న్యూఢిల్లీ: టోల్ ఫీజు కోసం ‘ఫాస్టాగ్’ (FASTag) వ్యవస్థను తీసుకురావడం ద్వారా కేంద్ర రోడ్డు రవాణా మరియు రహదారుల మంత్రిత్వ శాఖ ఇప్పటికే టోల్ ప్లాజాల వద్ద వాహనాల రద్దీని గణనీయంగా తగ్గించింది. అయితే, టోల్ గేట్ల వద్ద వాహనాలు ఆగి, రుసుము కట్ అయ్యే ప్రక్రియకు పట్టే ఆ కొద్ది నిమిషాల సమయాన్ని కూడా పూర్తిగా ఆదా చేసేందుకు ప్రభుత్వం సిద్ధమైంది.
టోల్ బారియర్లు లేని హైవేల గురించి కేంద్ర ప్రభుత్వం చాలా కాలంగా చేస్తున్న ఆలోచన వచ్చే నెల నుండి ఆచరణలోకి రాబోతోంది. అంటే, మే నెలలో గుజరాత్లోని సూరత్లో ఉన్న ‘చౌర్యాసి’ నుండి ఈ ప్రక్రియ ప్రారంభం కానుంది. అక్కడ ఇప్పటికే టోల్ ప్లాజాను తొలగించారు. రాబోయే మూడేళ్లలో దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న జాతీయ రహదారులన్నింటిపై ‘మల్టీ లేన్ ఫ్రీ ఫ్లో టోలింగ్’ (Multi-lane Free Flow Tolling) విధానాన్ని అమలు చేయాలని ఎన్హెచ్ఏఐ (NHAI) లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
టోల్ ప్లాజాల వద్ద రద్దీని తగ్గించేందుకు ప్రభుత్వ చర్యలు: టోల్ ప్లాజాల వద్ద వాహనాలు నిలబడకుండా ఉండేందుకు కేంద్ర మంత్రిత్వ శాఖ నిరంతరం కృషి చేస్తోంది. సమయాన్ని ఆదా చేయడంలో ఫాస్టాగ్ కీలక పాత్ర పోషించింది. గత నెలలోనే ప్రభుత్వం టోల్ ప్లాజాల వద్ద నగదు లావాదేవీలను పూర్తిగా నిలిపివేసింది. సాంకేతిక కారణాల వల్ల ఫాస్టాగ్ నుండి డబ్బు కట్ కాకపోయినా, ఎవరి దగ్గరా నగదు స్వీకరించడం లేదు. డిజిటల్ లావాదేవీల ద్వారా వేచి ఉండే సమయాన్ని తగ్గించడమే ఈ ప్రయత్నం వెనుక ఉన్న ఉద్దేశం. అయినప్పటికీ, ఫాస్టాగ్ స్కాన్ అవ్వడానికి, డబ్బు కట్ అవ్వడానికి వాహనాలు కొద్దిసేపు ఆగాల్సి వస్తోంది. ఏదైనా సాంకేతిక లోపం తలెత్తితే వెనుక ఉన్న వాహనాలు వేచి ఉండాల్సి వస్తోంది.
జాతీయ రహదారుల నుండి తప్పుకోనున్న టోల్ ప్లాజాలు: ఈ సమస్యకు ముగింపు పలుకుతూ జాతీయ రహదారుల నుండి టోల్ ప్లాజాలను పూర్తిగా తొలగించే వ్యవస్థను తీసుకొస్తున్నట్లు ఎన్హెచ్ఏఐ ఉన్నతాధికారి ఒకరు తెలిపారు. టోల్ బారియర్ల స్థానంలో ‘గ్యాంట్రీ’ (Gantry – రోడ్డుపై ఏర్పాటు చేసే ఇనుప చట్రం) ఉంటుంది. దీనికి ఆటోమేటిక్ నంబర్ ప్లేట్ రికగ్నిషన్ (ANPR) మరియు RFID రీడర్లు అమర్చబడి ఉంటాయి. వీటి ద్వారా వాహనాన్ని ఆపకుండా లేదా వేగాన్ని తగ్గించకుండానే ఫాస్టాగ్ మరియు వాహన రిజిస్ట్రేషన్ నంబర్ (VRN) స్కాన్ చేయబడతాయి.
దీనివల్ల ఎక్కడా వాహనాల క్యూ ఉండదు మరియు మానవ ప్రమేయం ఉండదు. ఒకవేళ ఫాస్టాగ్లో తగినంత డబ్బు లేకపోయినా లేదా సాంకేతిక లోపం ఉన్నా.. ఈ-చలాన్ తరహాలో సదరు వాహనం నుండి రెట్టింపు టోల్ రుసుమును వసూలు చేసే ప్రతిపాదన ఉందని అధికారులు తెలిపారు. మొదటగా మే నెలలో గుజరాత్లోని చౌర్యాసిలో, ఆ తర్వాత హర్యానాలోని ఎన్హెచ్-44లో ఉన్న ఘరౌండా టోల్ ప్లాజా వద్ద ఈ విధానాన్ని అమలు చేయనున్నారు. రాబోయే మూడేళ్లలో దేశమంతటా ఈ ఆధునిక వ్యవస్థ అందుబాటులోకి రానుంది.