ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) సాంకేతికత పెరగడంతో సెలబ్రిటీల పేరు, ముఖం, గొంతుతో సహా వారి గుర్తింపులను దుర్వినియోగం చేసే ఘటనలు రోజురోజుకూ పెరుగుతున్నాయి.
ముఖ్యంగా, అనుమతి లేకుండా రూపొందిస్తున్న నకిలీ వీడియోలు, వాయిస్ క్లోనింగ్ (గొంతు నకిలీలు) మరియు ప్రకటనలకు సంబంధించి పలువురు ప్రముఖులు న్యాయస్థానాలను ఆశ్రయించారు. 2022 సంవత్సరం నుండి ఇప్పటివరకు దాదాపు 50 కేసులు నమోదైనట్లు సమాచారం. దీంతో సెలబ్రిటీల వ్యక్తిగత హక్కులను కాపాడే చట్టాలపై చర్చ తీవ్రతరమైంది.
అమితాబ్ బచ్చన్, అనిల్ కపూర్, జాకీ ష్రాఫ్, అరిజిత్ సింగ్ సహా పలువురు ప్రముఖులు తమ పేరు, ఫోటో, గొంతు మరియు ప్రత్యేక గుర్తింపులను ముందస్తు అనుమతి లేకుండా ఉపయోగించడాన్ని నిరోధించాలని కోర్టులను ఆశ్రయించారు. ఏఐ సహాయంతో తయారుచేసే నకిలీ కంటెంట్, వాయిస్ క్లోనింగ్ మరియు వ్యాపార ప్రయోజనాల కోసం వారి గుర్తింపును వాడుకోవడం వంటివి ఈ కేసుల్లో ప్రధాన సమస్యలుగా మారాయి. వీరితో పాటు వరుణ్ ధావన్, ప్రీతి జింటా, రవి కిషన్, మనోజ్ బాజ్పాయ్ తదితరులు కూడా తమ గుర్తింపులను దుర్వినియోగం చేస్తున్నారంటూ చట్టపరమైన రక్షణ కోరారు.
ఈ నేపథ్యంలో, నటులు వివేక్ ఒబెరాయ్, జాన్వీ కపూర్, ఆరాధ్య బచ్చన్లకు సంబంధించిన కేసులను కలిపి విచారించాలని ఢిల్లీ హైకోర్టు నిర్ణయించింది. ఈ కేసులు సెప్టెంబర్ 30 నుండి విచారణకు రానున్నాయి. జాన్వీ కపూర్ కేసులో 6,884 వెబ్సైట్ యూఆర్ఎల్లకు (URL) వ్యతిరేకంగా చర్యలు తీసుకోవాలని కోరగా, అందులో 552 యూఆర్ఎల్లను తొలగించాలని కోర్టు ఉత్తర్వులు జారీ చేసినట్లు తెలుస్తోంది. ఇటువంటి కేసులు ఇంటర్నెట్లో ప్రముఖుల గుర్తింపులను ఉపయోగించడానికి ఉన్న పరిమితులపై తీవ్రమైన ప్రశ్నలను లేవనెత్తుతున్నాయి.
భారతదేశంలో ప్రముఖుల పర్సనాలిటీ రైట్స్ (గుర్తింపు హక్కులు) కోసం ప్రత్యేకంగా స్పష్టమైన చట్టం ఇప్పటివరకు లేదు. అందుకే గోప్యత (ప్రైవసీ), ఆత్మగౌరవం, కాపీరైట్ మరియు ట్రేడ్మార్క్ వంటి ఇప్పటికే ఉన్న చట్టాల ఆధారంగా కోర్టులు ఈ కేసులను విచారిస్తున్నాయి. అదే సమయంలో, ఒకరి వ్యక్తిగత గుర్తింపును కాపాడటానికి మరియు అభిప్రాయ స్వేచ్ఛ, విమర్శలు, మీమ్లు/వ్యంగ్య చిత్రాలు (Caricature) చేసుకునే హక్కులకు నడుమ సమతుల్యత అవసరం. ఏఐ, డీప్ఫేక్ సాంకేతికతలు శరవేగంగా విస్తరిస్తున్న తరుణంలో, ఈ హక్కుల సరిహద్దులను న్యాయస్థానాల తీర్పులు క్రమంగా స్పష్టం చేస్తున్నాయి.

Leave a Reply