న్యూఢిల్లీ: మహిళలకు బంగారం అంటే అత్యంత ఇష్టమైన వస్తువులలో ఒకటి. మన దేశంలో చిన్న శుభకార్యం జరిగినా బంగారం, వెండి కొనడానికి ప్రజలు ఆసక్తి చూపిస్తుంటారు. అయితే, గతంలో బంగారం ధరలు స్థిరంగా ఉండేవి, కానీ ఈ మధ్య కాలంలో ధరలు విపరీతంగా పెరిగిపోతున్నాయి.
చాలా మంది ఏమనుకుంటారంటే.. కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా ప్రధాని మోదీ ఈ ధరలను పెంచుతారని, లేదా రిజర్వ్ బ్యాంక్ (RBI) బంగారం ధరలను నిర్ణయిస్తుందని భావిస్తారు. కానీ అది నిజం కాదు. బంగారం, వెండి ధరలను కేంద్ర ప్రభుత్వం కానీ, ఆర్‌బీఐ కానీ నిర్ణయించవు.
ధరలను నిర్ణయించేది ఎవరు?
భారతదేశంలో బంగారం మరియు వెండి ధరలను నిర్ణయించడంలో ఇండియన్ బులియన్ అండ్ జ్యువెలర్స్ అసోసియేషన్ (IBJA) కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. వీరు ప్రతిరోజూ ధరల పెరుగుదల లేదా తగ్గుదలను వెల్లడిస్తారు.
IBJA ఎలా పనిచేస్తుంది? IBJA దేశంలోని అతిపెద్ద బంగారం వ్యాపారుల నుండి రేట్లను సేకరిస్తుంది. వారి కొనుగోలు మరియు విక్రయ ధరల సగటు ఆధారంగా ఒక ‘స్టాండర్డ్ రేటు’ను (Benchmark rate) నిర్ణయిస్తుంది. దీని ఆధారంగానే మార్కెట్‌లో ధరల మార్పులు కనిపిస్తాయి.
ధరలను ప్రభావితం చేసే ఇతర అంశాలు:
బంగారం ధరను కేవలం IBJA మాత్రమే కాకుండా మరికొన్ని అంతర్జాతీయ అంశాలు కూడా ప్రభావితం చేస్తాయి:
- అంతర్జాతీయ మార్కెట్: మనం ఎక్కువగా విదేశాల నుండి బంగారాన్ని దిగుమతి చేసుకుంటాము. కాబట్టి లండన్ లేదా న్యూయార్క్ మార్కెట్లలో ఒక ఔన్స్ (సుమారు 31.1 గ్రాములు) బంగారం ధర ఎంత ఉందనే దానిపై మన దేశ ధరలు ఆధారపడి ఉంటాయి.
- డాలర్ విలువ: అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో బంగారం లావాదేవీలు అమెరికన్ డాలర్లలో జరుగుతాయి. ఒకవేళ డాలర్‌తో పోలిస్తే రూపాయి విలువ తగ్గితే, మన దేశంలో బంగారం ధర పెరుగుతుంది.
- స్థానిక పన్నులు మరియు రవాణా: రాష్ట్రాల వారీగా ఉండే స్థానిక పన్నులు (GST వంటివి), రవాణా ఖర్చులు కూడా ధరలలో మార్పులకు కారణమవుతాయి. అందుకే ఒక నగరానికి, మరో నగరానికి ధరలలో స్వల్ప తేడా ఉంటుంది.
ముగింపు: క్లుప్తంగా చెప్పాలంటే, అంతర్జాతీయ మార్కెట్ పరిస్థితులు, డాలర్ విలువ మరియు మన దేశంలోని IBJA ఇచ్చే రేట్ల ఆధారంగా బంగారం ధరలు మారుతుంటాయి. ఇందులో కేంద్ర ప్రభుత్వానికి నేరుగా సంబంధం ఉండదు.