ఇరాన్‌లో పెరుగుతున్న ప్రజా నిరసనలను అణిచివేసేందుకు ఆ దేశ అత్యున్నత నాయకుడు అయతొల్లా అలీ ఖమేనీ ‘బాసిజ్’ (Basij) అనే శక్తివంతమైన పారామిలిటరీ దళాన్ని రంగంలోకి దింపారు. అమెరికాకు కొరకరాని కొయ్యగా మారిన ఈ దళం గురించి మరియు ఇరాన్‌లో ప్రస్తుత పరిస్థితుల గురించి పూర్తి వివరాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి:
ఇరాన్‌లో ధరల పెరుగుదల మరియు ప్రభుత్వ వ్యతిరేక నిరసనలు హింసాత్మకంగా మారుతున్న తరుణంలో, ప్రభుత్వం ఈ దళాన్ని రంగంలోకి దింపింది. మానవ హక్కుల సంఘాల సమాచారం ప్రకారం, ఈ దళం జరిపిన దాడుల్లో ఇప్పటివరకు దాదాపు 500 మంది నిరసనకారులు ప్రాణాలు కోల్పోయారు.
ఎవరీ ‘బాసిజ్’ (Basij)?
- అర్థం: ‘బాసిజ్’ అనేది పర్షియన్ పదం. దీని అర్థం ‘సమీకరణ’ (Mobilization).
- స్థాపన: 1979లో ఇస్లామిక్ విప్లవం తర్వాత ఈ దళాన్ని ఏర్పాటు చేశారు. అమెరికా వంటి దేశాల నుండి ఇరాన్‌ను రక్షించడానికి మరియు దేశీయ తిరుగుబాట్లను అణచివేయడానికి దీనిని ఒక వాలంటీర్ సంస్థగా ప్రారంభించారు.
- సైనిక బలం: ఈ దళంలో దాదాపు 2 కోట్ల మంది సభ్యులు ఉన్నారని అంచనా. 18 నుండి 50 ఏళ్ల మధ్య వయస్సు ఉన్న గ్రామీణ ఇస్లామిక్ సాంప్రదాయవాదులను ఇందులో చేర్చుకుంటారు.
- నియంత్రణ: ఈ దళాన్ని ఇరాన్ యొక్క అత్యంత శక్తివంతమైన ‘రివల్యూషనరీ గార్డ్స్’ (IRGC) పర్యవేక్షిస్తుంది. స్థానిక మసీదుల ద్వారా వీరు ప్రజలపై నిఘా ఉంచుతారు.
ప్రస్తుత ఉద్రిక్తతకు కారణం:
- నిరసనలు: డిసెంబర్ 27, 2025 నుండి ఇరాన్‌లో విపరీతమైన ద్రవ్యోల్బణం (ధరల పెరుగుదల)పై ప్రజలు రోడ్ల మీదకు వచ్చి నిరసనలు తెలుపుతున్నారు.
- ఖమేనీ ప్రసంగం: జనవరి 9 (శుక్రవారం) నాడు ఖమేనీ మాట్లాడుతూ.. ఈ నిరసనల వెనుక అమెరికా కుట్ర ఉందని, ఇరాన్ ఎవరికీ తలవంచదని స్పష్టం చేశారు. ఆ తర్వాతే బాసిజ్ దళాలను వీధుల్లోకి పంపారు.
- అమెరికా హెచ్చరిక: ఇరాన్ నిరసనకారులపై జరుగుతున్న దాడులను అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ తీవ్రంగా ఖండించారు. అకృత్యాలు ఆగకపోతే సైన్యాన్ని పంపుతామని హెచ్చరించారు.