హైదరాబాద్: మొదటి గర్భంలో కవల పిల్లలు (ట్విన్స్) జన్మించినప్పటికీ, దానిని ఇద్దరు పిల్లల జననంగా కాకుండా ఒకే కాన్పుగా (ఒకే ప్రసవంగా) పరిగణించాలని తెలంగాణ హైకోర్టు తీర్పునిచ్చింది.
దీని కారణంగా, రెండవసారి గర్భం దాల్చి ప్రసూతి సెలవుల (మెటర్నిటీ లీవ్స్) కోసం దరఖాస్తు చేసుకున్న ఒక మహిళా లెక్చరర్కు 180 రోజుల వేతనంతో కూడిన ప్రసూతి సెలవులను మంజూరు చేయాలని కోర్టు అధికారులను ఆదేశించింది.
భారతదేశంలో ప్రసూతి సెలవుల వ్యవధి రాష్ట్రాల బట్టి మారుతుంటుంది. తమిళనాడులో ఇది 365 రోజులుగా ఉండగా, తెలంగాణలో ప్రభుత్వ మహిళా ఉద్యోగులకు 180 రోజుల వేతనంతో కూడిన సెలవులు ఇస్తారు. ఈ క్రమంలో, ప్రసూతి సెలవులకు సంబంధించి ఒక మహిళా లెక్చరర్ దాఖలు చేసిన పిటిషన్ అందరి దృష్టిని ఆకర్షించింది.
నేపథ్యం మంచిర్యాల జిల్లా బెల్లంపల్లిలోని తెలంగాణ సాంఘిక సంక్షేమ నివాస మహిళా డిగ్రీ కళాశాలలో స్వరూపారాణి ఇంగ్లీష్ లెక్చరర్గా పనిచేస్తున్నారు. ఆమె ఇటీవల మళ్లీ గర్భం దాల్చడంతో, తన రెండవ గర్భధారణకు గాను ప్రసూతి సెలవులు కావాలని కోరారు. అయితే, అధికారులు ఆమె అభ్యర్థనను తిరస్కరించారు. దీని గురించి ప్రశ్నించగా, ఆమెకు మొదటి కాన్పులోనే కవల పిల్లలు జన్మించిన విషయాన్ని అధికారులు గుర్తుచేశారు.
తెలంగాణ ప్రభుత్వ నిబంధనల ప్రకారం ఇద్దరు పిల్లల వరకు మాత్రమే ప్రసూతి సెలవులు లభిస్తాయి. ఆ నిబంధన ప్రకారం ఆమె అప్పటికే ఇద్దరు పిల్లల తల్లి కాబట్టి, ఇప్పుడు సెలవులు ఇవ్వడం కుదరదని అధికారులు తేల్చి చెప్పారు. దీంతో స్వరూపారాణి తెలంగాణ హైకోర్టును ఆశ్రయించారు.
వాదనలు ఈ పిటిషన్పై న్యాయమూర్తి జస్టిస్ కె. శరత్ విచారణ జరిపారు. ఆ సమయంలో పిటిషనర్ తరఫు న్యాయవాది వాదిస్తూ.. కవల పిల్లలు ఒకే గర్భం ద్వారా జన్మిస్తారు కాబట్టి, దానిని రెండు వేర్వేరు కాన్పులుగా పరిగణించలేమని వాదించారు. అలాగే, కవలలు పుట్టారనే కారణంతో ప్రసూతి సెలవులను నిరాకరించడం ఏకపక్ష చర్య అవుతుందని, ఇది మహిళల ప్రాథమిక హక్కులను ఉల్లంఘించడమేనని పేర్కొన్నారు. కేసును పరిశీలించిన న్యాయమూర్తి.. తెలంగాణ ప్రభుత్వ నిబంధనలు, కేంద్ర ప్రభుత్వ నిబంధనలు మరియు సుప్రీంకోర్టు గత తీర్పులను పరిశీలించారు.
కోర్టు స్పష్టత ఆ సమయంలో న్యాయమూర్తి స్పందిస్తూ.. “ప్రసూతి సెలవులు అనేది కేవలం ఉద్యోగ సదుపాయం మాత్రమే కాదు.. అది మహిళల హక్కులకు సంబంధించినది. భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 21 ప్రకారం కల్పించిన గౌరవం, వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛకు సంబంధించినది” అని పేర్కొన్నారు. అంతేకాకుండా, ఒక కాన్పులో ఎంతమంది పిల్లలు పుట్టారన్నది ముఖ్యం కాదని.. ఎన్ని సార్లు ప్రసవం జరిగిందనే దాన్నే పరిగణనలోకి తీసుకోవాలంటూ గతంలో మద్రాస్ హైకోర్టు ఇచ్చిన తీర్పును కూడా తెలంగాణ హైకోర్టు ఈ సందర్భంగా ప్రస్తావించింది.
కవల పిల్లలు మొదటి కాన్పులో కవలలు జన్మించిన మహిళలకు కూడా ప్రసూతి సెలవులు ఇచ్చేలా తమిళనాడు ప్రభుత్వం తన నిబంధనలను సవరించిన విషయాన్ని తెలంగాణ హైకోర్టు గుర్తుచేసింది. అదేవిధంగా, ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ఇద్దరు పిల్లలనే పరిమితిని పూర్తిగా తొలగించిందని పేర్కొంది. కవల పిల్లలు జన్మించడం అనేది మహిళల నియంత్రణలో లేని సహజ ప్రక్రియ కాబట్టి, దానిని ఆధారంగా చేసుకుని ప్రసూతి సెలవులను నిరాకరించడం సమంజసం కాదని కోర్టు వ్యాఖ్యానించింది.
ఈ కారణాల చేత, ఆ మహిళ యొక్క మొదటి గర్భధారణను “ఒకే ఒక్క ప్రసవం”గా పరిగణించి, ఆమె రెండవ గర్భధారణకు ప్రసూతి సెలవులను మంజూరు చేయాలని తెలంగాణ హైకోర్టు స్పష్టమైన ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది.