అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ సంయుక్త దాడుల్లో ఇరాన్ సుప్రీం లీడర్ అయతుల్లా అలీ ఖమేనీ మరణించిన తర్వాత, ఆయన కుమారుడు **మెజ్తబా ఖమేనీ (Mojtaba Khamenei)**ని ఇరాన్ తదుపరి సుప్రీం లీడర్గా ఆ దేశ ‘అసెంబ్లీ ఆఫ్ ఎక్స్పర్ట్స్’ ఎన్నుకున్నట్లు ఇరాన్ ఇంటర్నేషనల్ మరియు ది న్యూయార్క్ టైమ్స్ నివేదించాయి.
యుద్ధం నడుస్తున్న ఈ క్లిష్ట సమయంలో పాత పాలకుల వారసత్వాన్ని, పట్టును కొనసాగించేందుకే ఇరాన్ పాలక వర్గం ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నట్లు తెలుస్తోంది. ఇరాన్ 47 ఏళ్ల చరిత్రలో అసెంబ్లీ ఆఫ్ ఎక్స్పర్ట్స్ ఒక సుప్రీం లీడర్ను ఎన్నుకోవడం ఇది రెండోసారి మాత్రమే.
విప్లవ సైన్యం (IRGC) మద్దతుతో ఎన్నిక
- కీలక సమావేశం: సుప్రీం లీడర్ను నియమించే అధికారం ఉన్న 88 మంది సభ్యుల మతపరమైన మండలి (Assembly of Experts) మంగళవారం రెండుసార్లు రహస్యంగా సమావేశమైంది.
- భద్రతా ఆందోళనలు: మెజ్తబా పేరును అధికారికంగా ప్రకటిస్తే, అమెరికా లేదా ఇజ్రాయెల్ ఆయనను కూడా లక్ష్యంగా చేసుకుంటాయనే భయంతో కొందరు సభ్యులు ప్రకటనను వాయిదా వేయాలని సూచించినట్లు సమాచారం.
- ఐఆర్జీసీ పట్టు: ఇరాన్ శక్తివంతమైన విప్లవ సైన్యం (Revolutionary Guards) మెజ్తబా వైపు మొగ్గు చూపింది. ప్రస్తుత అసాధారణ పరిస్థితుల్లో దేశాన్ని నడిపించే సామర్థ్యం ఆయనకు ఉందని సైన్యం గట్టిగా వాదించింది.
తెర వెనుక చక్రం తిప్పిన ‘షాడో ఫిగర్’
56 ఏళ్ల మెజ్తబా ఖమేనీ గత కొన్నేళ్లుగా ఇరాన్ రాజకీయ మరియు భద్రతా వ్యవస్థల్లో కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నారు. ఆయన బహిరంగంగా ఎక్కడా కనిపించకపోయినప్పటికీ, తెర వెనుక భారీ ప్రభావాన్ని చూపిస్తారని పేరుంది.
- కుటుంబ నేపథ్యం: అలీ ఖమేనీతో పాటు జరిగిన దాడిలో మెజ్తబా భార్య జహ్రా అడెల్, తల్లి మన్సౌరే ఖోజస్తే మరియు ఆయన కుమారుడు కూడా మరణించినట్లు ఇరాన్ ప్రభుత్వం తెలిపింది.
- వారసత్వ రాజకీయాలు: సాధారణంగా ఇరాన్ వ్యవస్థలో వారసత్వ బదిలీకి తావుండదు. అయితే మెజ్తబా ఎన్నికతో ఈ వ్యవస్థలో మార్పులు వస్తాయా అన్న చర్చ మొదలైంది.
ఇతర అభ్యర్థులు ఎవరు?
మెజ్తబాతో పాటు అలీరెజా అరాఫీ (మధ్యంతర నాయకత్వ మండలి సభ్యుడు) మరియు ఇస్లామిక్ విప్లవ స్థాపకుడు అయతుల్లా రుహోల్లా ఖొమేనీ మనుమడు సయ్యద్ హసన్ ఖొమేనీ పేర్లను కూడా పరిశీలించారు. వీరు మెజ్తబా కంటే కొంత మితవాదులుగా (Moderate) పరిగణించబడతారు. కానీ చివరికి కఠిన వైఖరి అవలంబించే మెజ్తబా వైపు మొగ్గు చూపినట్లు తెలుస్తోంది.
వాషింగ్టన్ స్పందన – డొనాల్డ్ ట్రంప్ వ్యాఖ్యలు
వాషింగ్టన్లో జరిగిన విలేకరుల సమావేశంలో అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ మాట్లాడుతూ, తాము ఇరాన్ వారసులుగా భావించిన చాలా మంది కీలక వ్యక్తులు ఇటీవలి దాడుల్లో మరణించారని పేర్కొన్నారు.
“త్వరలోనే మాకు తెలిసిన వారు అక్కడ ఎవరూ మిగలరు. పాత పాలకుడి కంటే దారుణమైన వ్యక్తి మళ్లీ అధికారంలోకి రావడం మాకు ఇష్టం లేదు.” అని ట్రంప్ వ్యాఖ్యానించారు.
అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ దాడులు ఇరాన్ను బలహీనపరుస్తాయని భావిస్తుంటే, విప్లవ సైన్యానికి అత్యంత సన్నిహితుడైన మెజ్తబా అధికారంలోకి రావడం ఇరాన్ వైఖరిని మరింత కఠినతరం చేసే అవకాశం ఉంది.
చారిత్రక నేపథ్యం: చివరిసారిగా 1989లో అయతుల్లా రుహోల్లా ఖొమేనీ మరణించినప్పుడు అలీ ఖమేనీని సుప్రీం లీడర్గా ఎన్నుకున్నారు. దాదాపు నాలుగు దశాబ్దాల పాటు ఆయన ఇరాన్ను ఏకఛత్రాధిపత్యంగా పాలించారు.
Leave a Reply