‘ఒకే దేశం – ఒకే ఎన్నికలు’ బిల్లు.. కేంద్ర ప్రభుత్వం వ్యూహం! మెజారిటీ ఉందా? చేరువవుతున్న నంబర్స్

రాబోయే శీతాకాల సమావేశాల్లో ‘ఒకే దేశం – ఒకే ఎన్నికలు’ (One Nation, One Election) బిల్లును ఆమోదించడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం మళ్లీ ప్రయత్నాలు ముమ్మరం చేస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది.

ఈ బిల్లు పార్లమెంటులో నెగ్గాలంటే మూడింట రెండు వంతుల (2/3) మెజారిటీ తప్పనిసరి. అందువల్ల ఆ సంఖ్యాబలాన్ని సాధించేందుకు బీజేపీ ప్రభుత్వం పలు వ్యూహాలను రచిస్తోంది. ఈ విషయంలో డీఎంకే (DMK) వంటి పార్టీల నిర్ణయమే కీలక పాత్ర పోషించనుందని తెలుస్తోంది.

గత పార్లమెంట్ వర్షాకాల సమావేశాల్లో నియోజకవర్గాల పునర్విభజన (Delimitation) బిల్లును ఆమోదించాలని కేంద్రంలోని అధికార బీజేపీ ప్రయత్నించింది. అదొక రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లు కావడంతో, పార్లమెంటులో మూడింట రెండు వంతుల మెజారిటీ అవసరమైంది. అయితే, ఆ సంఖ్యాబలాన్ని అందుకోలేకపోవడంతో ఆ బిల్లు పార్లమెంటులో వీగిపోయింది. ఈ నేపథ్యంలో, రాబోయే శీతాకాల సమావేశాల్లో కొన్ని కీలక బిల్లులను ఆమోదించుకోవాలని కేంద్ర ప్రభుత్వం పట్టుదలగా ఉన్నట్లు సమాచారం.

ఒకే దేశం – ఒకే ఎన్నికలు బిల్లు వ్యూహం: ముఖ్యంగా ‘ఒకే దేశం – ఒకే ఎన్నికలు’ బిల్లును తీసుకొచ్చి ఆమోదించాలని కేంద్ర ప్రభుత్వం వ్యూహాలు సిద్ధం చేస్తోంది. ఈ బిల్లు పాస్ కావాలన్నా మూడింట రెండు వంతుల మెజారిటీ అవసరం. ప్రస్తుత లెక్కల ప్రకారం చూస్తే, 543 మంది సభ్యులున్న లోక్‌సభలో 2/3 వంతు మెజారిటీకి 363 మంది సభ్యుల మద్దతు కావాలి. రాబోయే శీతాకాల సమావేశాల్లో ఈ మెజారిటీని సాధించడానికి కేంద్రం వ్యూహాత్మకంగా అడుగులు వేస్తోంది. ఈ ప్రయత్నంలో ప్రభుత్వానికి విజయం లభిస్తుందని కేంద్ర ప్రభుత్వ వర్గాలు ధీమా వ్యక్తం చేస్తున్నాయి.

గత ఏడాది శీతాకాల సమావేశాల్లోనే ఈ ‘ఒకే దేశం – ఒకే ఎన్నికలు’ బిల్లును ప్రవేశపెట్టారు. అప్పట్లో ప్రతిపక్షాలు తీవ్రంగా వ్యతిరేకించడంతో, దీన్ని పార్లమెంటరీ జాయింట్ కమిటీ (JPC) పరిశీలనకు పంపారు. ఈ జాయింట్ కమిటీ గడువును రాబోయే శీతాకాల సమావేశాల చివరి వారం మొదటి రోజు వరకు అంటే, ఆగస్టు 10, 2026 వరకు పొడిగించారు.

సవరణలతో మళ్లీ తీసుకువచ్చే ప్రయత్నం? దీని ద్వారా జాయింట్ కమిటీ తన నివేదికను ఆగస్టు 10 లోపు సమర్పించవచ్చు. అందువల్ల, ప్రభుత్వం ఈ బిల్లును అవసరమైన సవరణలతో మళ్లీ తీసుకురావడానికి ప్రయత్నిస్తోందా? అనే ప్రశ్న తలెత్తుతోంది. పార్లమెంటరీ జాయింట్ కమిటీ ఇప్పటికే వివిధ రాష్ట్రాల్లో పర్యటించి పలువురి అభిప్రాయాలను సేకరించింది. ఇటీవల గోవాలో విలేకరులతో మాట్లాడిన జేపీసీ ఛైర్మన్ పీపీ చౌదరి.. 2029 పార్లమెంట్ ఎన్నికల సమయానికి ‘ఒకే దేశం – ఒకే ఎన్నికలు’ విధానాన్ని తీసుకురావచ్చని పేర్కొన్నారు.

అయితే, 2029 పార్లమెంట్ ఎన్నికల తర్వాతే రాష్ట్రపతి నోటిఫికేషన్ విడుదల చేస్తారు. ఆ తర్వాతే రాష్ట్ర శాసనసభల (అసెంబ్లీల) పదవీ కాలాన్ని 2034 పార్లమెంట్ ఎన్నికలకు అనుగుణంగా మారుస్తారు. అంటే, ఉదాహరణకు 2031లో ఒక రాష్ట్ర అసెంబ్లీ ఎన్నికలు జరిగితే, దాన్ని 2034 నాటికే రద్దు చేసి పార్లమెంట్ ఎన్నికలతో కలిపి నిర్వహిస్తారు. దీనివల్ల 2031లో గెలిచిన పార్టీ కేవలం 3 ఏళ్లలోనే ప్రభుత్వాన్ని రద్దు చేసుకోవాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడుతుంది.

కావలసిన సంఖ్యాబలం (నంబర్స్) ఉందా? ప్రస్తుతం పార్లమెంటులో నేషనల్ డెమోక్రటిక్ అలయన్స్ (NDA) కూటమికి మెజారిటీ ఉంది. కానీ, రాజ్యాంగ సవరణకు కావలసిన 360 అనే మేజిక్ నంబర్ లేదు. పార్లమెంటు ప్రస్తుత సభ్యుల సంఖ్య 540. గత 2024లో ఈ బిల్లును జాయింట్ కమిటీకి పంపినప్పుడు, ప్రభుత్వానికి అనుకూలంగా 269 ఓట్లు, వ్యతిరేకంగా 198 ఓట్లు వచ్చాయి. మహిళా రిజర్వేషన్ మరియు నియోజకవర్గాల పునర్విభజన బిల్లుకు అనుకూలంగా 298 ఓట్లు, వ్యతిరేకంగా 230 ఓట్లు పడ్డాయి.

కానీ ప్రస్తుతం బీజేపీకి మద్దతు పెరిగింది. ముఖ్యంగా 5 రాష్ట్రాల అసెంబ్లీ ఎన్నికల తర్వాత పలు మార్పులు చోటుచేసుకున్నాయి. 20 మంది తృణమూల్ కాంగ్రెస్ (TMC) ఎంపీలు, 6 గురు శివసేన ఎంపీలు ఎన్డీయే కూటమికి మద్దతుగా నిలిచారు. వీరు కాకుండా నేషనలిస్ట్ కాంగ్రెస్ పార్టీ (శరద్ పవార్) కి చెందిన 8 మంది ఎంపీల మద్దతు కూడా తమకు లభిస్తుందని ఎన్డీయే భావిస్తోంది. అయినప్పటికీ, డీఎంకేకి చెందిన 22 మంది ఎంపీల మద్దతు చాలా అవసరం. అది కుదరకపోతే, కొందరు ప్రతిపక్ష ఎంపీలు ఓటింగ్‌కు హాజరుకాకుండా వాకౌట్ చేసేలా (బహిష్కరించేలా) చూడాల్సి ఉంటుంది.

పార్లమెంటులో ఆమోదం పొందినా.. రాజ్యసభ విషయానికి వస్తే, ఎన్డీయే ప్రభుత్వం 2/3 వంతు మెజారిటీకి అత్యంత చేరువలో ఉంది. ఈ బిల్లు పార్లమెంటులో ఆమోదం పొందినా.. దేశంలోని సగానికి పైగా రాష్ట్రాల అసెంబ్లీలు దీన్ని ఆమోదించాల్సి ఉంటుంది. అయితే ఇది బీజేపీకి పెద్ద సమస్య కాకపోవచ్చు, ఎందుకంటే దేశంలోని చాలా రాష్ట్రాల్లో బీజేపీ లేదా దాని కూటమి ప్రభుత్వాలే అధికారంలో ఉన్నాయి. కాబట్టి ఈ అడ్డంకిని బీజేపీ సులువుగా దాటగలదు.

ప్రతిపక్షాల సవాల్: కేంద్రంలోని అధికార బీజేపీ ప్రభుత్వానికి అసలైన సవాల్ ప్రతిపక్షాల నుండి మద్దతు పొందడమే. ప్రస్తుత రాజకీయ పరిస్థితుల్లో, ‘ఇండియా’ (INDIA) కూటమి పార్టీలు బీజేపీ తీసుకొస్తున్న ఈ బిల్లును తీవ్రంగా వ్యతిరేకిస్తున్నాయి. కాంగ్రెస్, సమాజ్వాదీ, డీఎంకే, ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీలు దీనిపై తీవ్ర అభ్యంతరం వ్యక్తం చేస్తున్నాయి. ఈ బిల్లు దేశ సమాఖ్య స్ఫూర్తికి (Federalism) వ్యతిరేకమన్నది ప్రతిపక్షాల వాదన.

మధ్యలో ఏదైనా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం పడిపోతే, అక్కడ ప్రజాస్వామ్య ప్రక్రియ ఏమవుతుందనే ప్రశ్నను కూడా లేవనెత్తుతున్నాయి. కేంద్ర ప్రభుత్వం ఎంత గట్టి ప్రయత్నాలు చేసినప్పటికీ, కొన్ని ప్రతిపక్ష పార్టీల మద్దతు లేదా ఓటింగ్‌ సమయం లో వారి వాకౌట్ లేకుండా ఈ బిల్లును ఆమోదింపజేసుకోవడం అనేది ప్రభుత్వానికి ఒక పెద్ద సవాల్‌గానే కనిపిస్తోంది.