో కలుగుతుంది.
- అమరావతి భూములు: అమరావతి రైతులకు ఇచ్చిన భూములను అలాగే ఉంచి, అక్కడ కేవలం కొన్ని ప్రభుత్వ భవనాలు లేదా పరిశ్రమలకు పరిమితం చేసి, అడ్మినిస్ట్రేటివ్ డెవలప్‌మెంట్‌ను ఈ 110 కి.మీ కారిడార్‌లో చేయాలని కోరడం ద్వారా రైతులకు కూడా అన్యాయం జరగదనే సంకేతం ఇచ్చారు.
- ప్రభుత్వానికి సవాల్: లక్షల కోట్లు అప్పులు తెచ్చి అమరావతి కట్టడం కంటే, కేంద్రం ఇచ్చే నిధులతో ఈ కారిడార్‌ను డెవలప్ చేయడం మేలని చెప్పడం ద్వారా ఆర్థిక క్రమశిక్షణపై చర్చ లేవనెత్తారు.
విశ్లేషణ:
లోకసభలో సమాజవాదీ పార్టీ వంటి ఇతర రాష్ట్రాల పార్టీలు కూడా “వైజాగ్ ఉండగా అమరావతి ఎందుకు?” అని ప్రశ్నించడం గమనార్హం. జగన్ ఇప్పుడు కేవలం వైజాగ్ మాత్రమే కాకుండా, కోస్తా ఆంధ్రలో కీలకమైన విజయవాడ-గుంటూరు-బందర్ ప్రాంతాన్ని కలిపి రాజధానిగా అభివృద్ధి చేయాలనడం ద్వారా తన రాజకీయ వ్యూహాన్ని మార్చుకున్నారు. ఇది భవిష్యత్తులో కూటమి ప్రభుత్వానికి పెద్ద సవాల్‌గా మారే అవకాశం ఉంది.