మార్చి నెల దగ్గర పడిందంటే చాలు ఆదాయపు పన్ను రిటర్నులు (ITR) దాఖలు చేయడానికి ఉద్యోగులు ఉరుకులు పరుగులు పెడుతుంటారు. ‘టాక్స్ సేవింగ్స్’ మరియు దానికి సంబంధించిన ‘డాక్యుమెంట్స్’ సేకరించడానికి కసరత్తు మొదలవుతుంది. అయితే త్వరలోనే ఈ తిప్పల నుండి ఉపశమనం లభించనుంది.
ఇంతకాలం ఎంత TDS (పన్ను) కట్ అయిందో తెలుసుకోవడానికి ‘ఫామ్ 16’ ప్రధాన ఆధారంగా ఉండేది. కానీ, వచ్చే ఏప్రిల్ 1 నుండి ఈ ఫామ్ నిలిపివేయబడనుంది. దీని స్థానంలో ‘ఫామ్ 130’ (Form 130) నింపడం తప్పనిసరి కానుంది.
ఇకపై ‘ఫామ్ 16’ను ఉద్యోగి పనిచేసే కంపెనీ లేదా సంస్థ ఇవ్వదు. దానిని నేరుగా కేంద్ర ప్రభుత్వ ‘TRACES’ పోర్టల్ నుండి డౌన్‌లోడ్ చేసుకోవాల్సి ఉంటుంది. దీనివల్ల తప్పులకు తావు ఉండదని, మోసాలకు అడ్డుకట్ట పడుతుందని ఆర్థిక నిపుణులు చెబుతున్నారు.
కొత్త నిబంధనల ప్రకారం మార్పులు:
- కొత్త ఐటీఆర్ ఫామ్స్: ITR-1 నుండి ITR-7 వరకు అన్ని ఫారాలు ఇప్పుడు కొత్త రూపంలో ఉంటాయి.
- సవివరమైన సమాచారం: ఆదాయానికి సంబంధించిన ప్రతి మూలాన్ని (Source of Income) ఇప్పుడు మరింత వివరంగా తెలపాల్సి ఉంటుంది.
- ప్రీ-ఫీల్డ్ ఫామ్స్: మీ డేటాలో చాలా వరకు ఇప్పటికే నింపబడి ఉంటుంది (Pre-filled).
- ఏకీకృత ఆదాయం: జీతం, బ్యాంక్ వడ్డీ మరియు ఇతర ఆదాయాలన్నీ ఒకే చోట కనిపిస్తాయి.
- వేగవంతమైన రీఫండ్: సమాచారం ఖచ్చితంగా ఉంటే, మీ టాక్స్ రీఫండ్ (Tax Refund) ఇప్పుడు మరింత వేగంగా మీ ఖాతాలో జమ అవుతుంది.
అసలు ‘ఫామ్ 130’ అంటే ఏమిటి?
ఈ ఫామ్ మూడు విభాగాలుగా ఉంటుంది:
- పార్ట్ ఏ (Part A): ఇందులో కంపెనీ (యజమాని) యొక్క పూర్తి సమాచారం ఉంటుంది.
- పార్ట్ బి (Part B): మొత్తం జీతం మరియు కట్ చేసిన TDS యొక్క సారాంశం ఉంటుంది.
- పార్ట్ సి (Part C): జీతం యొక్క పూర్తి బ్రేక్-అప్ (Basic, HRA, Allowances) మరియు పెట్టుబడుల (Deductions) వివరమైన లెక్కలు ఉంటాయి.