మీ గడియారం ఎప్పుడైనా ఒక గంట వెనుకబడిపోతుందా? భవిష్యత్తులో సూర్యుడు ఆలస్యంగా అస్తమించి, రాత్రులు సుదీర్ఘంగా మారుతాయా? ఇది వినడానికి ఏదో సైన్స్ ఫిక్షన్ సినిమా కథలా అనిపించవచ్చు, కానీ శాస్త్రీయ పరిశోధనలు ఇదే విషయాన్ని సూచిస్తున్నాయి.
భూమి వేగంలో చాలా నెమ్మదిగా, కానీ నిరంతరం మార్పు జరుగుతోంది. ఈ మార్పు ఎంత స్వల్పంగా ఉంటుందంటే మనం దైనందిన జీవితంలో దీనిని గుర్తించలేము. కానీ, ఇదే ప్రక్రియ భవిష్యత్తులో ఒక రోజును 24 గంటల నుండి 25 గంటలకు పెంచవచ్చు.
భూమి యొక్క 24 గంటల రోజు ఎంత స్థిరమైనది?
మనం సాధారణంగా భావించే 24 గంటల రోజు అనేది నిజానికి ఒక సగటు విలువ. శాస్త్రీయ భాషలో దీనిని సౌర దినం (Solar Day) అంటారు. అంటే సూర్యుడు ఆకాశంలో ఒకే స్థితికి రెండుసార్లు రావడానికి పట్టే సమయం. అయితే భూమి తన చుట్టూ తాను తిరిగే వేగం (Rotation Speed) పూర్తిగా స్థిరంగా లేదు. ఇది కాలక్రమేణా మారుతూ ఉంటుంది, తద్వారా రోజు నిడివి కూడా సూక్ష్మంగా పెరుగుతూ లేదా తగ్గుతూ ఉంటుంది.
భూమి వేగం ఎందుకు మందగిస్తోంది?
శాస్త్రీయ అధ్యయనాల ప్రకారం, భూమి ఆత్మభ్రమణ వేగం ప్రతి శతాబ్దానికి కొన్ని మిల్లీసెకన్ల చొప్పున తగ్గుతోంది. ఈ మార్పు వేల, లక్షల సంవత్సరాల తర్వాత భారీ ప్రభావాన్ని చూపిస్తుంది. దీనికి ప్రధానంగా కొన్ని కారణాలు ఉన్నాయి:
- చంద్రుని గురుత్వాకర్షణ మరియు పోటుపాట్లు (Tidal Friction): చంద్రుని గురుత్వాకర్షణ వల్ల భూమిపై ఉన్న సముద్రాలలో పోటుపాట్లు ఏర్పడతాయి. ఈ ప్రక్రియలో ఏర్పడే ఘర్షణ (Friction) భూమి తిరిగే వేగంపై బ్రేక్ లాగా పనిచేస్తుంది. దీనివల్ల భూమి యొక్క భ్రమణ శక్తి క్రమంగా తగ్గుతుంది. ఇదే క్రమంలో చంద్రుడు ప్రతి సంవత్సరం భూమి నుండి సుమారు 3.8 సెంటీమీటర్ల దూరం జరుగుతున్నాడు, దీనివల్ల రోజు నిడివి పెరుగుతోంది.
- వాతావరణ మార్పులు మరియు మంచు కరగడం: గ్రీన్‌లాండ్ మరియు అంటార్కిటికాలోని మంచు వేగంగా కరిగిపోవడం వల్ల సముద్ర మట్టాలు పెరుగుతున్నాయి. ఇది భూమి యొక్క ద్రవ్యరాశి (Mass) పంపిణీని మారుస్తుంది. భూమిపై ద్రవ్యరాశి పంపిణీ మారినప్పుడు, అది ఆత్మభ్రమణ వేగంపై ప్రభావం చూపుతుంది. దీనివల్ల రోజు నిడివిలో మిల్లీసెకన్ల స్థాయిలో మార్పు వస్తుంది.
- భూమి అంతర్గత మార్పులు: భూమి లోపలి పొరలైన మాంటిల్ మరియు కోర్ (Core) పూర్తిగా స్థిరంగా లేవు. వీటిలో జరిగే కదలికలు, భూకంపాలు కూడా భ్రమణ వేగంపై సూక్ష్మ ప్రభావాన్ని చూపుతాయి.
సౌర దినం మరియు నక్షత్ర దినం (Solar Day vs Sidereal Day)
శాస్త్రవేత్తలు రోజును రెండు రకాలుగా కొలుస్తారు. సూర్యుని ఆధారంగా కొలిచేది సౌర దినం, కాగా సుదూర నక్షత్రాల ఆధారంగా భూమి ఒక చుట్టు పూర్తి చేయడానికి పట్టే సమయాన్ని నక్షత్ర దినం అంటారు. నక్షత్ర దినం, సౌర దినం కంటే దాదాపు నాలుగు నిమిషాలు తక్కువగా ఉంటుంది. ఈ రెండింటిలో వచ్చే స్వల్ప మార్పులే భూమి వేగంలో మార్పును సూచిస్తాయి.
25 గంటల రోజు ఎప్పుడు సాధ్యం?
ప్రస్తుత అంచనాల ప్రకారం, భూమి-చంద్ర వ్యవస్థలో ఇటువంటి మార్పు రావడానికి సుమారు 20 కోట్ల ఏళ్లు పట్టవచ్చు. అంటే 25 గంటల రోజు అనేది మన కాలంలో లేదా మన వచ్చే తరాల కాలంలో సంభవించేది కాదు, ఇది సుదూర భవిష్యత్తులో జరిగే ప్రక్రియ.