దేశంలోని కార్మికులు మరియు ఉద్యోగుల ప్రయోజనాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని ప్రభుత్వం 29 వేర్వేరు కార్మిక చట్టాలను కలిపి 4 కొత్త ‘లేబర్ కోడ్స్’ను రూపొందించింది. ఈ కొత్త నిబంధనలు ఏప్రిల్ 1, 2026 నుండి అమలులోకి రాబోతున్నాయి.
ఈ కొత్త కోడ్ వల్ల అసంఘటిత రంగ కార్మికులు, గిగ్ వర్కర్లు (డెలివరీ బాయ్స్ వంటి వారు), వలస కూలీలు మరియు మహిళలకు మెరుగైన వేతనం, సామాజిక భద్రత మరియు ఆరోగ్య రక్షణ లభిస్తుంది. ముఖ్యంగా ఉద్యోగం వదిలేసిన 2 రోజుల్లోనే మీ ‘ఫుల్ అండ్ ఫైనల్ సెటిల్మెంట్’ (F&F) పూర్తవుతుంది.
కొత్త లేబర్ కోడ్స్ అంటే ఏమిటి?
భారతదేశంలో గతంలో 29 వేర్వేరు కార్మిక చట్టాలు ఉండటం వల్ల గందరగోళం నెలకొనేది. అందుకే వాటిని సరళతరం చేస్తూ ఈ 4 కోడ్‌లుగా మార్చారు:
- వేతనాల కోడ్ (2019)
- పారిశ్రామిక సంబంధాల కోడ్ (2020)
- సామాజిక భద్రత కోడ్ (2020)
- ఓక్యుపేషనల్ సేఫ్టీ, హెల్త్ అండ్ వర్కింగ్ కండిషన్స్ (OSHWC) కోడ్ (2020).
ఫుల్ అండ్ ఫైనల్ సెటిల్మెంట్ (F&F) నియమం ఏమిటి?
కొత్త నిబంధనల ప్రకారం, ఒక ఉద్యోగి రాజీనామా చేసినా, తొలగించబడినా లేదా లేఆఫ్ జరిగినప్పుడు.. నోటీసు పీరియడ్ ముగిసిన కేవలం 2 రోజుల్లోనే కంపెనీలు వారి పూర్తి సెటిల్మెంట్ చేయాలి. ప్రస్తుతం ఈ ప్రక్రియకు 45 రోజులకు పైగా సమయం పడుతోంది. ఏప్రిల్ 1 నుండి జీతం, లీవ్ ఎన్‌క్యాష్‌మెంట్, బోనస్ మరియు గ్రాట్యుటీ (అర్హత ఉంటే) అన్నింటినీ 2 రోజుల్లోనే చెల్లించడం తప్పనిసరి.
ఉద్యోగులకు కలిగే ప్రయోజనాలు:
ఉద్యోగం మారే వారికి ఇది ఎంతో మేలు చేస్తుంది. పాత కంపెనీ నుండి డబ్బులు రావడం ఆలస్యం కావడం వల్ల ఎదురయ్యే ఆర్థిక ఇబ్బందులు ఇకపై ఉండవు. అయితే, కంపెనీలు తమ సిస్టమ్స్‌ను వేగవంతం చేయాల్సి ఉంటుంది.
గ్రాట్యుటీ నిబంధనలలో మార్పులు:
- ఫిక్స్‌డ్-టర్మ్ ఉద్యోగులకు: గతంలో గ్రాట్యుటీ పొందాలంటే కనీసం 5 ఏళ్లు పని చేయాలనే నిబంధన ఉండేది. ఇప్పుడు కాంట్రాక్ట్ లేదా ఫిక్స్‌డ్-టర్మ్ ఉద్యోగులకు ఈ పరిమితిని కేవలం 1 ఏడాదికి తగ్గించారు.
- టాక్స్ ఫ్రీ లిమిట్: పన్ను లేని గ్రాట్యుటీ పరిమితిని గతంలో ఉన్న ₹10 లక్షల నుండి ₹20 లక్షల వరకు పెంచారు.
- ఆలస్య రుసుము: గ్రాట్యుటీ చెల్లింపు 30 రోజులకు మించితే, కంపెనీ 10% వార్షిక వడ్డీని చెల్లించాల్సి ఉంటుంది.
గిగ్ వర్కర్లకు సామాజిక భద్రత:
ఉబెర్ డ్రైవర్లు, ఫుడ్ డెలివరీ బాయ్స్ వంటి గిగ్ వర్కర్లకు మొదటిసారిగా హెల్త్ ఇన్సూరెన్స్, యాక్సిడెంట్ కవర్ మరియు సామాజిక భద్రత లభించనున్నాయి. యాజమాన్యాలు వీరి వేతనంలో 0.65% మొత్తాన్ని EDLI పథకానికి జమ చేయాలి.