మధ్యప్రాచ్యంలో పెరుగుతున్న ఉద్రిక్తతలు ప్రపంచాన్ని అణు ఆయుధాల ప్రయోగం గురించి చర్చించుకునే స్థితికి తీసుకువచ్చాయి. ఒకవేళ ఇరాన్-ఇజ్రాయెల్ యుద్ధం పరాకాష్టకు చేరి, ఇరాన్ భూభాగంపై అణు పేలుడు సంభవిస్తే, దాని ప్రభావం భారత్‌పై ఎంతవరకు ఉంటుంది?
ఇరాన్ నుండి భారత్‌కు ఉన్న దూరం మరియు రేడియేషన్ ప్రభావం: ఇరాన్‌లోని ప్రధాన అణు కేంద్రాల నుండి భారత పశ్చిమ సరిహద్దు సుమారు 2000 నుండి 2500 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. సైన్స్ ప్రకారం, అణు పేలుడు జరిగినప్పుడు వెలువడే అత్యంత ప్రమాదకరమైన భారీ రేడియోధార్మిక కణాలు పేలుడు జరిగిన కొన్ని వందల కిలోమీటర్ల పరిధిలోనే నేలపై పడిపోతాయి. ఇంత సుదీర్ఘ దూరం ప్రయాణించేటప్పుడు రేడియేషన్ ప్రభావం గణనీయంగా తగ్గుతుంది. కాబట్టి, సాంకేతికంగా భారత్‌లో తక్షణమే ‘అక్యూట్ రేడియేషన్ సిక్నెస్’ (తీవ్రమైన రేడియేషన్ వ్యాధి) వచ్చే ముప్పు తక్కువగానే కనిపిస్తోంది.
గాలి ద్వారా భారత్‌కు ముప్పు ఉందా? దూరం ఎక్కువే అయినప్పటికీ, వాతావరణంలోని రేడియోధార్మిక కణాలను గాలులు సుదూర ప్రాంతాలకు మోసుకెళ్లగలవు. గాలి గనుక పడమర నుండి తూర్పు వైపుకు వీస్తే, అణు మేఘాలు 48 నుండి 72 గంటల్లో భారత గగనతలానికి చేరుకోవచ్చు. అటువంటి పరిస్థితిలో గుజరాత్, రాజస్థాన్, పంజాబ్ మరియు ఢిల్లీ వంటి రాష్ట్రాల్లో రేడియోధార్మిక కణాల ఉనికిని గుర్తించవచ్చు. అయితే, అవి భారత్ చేరుకునే సరికి చాలా తేలికగా మారిపోతాయి కాబట్టి ప్రాణాపాయం కలిగించే అవకాశం చాలా తక్కువ.
ఏయే దేశాలకు ముప్పు ఎక్కువ? ఇరాన్ పొరుగు దేశాలైన ఇరాక్, టర్కీ, ఆర్మేనియా, అజర్బైజాన్, ఆఫ్ఘనిస్తాన్ మరియు పాకిస్తాన్ వంటి దేశాలకు అత్యంత ప్రమాదకరమైన రేడియేషన్ ముప్పు ఉంటుంది. అలాగే సౌదీ అరేబియా, కువైట్, యూఏఈ (UAE) వంటి అరబ్ దేశాల తాగునీటి వ్యవస్థలు మరియు ఆర్థిక వ్యవస్థపై ఇది తీవ్ర ప్రభావం చూపుతుంది.
రియాక్టర్‌పై దాడి లేదా బాంబు పేలుడు – ఏది ఎక్కువ ప్రమాదం? నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, అణుబాంబు పేలుడు కంటే రన్నింగ్ అణు రియాక్టర్లు లేదా వ్యర్థాల నిల్వ కేంద్రాలపై దాడి చేయడం చాలా ప్రమాదకరం. బాంబు ప్రభావం కొంత కాలం తర్వాత తగ్గుతుంది, కానీ రియాక్టర్ నుండి వెలువడే స్ట్రోంటియం, సీజియం వంటి మూలకాలు దశాబ్దాల పాటు క్యాన్సర్ వంటి వ్యాధులకు కారణమవుతాయి.
భారత్‌కు ఎదురయ్యే సవాళ్లు: రేడియేషన్ కంటే కూడా భారత్‌కు ఆర్థిక మరియు మానవీయ సవాళ్లు ఎక్కువగా ఉంటాయి. భారత్ తన శక్తి అవసరాల కోసం (చమురు, ఎల్‌పిజి) ఈ ప్రాంతంపైనే ఆధారపడి ఉంది. యుద్ధం వస్తే సరఫరా నిలిచిపోతుంది. అంతేకాకుండా, గల్ఫ్ దేశాలలో నివసిస్తున్న లక్షలాది మంది భారతీయుల ప్రాణాలు ముప్పులో పడతాయి మరియు వారిని స్వదేశానికి తరలించడం (Rescue) ఒక పెద్ద సంక్షోభంగా మారుతుంది.