మానవ శరీరంలో అనేక రకాల క్యాన్సర్లు వస్తాయి. వీటిలో చాలా వరకు ప్రాణాంతకమైనవి. అయితే, ఏ అవయవానికైనా క్యాన్సర్ సోకినప్పుడు దానిని ప్రాథమిక దశలోనే గుర్తించి చికిత్స అందిస్తే ప్రాణాపాయం ఉండదు. కానీ, కొన్నిసార్లు క్యాన్సర్‌ను ప్రారంభ దశలో గుర్తించడం కష్టం, ఎందుకంటే ఆ సమయంలో ఎటువంటి లక్షణాలు కనిపించకపోవచ్చు. కొందరిలో స్వల్ప లక్షణాలు ఉండవచ్చు, మరికొందరిలో అసలు ఉండకపోవచ్చు. అయినప్పటికీ, మనం సాధారణమైనవిగా భావించే కొన్ని అనారోగ్యాలు క్యాన్సర్ లక్షణాలు కావొచ్చు. వీటిని గమనించినప్పుడు క్యాన్సర్ పరీక్షలు చేయించుకోవడం మంచిది.
గమనించవలసిన ముఖ్య లక్షణాలు:
- గడ్డలు (Tumors): అనేక రకాల క్యాన్సర్లను చర్మాన్ని తాకడం ద్వారా గుర్తించవచ్చు. ముఖ్యంగా రొమ్ము, వృషణాలు, శోషగ్రంధులు (Lymph nodes) మరియు మృదు కణజాలాల్లో వచ్చే క్యాన్సర్లను అవి శరీరంలోపల ఉన్నప్పటికీ గుర్తించవచ్చు. చర్మంపై గడ్డలు లేదా వాపులు రావడం క్యాన్సర్ యొక్క ప్రారంభ లేదా తర్వాతి దశ కావచ్చు. మీ శరీరంలో ఏదైనా కొత్త గడ్డ కనిపించినా లేదా అది పరిమాణంలో పెరుగుతున్నట్లు అనిపించినా వెంటనే వైద్యుడిని సంప్రదించాలి.
- అసాధారణ రక్తస్రావం: శరీరంలోని ఏ ద్వారం నుండైనా అసాధారణంగా రక్తం రావడం క్యాన్సర్ లక్షణం కావచ్చు. దగ్గినప్పుడు కఫంలో రక్తం రావడం ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్‌కు, మలంలో రక్తం పడటం లేదా మలం నల్లగా రావడం పేగు క్యాన్సర్‌కు సంకేతం కావచ్చు. యోని నుండి అసాధారణ రక్తస్రావం గర్భాశయ లేదా అండాశయ క్యాన్సర్‌ను సూచిస్తుంది. అలాగే రొమ్ముల నుండి రక్తం లేదా ఇతర ద్రవాలు కారడం రొమ్ము క్యాన్సర్ లక్షణం కావచ్చు.
- అజీర్ణం లేదా మింగడంలో ఇబ్బంది: ఈ లక్షణాలు సాధారణంగా ఇతర కారణాల వల్ల వచ్చినప్పటికీ, ఇవి అన్నవాహిక, కడుపు లేదా గొంతు క్యాన్సర్‌ను సూచించే అవకాశం ఉంది.
- మలమూత్ర విసర్జన అలవాట్లలో మార్పులు: దీర్ఘకాలిక మలబద్ధకం, విరేచనాలు లేదా మలం పరిమాణంలో మార్పు రావడం పేగు క్యాన్సర్‌కు సంకేతం కావచ్చు. మూత్ర విసర్జన సమయంలో నొప్పి, మూత్రంలో రక్తం లేదా తరచుగా మూత్రానికి వెళ్లాల్సి రావడం వంటివి మూత్రాశయ లేదా ప్రోస్టేట్ క్యాన్సర్ లక్షణాలు.
- దీర్ఘకాలిక దగ్గు లేదా గొంతు బొంగురుపోవడం: ఎక్కువ కాలం వేధించే దగ్గు ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్ లక్షణం కావచ్చు. అలాగే గొంతు నిరంతరం బొంగురుపోయి ఉంటే అది స్వరపేటిక లేదా థైరాయిడ్ క్యాన్సర్ కావొచ్చు.
- పుట్టుమచ్చల్లో మార్పులు: ఒక పుట్టుమచ్చ రంగు, ఆకారం లేదా పరిమాణంలో మార్పు వస్తే, లేదా దాని అంచులు అస్పష్టంగా కనిపిస్తే వెంటనే వైద్యుడిని సంప్రదించాలి. ఇది మెలనోమా (చర్మ క్యాన్సర్) కావచ్చు. దీనిని త్వరగా గుర్తిస్తే నయం చేయవచ్చు.
- ఎముకల నొప్పి: అధిక శ్రమ, గాయం లేదా ఇన్ఫెక్షన్ వల్ల ఎముకల నొప్పి రావచ్చు. కానీ ఎటువంటి కారణం లేకుండా నొప్పి వస్తుంటే నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. క్యాన్సర్ శరీరంలోని ఇతర భాగాలకు వ్యాపించినప్పుడు రోగనిరోధక శక్తి తగ్గి, కండరాల నొప్పితో పాటు జ్వరం కూడా రావచ్చు.
- బరువు తగ్గడం: ఎలాంటి ప్రయత్నం చేయకుండానే హఠాత్తుగా 5 కిలోల వరకు బరువు తగ్గడం క్యాన్సర్ యొక్క మొదటి లక్షణం కావచ్చు. ఇది ముఖ్యంగా క్లోమం (Pancreas), కడుపు, అన్నవాహిక లేదా ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్లలో కనిపిస్తుంది.
- మానని పుండ్లు: చర్మంపై, జననేంద్రియాలపై లేదా నోటిలో పుండ్లు పడి అవి త్వరగా తగ్గకపోతే, వెంటనే చికిత్స తీసుకోవాలి.