వేసవి నెలల్లో మంచినీటి సరస్సుల వినియోగం పెరగనున్న నేపథ్యంలో, కేరళ ప్రభుత్వం అరుదైన మరియు ప్రాణాంతకమైన ‘మెదడును తినే అమీబా’ పట్ల అప్రమత్తతను పెంచింది. ప్రజలు కలుషితమైన నీటి వనరులను ఉపయోగించవద్దని, ముఖ్యంగా స్నానం చేసేటప్పుడు జాగ్రత్తగా ఉండాలని ఆరోగ్య శాఖ సూచించింది.
కేరళ ఆరోగ్య మంత్రి వీణా జార్జ్ మాట్లాడుతూ.. కలుషితమైన నీటిలో ముఖం కడగడం లేదా స్నానం చేయడం వంటివి చేయవద్దని సూచించారు. ఎన్సెఫాలిటిస్ (మెదడు వాపు) లక్షణాలు ఉన్న రోగులకు అమీబిక్ ఇన్ఫెక్షన్ పరీక్షలు కూడా నిర్వహించాలని ఆదేశాలు జారీ చేశారు. ఈ ఇన్ఫెక్షన్ ముక్కు ద్వారా శరీరంలోకి ప్రవేశించి మెదడుపై ప్రభావం చూపుతుందని, రోగనిరోధక శక్తి తక్కువగా ఉన్నవారిలో ఇది నాడీ వ్యవస్థను దెబ్బతీస్తుందని ఆమె హెచ్చరించారు.
అసలు ‘మెదడును తినే అమీబా’ అంటే ఏమిటి? దీనిని శాస్త్రీయంగా నెగ్లేరియా ఫౌలెరీ (Naegleria fowleri) అని పిలుస్తారు. ఇది ప్రాథమిక అమీబిక్ మెనింగో ఎన్సెఫాలిటిస్ (PAM) అనే తీవ్రమైన మెదడు ఇన్ఫెక్షన్కు కారణమవుతుంది.
- ఎక్కడ ఉంటుంది?: ఇది సాధారణంగా సరస్సులు, నదులు వంటి వెచ్చని, నిస్సారమైన మంచినీటి వనరులలో కనిపిస్తుంది.
- ఎలా సోకుతుంది?: కలుషితమైన నీరు ముక్కులోకి ప్రవేశించినప్పుడు, ఈ అమీబా ముక్కు ద్వారా మెదడుకు చేరుకుంటుంది. ఈ నీటిని తాగడం వల్ల ఇన్ఫెక్షన్ సోకదు.
మరణాల రేటు: ప్రపంచవ్యాప్తంగా నెగ్లేరియా ఫౌలెరీ ఇన్ఫెక్షన్ సోకిన వారిలో మరణాల రేటు దాదాపు 99% వరకు ఉంది. అయితే కేరళలో చేపట్టిన ముందస్తు చర్యల వల్ల మరణాల రేటును 24% కు తగ్గించగలిగామని మంత్రి తెలిపారు.
గమనించాల్సిన లక్షణాలు: మంచినీటి వనరులకు వెళ్ళిన తర్వాత ఈ క్రింది లక్షణాలు కనిపిస్తే వెంటనే వైద్యుడిని సంప్రదించాలి:
- తీవ్రమైన తలనొప్పి
- అధిక జ్వరం
- వికారం మరియు వాంతులు
- వణుకు
- మెడ బిగుసుకుపోవడం
- వెలుతురును చూడలేకపోవడం (Photophobia)
- మానసిక అయోమయం లేదా కోమా
ఎవరికి ప్రమాదం ఎక్కువ?
- మంచినీటి వినియోగం: సరస్సులు, చెరువుల్లో ఈత కొట్టేటప్పుడు లేదా తల ముంచినప్పుడు ప్రమాదం ఎక్కువ.
- కలుషితమైన ట్యాప్ వాటర్: ముక్కును శుభ్రం చేసుకోవడానికి (Nasal Irrigation) కలుషితమైన నీటిని వాడటం వల్ల కూడా అరుదుగా సోకవచ్చు.
జాగ్రత్తలు – నివారణ మార్గాలు:
- ముక్కు రక్షణ: మంచినీటి కుంటల్లో స్నానం చేసేటప్పుడు ‘నోస్ ప్లగ్స్’ ధరించండి లేదా తల నీటిలో ముంచకుండా జాగ్రత్తపడండి.
- ముక్కు శుభ్రత: సైనస్ శుభ్రం చేసుకోవడానికి సాధారణ ట్యాప్ వాటర్ వాడకండి. కేవలం స్వేదనజలం (Distilled) లేదా మరిగించి చల్లార్చిన నీటిని మాత్రమే వాడండి.
- నీటి శుద్ధి: ఒక మైక్రాన్ లేదా అంతకంటే తక్కువ పరిమాణంలో ఉన్న ఫిల్టర్లను వాడటం ద్వారా నీటిలోని క్రిములను తొలగించవచ్చు.