ప్రపంచ వాణిజ్యంలో అమెరికా డాలర్ ఆధిపత్యాన్ని సవాలు చేస్తూ రష్యా అధ్యక్షుడు వ్లాదిమిర్ పుతిన్ బుధవారం కీలక ఉత్తర్వులపై సంతకం చేశారు. 100 గ్రాముల కంటే ఎక్కువ బరువున్న బంగారు కడ్డీల ఎగుమతిని నిషేధిస్తున్నట్లు మాస్కో ప్రకటించింది. “షాడో ఎకానమీ”ని అరికట్టడానికి మరియు దేశం నుండి పెట్టుబడులు బయటకు పోకుండా చూడటానికే ఈ నిర్ణయం అని రష్యా చెబుతోంది.
డాలర్ ఆధిపత్యాన్ని దెబ్బతీసేందుకేనా?
భౌగోళిక రాజకీయ విశ్లేషకులు మాత్రం, ఇది డాలర్‌ను గ్లోబల్ ట్రేడ్ నుండి తప్పించేందుకు రష్యా-చైనా వేస్తున్న వ్యూహాత్మక అడుగు అని భావిస్తున్నారు. ప్రముఖ విశ్లేషకుడు షానక అన్సెల్మ్ పెరీరా అభిప్రాయం ప్రకారం:
- BRICS యూనిట్: అక్టోబర్ 2025లో ప్రారంభమైన ‘బ్రిక్స్ యూనిట్’ అనేది ఒక హైబ్రిడ్ కరెన్సీ. ఇందులో 40% భౌతిక బంగారం, 60% బ్రిక్స్ సభ్య దేశాల కరెన్సీల మద్దతు ఉంటుంది.
- బంగారమే పూచీకత్తు: రష్యా ఏటా 310 టన్నుల బంగారాన్ని ఉత్పత్తి చేస్తుంది. ఎగుమతులపై నిషేధం విధించడం ద్వారా ఈ బంగారం అంతా వ్యవస్థలోనే ఉంటుంది. ఇది డాలర్‌కు బదులుగా వాణిజ్య స్థిరత్వానికి పూచీకత్తుగా (Collateral) మారుతుంది.
రష్యా ఎందుకు ఈ నిర్ణయం తీసుకుంది?
పశ్చిమ దేశాల ఆంక్షల వల్ల రష్యాకు చెందిన 300 బిలియన్ డాలర్ల ఆస్తులు స్తంభించిపోయాయి. ప్రస్తుతం రష్యా వద్ద ఉన్న ఏకైక బలమైన ఆస్తి బంగారమే.
- రష్యా వద్ద ప్రస్తుతం $384 బిలియన్ల విలువైన బంగారు నిల్వలు ఉన్నాయి.
- జనవరి, ఫిబ్రవరి నెలల్లో రష్యా సెంట్రల్ బ్యాంక్ రికార్డు స్థాయిలో 15 మెట్రిక్ టన్నుల బంగారాన్ని అమ్మి $1.68 బిలియన్లను ఆర్జించింది. తాము లాభాలు పొందిన తర్వాత, ఇతరులెవరూ ఇలా చేయకుండా పుతిన్ నిషేధం విధించారు.
ఇరాన్ యుద్ధం డాలర్‌ను ఎలా బలహీనపరుస్తోంది?
ఫిబ్రవరి 28న పశ్చిమ ఆసియాలో యుద్ధం మొదలైనప్పటి నుండి ఇరాన్ హోర్ముజ్ జలసంధిని దిగ్బంధించింది. దీనివల్ల చమురు వ్యాపారంలో మార్పులు వచ్చాయి:
- చమురు వ్యాపారం డాలర్లకు బదులుగా చైనా యువాన్ (Yuan) లో జరుగుతోంది.
- యువాన్ ద్వారా చైనా వస్తువులను కొనుగోలు చేస్తున్నారు.
- మిగిలిన నిల్వలను బంగారంగా మారుస్తున్నారు.
- ఆ బంగారాన్ని దేశం దాటి పోకుండా రష్యా లాక్ చేస్తోంది. దీనివల్ల డాలర్ వాడకం క్రమంగా తగ్గుతోంది.
నిషేధ వివరాలు మరియు మినహాయింపులు:
- నగదు: ఏప్రిల్ 1, 2026 నుండి రష్యా సరిహద్దు దాటి $100,000 కంటే ఎక్కువ రూబుల్ నగదును తీసుకెళ్లడం నిషిద్ధం.
- బంగారం: మే 1, 2026 నుండి వ్యక్తులు లేదా సంస్థలు 100 గ్రాముల కంటే ఎక్కువ శుద్ధి చేసిన బంగారు కడ్డీలను ఎగుమతి చేయడంపై నిషేధం వర్తిస్తుంది.
- మినహాయింపులు: వ్నుకోవో, షెరెమెట్యెవో వంటి నిర్దేశిత అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయాల ద్వారా, సరైన పత్రాలు ఉన్నవారికి మరియు వాణిజ్య బ్యాంకులకు కొన్ని మినహాయింపులు ఇచ్చారు.