ఇరాన్ యుద్ధం కారణంగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా చమురు (Crude Oil) ధరలు విపరీతంగా పెరుగుతున్నాయి. అయితే, ఈ ధరల పెరుగుదలను అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ తమ దేశానికి అనుకూలమైన విషయంగా చిత్రించే ప్రయత్నం చేస్తున్నారు. దీని వెనుక ఉన్న అసలు కారణాలు మరియు ఇరాన్ వాదనలు ఇలా ఉన్నాయి:
ట్రంప్ వాదన: “మనకు బోలెడంత డబ్బు వస్తుంది”
తన సోషల్ మీడియా వేదికగా ట్రంప్ ఒక సంచలన ప్రకటన చేశారు. అమెరికా ప్రస్తుతం ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద చమురు ఉత్పత్తిదారు అని, కాబట్టి చమురు ధరలు పెరిగితే అమెరికా ఆర్థికంగా చాలా లాభపడుతుందని ఆయన పేర్కొన్నారు.
ట్రంప్ మాటల్లో: “చమురు ధరలు పెరిగితే మనం చాలా డబ్బు సంపాదిస్తాం. కానీ ఒక అధ్యక్షుడిగా నాకు అంతకంటే ముఖ్యం.. ఇరాన్ వంటి ‘దుష్ట సామ్రాజ్యం’ అణు ఆయుధాలు పొందకుండా అడ్డుకోవడం. అది ప్రపంచాన్ని నాశనం చేయకుండా చూడటమే నా మొదటి ప్రాధాన్యత.”
ఇరాన్ కౌంటర్: “అమెరికాకు సాంకేతికత అర్థం కాలేదు”
ట్రంప్ వ్యాఖ్యలపై ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్ అరాక్చీ తీవ్రంగా స్పందించారు. ఓమన్ మధ్యవర్తిత్వంతో జరిగిన చర్చల సమయంలో, తమ అణు కార్యక్రమం శాంతియుతమైనదని నిరూపించడానికి తాము సిద్ధంగా ఉన్నామని, కానీ అమెరికా అధికారులు ఆ ‘సాంకేతిక వివరాలను’ అర్థం చేసుకోలేక తమ ప్రతిపాదనను తిరస్కరించారని ఆయన ఆరోపించారు.
కార్పొరేట్లకే లాభం: పెరిగే చమురు ధరలు, పన్నుల వల్ల అమెరికా సామాన్యులకు ఎలాంటి లాభం ఉండదని, కేవలం బడా కార్పొరేట్ కంపెనీలు మాత్రమే ధనవంతులవుతాయని, సామాన్య కుటుంబాలు నలిగిపోతాయని అరాక్చీ విమర్శించారు.
చర్చల్లో ప్రతిష్టంభన – హార్ముజ్ జలసంధి వివాదం:
యుద్ధం కారణంగా గల్ఫ్ ప్రాంతంలో చమురు రవాణా నిలిచిపోయింది. ‘హార్ముజ్ జలసంధి’ని తిరిగి తెరిపించేందుకు ట్రంప్ బృందం ప్రయత్నిస్తున్నప్పటికీ, ఇరాన్ తన పట్టు సడలించడం లేదు.
అమెరికా డిమాండ్: ఇరాన్ తన మూడు ప్రధాన అణు కేంద్రాలను మూసివేసి, శుద్ధి చేసిన యురేనియంను అప్పగించాలని అమెరికా కోరుతోంది.
ఇరాన్ తిరస్కరణ: యురేనియం శుద్ధిని సున్నాకు తగ్గించే ప్రసక్తే లేదని ఇరాన్ స్పష్టం చేసింది. తమ ఇంధన అవసరాల కోసమే యురేనియం శుద్ధి చేస్తున్నామని వాదిస్తోంది.
రాజకీయ మరియు ఆర్థిక ప్రభావం:
పెట్రోల్ ధరల మోత: గత నెలలో గాలన్ పెట్రోల్ ధర 2.30 డాలర్లు ఉండగా, ఇప్పుడు అది 3.60 డాలర్లకు (సుమారు 50% పెరిగింది) చేరింది. ఇది ట్రంప్ స్వదేశీ రాజకీయాలకు ఇబ్బందిగా మారే అవకాశం ఉంది.
ఎన్నికల భయం: నవంబర్‌లో జరగబోయే మధ్యంతర ఎన్నికలపై ఈ ధరల పెరుగుదల ప్రభావం చూపుతుందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. అయితే, ట్రంప్ మాత్రం తాను దీనికి భయపడటం లేదని చెబుతున్నారు.
ఆర్థిక మాంద్యం ముప్పు: గోల్డ్‌మన్ సాచ్స్ బ్యాంక్ అంచనా ప్రకారం, చమురు ధరలు పెరగడం వల్ల ద్రవ్యోల్బణం పెరిగి, నిరుద్యోగిత శాతం కూడా పెరిగే ప్రమాదం ఉంది. ప్రస్తుతం బ్రెంటల్ క్రూడ్ ధర బ్యారెల్‌కు 100 డాలర్లకు చేరింది.
ముగింపు:
ట్రంప్ చమురు ధరల పెరుగుదలను ఒక వ్యాపార లాభంగా చూస్తుండగా, ఇరాన్ దీనిని అమెరికా సామాన్యులపై పడే భారం అని పిలుస్తోంది. రష్యా ఈ గందరగోళం నుండి లాభపడుతుండటం మరో ఆసక్తికరమైన మలుపు.