ఎన్నికలకు ముందు ఉచితాలను పంపిణీ చేసే విధానం “ముఖ్యమైన” మరియు పరిశీలించాల్సిన అంశమని సుప్రీంకోర్టు బుధవారం అభిప్రాయపడింది. ఇటువంటి ఉచితాల పంపిణీ “లంచం” కిందకు రాదని 2013లో అత్యున్నత న్యాయస్థానం ఇచ్చిన తీర్పును పునఃసమీక్షించాలని కోరుతూ దాఖలైన పిటిషన్లకు ప్రాధాన్యతనిచ్చేందుకు కోర్టు అంగీకరించింది.
భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి (CJI) జస్టిస్ సూర్యకాంత్ మరియు జస్టిస్ జోయ్ మాల్య బాగ్చీలతో కూడిన ధర్మాసనం ఇలా పేర్కొంది: “ఇది చాలా ముఖ్యమైన విషయం… ప్రభుత్వ నిధులను ప్రజలకు ఉచితంగా పంపిణీ చేయడం అనేది ప్రజల సంక్షేమం కోసం నిధులను కేటాయించడం కంటే భిన్నమైనది.”
న్యాయవాది అశ్విని కుమార్ ఉపాధ్యాయ్ దాఖలు చేసిన పిటిషన్ విచారణ సందర్భంగా ఈ వ్యాఖ్యలు వచ్చాయి. ఆయన తన వాదనలో ఇలా పేర్కొన్నారు: “ప్రజా ప్రాతినిధ్య చట్టం, 1951లోని సెక్షన్ 123 ప్రకారం ‘లంచం’ అనేది అవినీతి పద్ధతిగా వర్గీకరించబడింది, కానీ ఎన్నికల ఉచితాలను ఆ జాబితాలో చేర్చలేదు. భారతదేశం యొక్క మొత్తం జాతీయ అప్పు ₹200 లక్షల కోట్లు దాటిపోయింది. రాజకీయ పార్టీలు ఓటర్లను ఆకర్షించడానికి బంగారు గొలుసులు, టీవీలు, నగదు మరియు మద్యం సీసాలు ఇస్తామని వాగ్దానం చేస్తూ ప్రజాధనాన్ని దుర్వినియోగం చేస్తున్నాయి.”
దీనిపై ధర్మాసనం స్పందిస్తూ.. “ప్రజల సంక్షేమం కోసం విధానాలను రూపొందించే హక్కు ప్రభుత్వానికి ఉంది, ఉదాహరణకు ఉచిత వైద్యం లేదా ఉచిత విద్య వంటివి.. అయితే ఆసుపత్రులు, రోడ్ల నిర్మాణం వంటి అభివృద్ధి పనుల కోసం రాష్ట్ర బడ్జెట్‌లో ఒక నిర్ణీత వాటా ఎందుకు ఉండకూడదు?” అని ప్రశ్నించింది. ఒకవేళ ఉచితాలపై వెచ్చించడానికి రాష్ట్రం వద్ద మిగులు నిధులు ఉంటే, వాటిని అభివృద్ధి పనులకే కేటాయించాలని కోర్టు అభిప్రాయపడింది.