న్యూ ఢిల్లీ: దేశంలోని ఇతర దర్యాప్తు సంస్థల పనితీరుపై నమ్మకం లేని వారికి నేటికీ మొదటి ఎంపిక సిబిఐ (CBI) మాత్రమేనని మాజీ డైరెక్టర్ రిషి కుమార్ శుక్లా ఒకసారి అన్నారు. దీనికి నిదర్శనంగా ఇటీవల ఉత్తరాఖండ్‌లో అంకిత భండారి కేసు, బీహార్ నీట్ (NEET) విద్యార్థిని అనుమానాస్పద మృతి కేసులను సిబిఐకి బదిలీ చేయడాన్ని పేర్కొనవచ్చు.
సిబిఐ చరిత్రలో ఎందరో డైరెక్టర్లు వచ్చి వెళ్లారు. కానీ ఒక ఐపిఎస్ అధికారి మాత్రం ఈ సంస్థను జాతీయ స్థాయిలోనే కాకుండా అంతర్జాతీయ స్థాయిలో చర్చల్లో నిలిపారు. సిబిఐ మొదటి డైరెక్టర్ డి.పి. కోహ్లీ నుండి ప్రస్తుత డైరెక్టర్ ప్రవీణ్ సూద్ వరకు ఎందరో ఈ పదవికి గౌరవం తెచ్చారు. కానీ జోగిందర్ సింగ్ (Joginder Singh) అనే అధికారి సిబిఐ పనితీరును పూర్తిగా మార్చివేసి కొత్త చరిత్ర సృష్టించారు.
సిబిఐ చరిత్రను మలుపు తిప్పిన జోగిందర్ సింగ్
జూలై 31, 1996 నుండి జూన్ 30, 1997 వరకు సిబిఐ డైరెక్టర్‌గా పనిచేసిన జోగిందర్ సింగ్ హయాంలోనే అత్యంత సంచలనం సృష్టించిన ‘గడ్డి కుంభకోణం’ (Fodder Scam) బయటపడింది.
- ఈ కుంభకోణం కారణంగానే అప్పటి బీహార్ ముఖ్యమంత్రి లాలూ ప్రసాద్ యాదవ్ తన పదవికి రాజీనామా చేసి జైలుకు వెళ్లాల్సి వచ్చింది.
- ఆ సమయంలో కేంద్రంలో ఇందర్ కుమార్ గుజ్రాల్ ప్రభుత్వం లాలూ యాదవ్ మద్దతుతోనే నడుస్తోంది. అయినప్పటికీ, ప్రధానమంత్రి మాటను కూడా లెక్కచేయకుండా జోగిందర్ సింగ్ దర్యాప్తును ముందుకు తీసుకెళ్లారు.
- తన నిజాయితీ కారణంగానే ఆయన పదవీకాలాన్ని ప్రభుత్వం పొడిగించలేదు. ఆయన కేవలం ఒక సంవత్సరం మాత్రమే ఆ పదవిలో ఉండగలిగారు.
సిబిఐ విశ్వసనీయత మరియు వివాదాలు
సిబిఐ ఎన్నో ప్రతిష్టాత్మక కేసులను పరిష్కరించింది:
- బోఫోర్స్ కుంభకోణం, విజయ్ మాల్యా బ్యాంక్ మోసం (9,000 కోట్లు).
- పంజాబ్ నేషనల్ బ్యాంక్ స్కామ్ (నీరవ్ మోదీ – 13,000 కోట్లు).
- బొగ్గు గనుల కేటాయింపు కుంభకోణం (1.86 లక్షల కోట్లు), కామన్వెల్త్ గేమ్స్ స్కామ్.
అయితే, మధ్యలో కొన్ని వివాదాల వల్ల సిబిఐ ప్రతిష్ట దెబ్బతింది. ఆలోక్ వర్మ మరియు రాకేష్ అస్థానా మధ్య జరిగిన గొడవ వల్ల సుప్రీంకోర్టు సిబిఐని ‘పంజరంలో చిలక’ (Caged Parrot) అని కూడా విమర్శించింది. ఐసిఐసిఐ బ్యాంక్ మాజీ ఎండి చందా కోచర్‌పై కేసు నమోదు చేసిన అధికారిని బదిలీ చేయడం వంటి ఘటనలు సంస్థ ప్రతిష్టకు భంగం కలిగించాయి.
మళ్ళీ పుంజుకుంటున్న సిబిఐ
గత కొన్ని సంవత్సరాలుగా రిషి కుమార్ శుక్లా, సుబోధ్ కుమార్ జైస్వాల్ మరియు ప్రస్తుతం ప్రవీణ్ సూద్ వంటి అధికారులు వివాదాలకు దూరంగా ఉంటూ, తెరవెనుక ఉండి సంస్థను మళ్ళీ గాడిలో పెడుతున్నారు. రాజకీయ ఒత్తిళ్లకు తలొగ్గకుండా పని చేసే జోగిందర్ సింగ్ వంటి అధికారుల వల్లే నేటికీ ప్రజలకు సిబిఐపై నమ్మకం ఉంది.