జమ్మూ కాశ్మీర్: 2025 ఏప్రిల్ 22న పహల్గామ్లో జరిగిన ఉగ్రదాడి తర్వాత భారత భద్రతా విధానంలో అనేక భారీ మార్పులు చేయబడ్డాయి. ఇందులో అత్యంత కీలకమైన మార్పు ఏమిటంటే, ఉగ్రవాదాన్ని కేవలం శాంతిభద్రతల సమస్యగా చూడకుండా, దానిని ‘యుద్ధ చర్య’ (Act of War)గా భారత్ నిర్వచించింది.
ఈ కొత్త వ్యూహంలో భాగంగా అమలులోకి వచ్చిన 5 ప్రధాన విధానపరమైన మార్పులు ఇక్కడ ఉన్నాయి:
1. ముందస్తు ఆపరేషన్లు (Operational Pre-emption): ఇకపై భారత్ ఉగ్రదాడి జరిగే వరకు వేచి చూడదు. సరిహద్దు అవతల ఉగ్రవాద లాంచ్ ప్యాడ్లు క్రియాశీలంగా ఉన్నాయని ఇంటెలిజెన్స్ సమాచారం అందితే, భారత్ వాటిని “యుద్ధ స్థితి”గా పరిగణించి ధ్వంసం చేసే హక్కును కలిగి ఉంటుంది. పహల్గామ్ దాడి తర్వాత చేపట్టిన ‘ఆపరేషన్ సింధూర్’ ఈ వ్యూహానికి మొదటి ఉదాహరణ.
2. గ్రే-జోన్ వార్ఫేర్కు దీటైన జవాబు: పాకిస్థాన్ చాలా కాలంగా భారత్పై ‘ప్రోక్సీ వార్’ (పరోక్ష యుద్ధం) సాగిస్తోంది. పహల్గామ్ దాడి తర్వాత, భారత్ దీనిని ‘గ్రే-జోన్’ నుండి తీసివేసి ‘ఓపెన్ కాన్ఫ్లిక్ట్’ (బహిరంగ సంఘర్షణ) విభాగంలో చేర్చింది. అంటే, ఇప్పుడు ఉగ్రదాడులకు సమాధానం కేవలం ఉగ్రవాదులను చంపడం ద్వారా మాత్రమే కాదు, పాకిస్థాన్ ఆర్థిక మరియు దౌత్య పునాదులపై దెబ్బకొట్టడం ద్వారా ఇస్తుంది (ఉదాహరణకు: సింధు జలాల ఒప్పందాన్ని నిలిపివేయడం).
3. దౌత్యపరమైన దూకుడు: “ఉగ్రవాదానికి మద్దతు ఇవ్వడం యుద్ధం ప్రకటించడంతో సమానం” అనే స్పష్టమైన వైఖరిని భారత్ అంతర్జాతీయ వేదికలపై తీసుకుంది. అందుకే పాకిస్థాన్ను ప్రపంచ దేశాల నుండి వేరు చేయడానికి, భారత్ అన్ని ద్వైపాక్షిక చర్చలు మరియు ఒప్పందాలను ‘యుద్ధకాల ప్రోటోకాల్’ కింద నిలిపివేసింది.
4. పౌర భద్రతకు సైనిక ప్రాధాన్యత: పహల్గామ్ దాడి పర్యాటకులపై జరిగింది. దీని తర్వాత, పర్యాటక ప్రాంతాల భద్రతా బాధ్యతను కేవలం స్థానిక పోలీసులకే పరిమితం చేయకుండా ‘స్నో లెపర్డ్స్’ వంటి సైనిక విభాగాలకు అప్పగించారు. ఇప్పుడు ఏ ప్రధాన పర్యాటక ప్రదేశంలోనైనా భద్రతా వ్యవస్థ ఒక మిలిటరీ బేస్ తరహాలోనే కఠినంగా ఉంటుంది.
5. ఆర్థిక యుద్ధం (Economic Warfare): ఉగ్రవాదాన్ని యుద్ధంగా పరిగణించే వ్యూహంలో భాగంగానే భారత్ పాకిస్థాన్తో వాణిజ్యాన్ని పూర్తిగా నిలిపివేసింది. యుద్ధ సమయంలో శత్రు దేశంతో వ్యాపారం చేయకూడదనే సూత్రాన్ని భారత్ ఇక్కడ వర్తింపజేసింది.
నజకత్ గౌరవం: పహల్గామ్ ఉగ్రదాడిలో 11 మంది ప్రాణాలను కాపాడిన ‘నజకత్’ను రాయ్పూర్లో ఘనంగా సత్కరించారు. ఈ సందర్భంగా ఆయన మాట్లాడుతూ.. “పర్యాటకుల స్వాగతం కోసం వందలాది మంది నజకత్లు సిద్ధంగా ఉన్నారు” అని భావోద్వేగంతో పలికారు.