హైదరాబాద్: ఎండలు ముదురుతున్నాయి.. ఉష్ణోగ్రతలు ఒక్కసారిగా పెరిగిపోతున్నాయి. ఈ మార్పు కేవలం వాతావరణంలోనే కాదు, మన శరీరంలోని ‘రెండో మెదడు’గా పిలవబడే జీర్ణవ్యవస్థలోనూ పెను మార్పులకు కారణమవుతోంది. ఏప్రిల్ నెలలో గ్యాస్ట్రిక్ సమస్యలు, కడుపు ఉబ్బరం, అజీర్తి మరియు విరేచనాల వంటి కేసులు అకస్మాత్తుగా పెరగడం వెనుక బలమైన శాస్త్రీయ కారణాలు ఉన్నాయని వైద్య నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
జీర్ణవ్యవస్థపై వాతావరణ ప్రభావం: ఎందుకీ మార్పు?
ప్రముఖ సర్జన్ డాక్టర్ అర్పిత్ బన్సాల్ ప్రకారం, వాతావరణ మార్పులు మన శరీరంలోని సూక్ష్మజీవుల సమతుల్యతను (Microbial Reset) ప్రభావితం చేస్తాయి.
- బ్యాక్టీరియా వేగం: ఉష్ణోగ్రతలు పెరగడం వల్ల పర్యావరణంలోని సూక్ష్మజీవులు వేగంగా వృద్ధి చెందుతాయి. దీనివల్ల ఆహారం త్వరగా పాడవుతుంది, నీరు కలుషితం అవుతుంది. ఇది నేరుగా మన జీర్ణకోశ ఇన్ఫెక్షన్లకు దారితీస్తుంది.
- రక్త ప్రసరణలో మార్పు: శరీరం తనను తాను చల్లబరుచుకోవడానికి రక్త ప్రసరణను చర్మం వైపు ఎక్కువగా మళ్ళిస్తుంది. దీనివల్ల జీర్ణవ్యవస్థకు అందే రక్త ప్రసరణ కొంత తగ్గి, ఎంజైమ్‌ల పనితీరు మందగిస్తుంది. ఫలితంగా అజీర్తి, కడుపులో బరువుగా ఉండటం వంటి సమస్యలు తలెత్తుతాయి.
డీహైడ్రేషన్.. పొట్టకు పెద్ద శత్రువు!
ఎండల వల్ల శరీరంలోని ద్రవాలు, ఎలక్ట్రోలైట్లు చెమట రూపంలో బయటకు పోతాయి.
- రక్షణ కవచం దెబ్బతింటుంది: శరీరంలో నీటి శాతం తగ్గితే, పేగులలోని సున్నితమైన శ్లేష్మ పొర (Mucosal barrier) బలహీనపడుతుంది. దీనివల్ల పొట్టలో వాపు (Inflammation) మరియు ఇన్ఫెక్షన్లు వచ్చే ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉంటుంది.
- తక్కువ అంచనా వద్దు: సీజనల్ జీర్ణ సమస్యలకు ‘డీహైడ్రేషన్’ ప్రధాన కారణమని, చాలామంది దీనిని తక్కువ అంచనా వేస్తారని వైద్యులు చెబుతున్నారు.
మెదడుకు, పొట్టకు ఉన్న లింక్ ఏంటి?
పగటి సమయం పెరగడం, మారుతున్న జీవనశైలి వల్ల మన శరీరంలోని ‘వ్యాగస్ నరము’ (Vagus nerve) పనితీరుపై ఒత్తిడి పడుతుంది.
- రెడ్ మైండ్ vs బ్లూ మైండ్: ఒత్తిడి వల్ల శరీరం ‘రెడ్ మైండ్’ స్థితిలోకి వెళ్తే జీర్ణక్రియ ఆగిపోతుంది. ప్రశాంతంగా ఉండటం, మనసు పెట్టి ఆహారం తీసుకోవడం ద్వారా ‘బ్లూ మైండ్’ స్థితిని కొనసాగించాలి. అప్పుడే మన జీర్ణవ్యవస్థ బలంగా ఉంటుంది.
పొట్ట ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవడానికి చిట్కాలు:
సీజన్ మారుతున్నప్పుడు మీ పొట్టను భద్రంగా ఉంచుకోవడానికి వైద్యులు ఈ క్రింది సూచనలు చేస్తున్నారు:
- తాజా ఆహారం: అప్పుడే వండిన వేడి ఆహారం తీసుకోవాలి. నిల్వ ఉంచిన లేదా బయటి ఆహారానికి దూరంగా ఉండాలి.
- ప్రోబయోటిక్స్: పెరుగు, మజ్జిగ మరియు పులియబెట్టిన ఆహార పదార్థాలను డైట్‌లో చేర్చుకోవాలి. ఇవి పొట్టలోని మంచి బ్యాక్టీరియాను పెంచుతాయి.
- హైడ్రేషన్: నీటితో పాటు ఓఆర్ఎస్ (ORS), కొబ్బరి నీళ్లు వంటి ఎలక్ట్రోలైట్లు ఉన్న పానీయాలు తీసుకోవాలి.
- నిద్ర: సరైన నిద్ర జీర్ణక్రియకు ఎంతో అవసరం. రాత్రిపూట కనీసం 7-8 గంటల నిద్ర ఉండేలా చూసుకోవాలి.
ముగింపు: జీర్ణవ్యవస్థ అనేది కేవలం ఆహారాన్ని అరిగించే యంత్రం కాదు, అది మన బాహ్య వాతావరణానికి మరియు అంతర్గత ఆరోగ్యానికి మధ్య ఉన్న వారధి. ఏప్రిల్ వంటి సంధి కాలంలో పొట్ట ఆరోగ్యంపై దృష్టి పెట్టడం అంటే మొత్తం శరీరాన్ని కాపాడుకోవడమే.