న్యూఢిల్లీ: ఆరావళి పర్వత ప్రాంతాలకు సంబంధించి నవంబర్ 20న తాను ఇచ్చిన తీర్పుపై సుప్రీంకోర్టు స్టే విధించింది. ఈ విషయమై వివరణ ఇవ్వాలని కేంద్ర ప్రభుత్వం మరియు సంబంధిత రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు నోటీసులు జారీ చేసింది. సీజేఐ (CJI) సూర్యకాంత్ నేతృత్వంలోని ముగ్గురు సభ్యుల ధర్మాసనం ఈ విచారణ చేపట్టింది.
తదుపరి విచారణ జనవరి 21న జరగనుంది.
నేపథ్యం ఏమిటి? నవంబర్ 20న జరిగిన విచారణలో సుప్రీంకోర్టు ఆరావళి కొండలు మరియు పర్వత శ్రేణులకు సంబంధించి ఒక ఏకరీతి నిర్వచనాన్ని ఆమోదించింది. ఢిల్లీ, హర్యానా, రాజస్థాన్ మరియు గుజరాత్ రాష్ట్రాల్లో విస్తరించి ఉన్న ఆరావళి ప్రాంతాల్లో నిపుణుల నివేదిక వచ్చే వరకు కొత్త మైనింగ్ లీజుల కేటాయింపుపై స్టే విధించింది.
పర్యావరణ, అటవీ మరియు వాతావరణ మార్పుల మంత్రిత్వ శాఖ నియమించిన కమిటీ సిఫార్సులను అప్పట్లో కోర్టు అంగీకరించింది. ఆ సిఫార్సుల ప్రకారం:
- ఆరావళి కొండ: స్థానిక దిగువ ప్రాంతం నుండి 100 మీటర్లు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఎత్తు ఉన్న ఏ భూస్వరూపాన్నైనా ఆరావళి కొండగా నిర్వచించారు.
- ఆరావళి పర్వత శ్రేణి: ఒకదానికొకటి 500 మీటర్ల దూరంలో ఉన్న రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ కొండల సమూహాన్ని పర్వత శ్రేణిగా పిలుస్తారు.
కోర్టు తాజా ఆదేశాలు: సోమవారం జరిగిన విచారణలో సీజేఐ సూర్యకాంత్ మాట్లాడుతూ.. “కమిటీ సిఫార్సులు మరియు ఈ కోర్టు గతంలో ఇచ్చిన ఆదేశాలను ప్రస్తుతానికి నిలిపివేయడం అవసరమని మేము భావిస్తున్నాము. ఒక ఉన్నత స్థాయి నిపుణుల కమిటీని ఏర్పాటు చేసే వరకు ఈ స్టే అమల్లో ఉంటుంది” అని పేర్కొన్నారు.
ఆరావళి ప్రాంతం నుండి ఏయే భాగాలను మినహాయించాలి మరియు అలా మినహాయించడం వల్ల పర్వత శ్రేణులకు ఏవైనా ముప్పులు పొంచి ఉన్నాయా అనే అంశాలను ఈ నూతన కమిటీ లోతుగా పరిశీలిస్తుందని కోర్టు తెలిపింది.
రాజకీయ దుమారం: ఈ అంశంపై కాంగ్రెస్ పార్టీ మోదీ ప్రభుత్వంపై విమర్శలు గుప్పిస్తోంది. రాజస్థాన్‌లోని బీజేపీ ప్రభుత్వం మైనింగ్ కంపెనీలకు ప్రయోజనం చేకూర్చేలా ఆరావళి నిర్వచనాన్ని మార్చాలని ప్రయత్నిస్తోందని, ఇది రాష్ట్ర చరిత్రలోనే అతిపెద్ద కుంభకోణాల్లో ఒకటిగా మారుతుందని కాంగ్రెస్ ఆరోపించింది. దీనివల్ల పర్యావరణ సమతుల్యత దెబ్బతింటుందని పార్టీ ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది.