అమెరికా తనపై విధిస్తున్న నావికా దిగ్బంధనానికి (Naval Blockade) వ్యతిరేకంగా ఇరాన్ అత్యంత శక్తివంతమైన హెచ్చరికను జారీ చేసింది. తమ దేశ పోర్టులపై ఆంక్షలు కొనసాగిస్తే, కేవలం హార్ముజ్ జలసంధినే కాకుండా, ఎర్ర సముద్రం (Red Sea), గల్ఫ్ ఆఫ్ ఒమన్ మరియు పర్షియన్ గల్ఫ్ ద్వారా జరిగే ప్రపంచ వాణిజ్యాన్ని పూర్తిగా అడ్డుకుంటామని ఇరాన్ స్పష్టం చేస్తోంది.
ప్రపంచంపై దీని ప్రభావం ఎంత?
- స్ట్రెయిట్ ఆఫ్ హార్ముజ్: ప్రపంచ ఇంధన సరఫరాలో (Oil & Gas) 20% ఈ మార్గం ద్వారానే జరుగుతుంది. ఇప్పటికే దీని దిగ్బంధనం వల్ల చమురు ధరలపై తీవ్ర ప్రభావం పడింది.
- ఎర్ర సముద్రం (Red Sea): ప్రపంచ మొత్తం వాణిజ్యంలో 12% ఈ మార్గం ద్వారా సాగుతుంది. ఇది యూరప్ మరియు ఆసియా ఖండాలను కలిపే అత్యంత కీలకమైన జలమార్గం.
- ఒకవేళ ఈ రెండు మార్గాలు మూతపడితే, ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ కుప్పకూలే ప్రమాదం ఉంది.
ఇరాన్ ఎందుకు ఈ నిర్ణయం తీసుకుంది? ఇరాన్ వాదన ప్రకారం, అమెరికా తనపై యుద్ధం ప్రకటించడమే కాకుండా, తన పోర్టుల నుండి ఏ నౌక బయటకు వెళ్లకుండా, ఏ నౌక లోపలికి రాకుండా నావికా దిగ్బంధనం చేస్తోంది. దీనికి ప్రతీకారంగా, ఇరాన్ తన మిత్రపక్షాలైన హూతీల (Houthis) సహాయంతో ఎర్ర సముద్రంలోని బాబెల్ మండబ్ (Bab-el-Mandeb) ప్రాంతంలో వాణిజ్య నౌకలను అడ్డుకునే వ్యూహాన్ని అమలు చేస్తోంది.
ట్రంప్ విధానం – వివాదం ముదురుతుందా? డొనాల్డ్ ట్రంప్ నాయకత్వంలోని అమెరికా ప్రభుత్వం ఇరాన్ను ఆర్థికంగా మరియు సైనికంగా లొంగదీసుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తోంది. అయితే, ఇరాన్ అనుసరిస్తున్న “జియో-పొలిటికల్ కాస్ట్” పెంచే వ్యూహం అమెరికా మిత్రదేశాలైన సౌదీ అరేబియా, యూఏఈ, మరియు కతార్లను ఇబ్బందుల్లోకి నెడుతోంది. ఇరాన్ ఇంధన క్షేత్రాలపై దాడులు జరిగితే, తాము గల్ఫ్ దేశాల ఇంధన క్షేత్రాలపై దాడులు చేస్తామని ఇరాన్ హెచ్చరిస్తోంది.
పరిష్కారం ఏంటి? చర్చల ద్వారా యుద్ధాన్ని ముగించడమే ఏకైక మార్గమని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. అమెరికా విధిస్తున్న నావికా దిగ్బంధనం వల్ల ఇరాన్ కంటే ఎక్కువగా ప్రపంచ దేశాలే నష్టపోతున్నాయి. చైనా వంటి దేశాలు కూడా తమ వాణిజ్య నౌకలను అడ్డుకుంటే తీవ్ర పరిణామాలు ఉంటాయని హెచ్చరిస్తున్నాయి. ఒక వైపు శాంతి చర్చలు జరుగుతున్నాయని చెబుతూనే, మరోవైపు ట్రంప్ ప్రభుత్వం విధిస్తున్న ఆంక్షలు పరిస్థితులను మరింత జటిలం చేస్తున్నాయి.
మొత్తానికి, ఇరాన్ వేస్తున్న ఈ మాస్టర్ ప్లాన్ విజయవంతమైతే, ప్రపంచ వాణిజ్య పటంలో భారీ మార్పులు రావడం ఖాయం. అమెరికా ఈ హెచ్చరికలకు ఎలా స్పందిస్తుందనేది ఇప్పుడు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆసక్తికరంగా మారింది.