ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రం లఖింపూర్ ఖేరీ జిల్లాలోని ఓయిల్ అనే ఊరిలో వెలసిన, ‘కప్ప గుడి’ అని పిలవబడే నర్మదేశ్వర్ మహాదేవ్ ఆలయం భారతదేశంలోనే అత్యంత విశిష్టమైన ఆధ్యాత్మిక క్షేత్రం.
సుమారు 200 ఏళ్ల నాటి ఈ ఆలయం, ‘మాండూక తంత్రం’ అనే తంత్ర శాస్త్ర సూత్రాల ఆధారంగా ఒక పెద్ద కప్ప ఆకృతిపై నిర్మించబడింది.
కరవు, వరదలు వంటి ప్రకృతి వైపరీత్యాల నుండి ఈ ప్రాంతాన్ని రక్షించడానికి, సంపదను పెంపొందించడానికి ఓయిల్ సంస్థాన రాజు బక్ష్ సింగ్ ఈ తాంత్రిక ఆలయాన్ని నిర్మించారు. ఈ గర్భగుడిలో ఉన్న నర్మదా నదికి చెందిన అరుదైన శివలింగం, పగటిపూట వేర్వేరు సమయాల్లో సూర్యకాంతి ప్రభావానికి అనుగుణంగా సహజంగానే తన రంగును మార్చుకోవడం ఇక్కడి అతిపెద్ద అద్భుతం.
సాధారణంగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఏ శివాలయానికి వెళ్లినా, అక్కడ శివుని వాహనమైన నంది భగవానుడు స్వామివారి సన్నిధికి ఎదురుగా కూర్చుని లేదా ధ్యాన ముద్రలో ఉండటాన్ని మాత్రమే మనం చూస్తాం. కానీ, ఈ కప్ప గుడిలో ఉన్న నంది విగ్రహం పూర్తిగా భిన్నంగా, ‘నిలబడిన రూపంలో’ గంభీరంగా దర్శనమిస్తుంది.
భారతదేశంలో నంది భగవానుడు నిలబడిన స్థితిలో ఉన్న ఏకైక శివాలయం ఇది మాత్రమే కావడంతో, ఇది ఆధ్యాత్మికంగా మరియు శిల్పకళా పరంగా ఎంతో ప్రాధాన్యతను సంతరించుకుంది. తంత్ర శాస్త్ర నియమాల ప్రకారం, ఈ ప్రాంతాన్ని ఎల్లప్పుడూ దుష్టశక్తుల నుండి, కరవు వంటి విపత్తుల నుండి సదా అప్రమత్తంగా కాపాడే ఒక రక్షకుడిగా నంది ఇక్కడ నిలబడిన స్థితిలో ధ్యానిస్తున్నాడని భక్తుల బలమైన నమ్మకం.
రాజస్థానీ నిర్మాణ శైలిలో, ఒక యజ్ఞ పీఠం ఆకృతిలో సుమారు 100 అడుగుల ఎత్తులో ఈ అద్భుతమైన ఆలయం భూమట్టానికి పైకి లేపి నిర్మించబడింది. ఆలయం లోపలి, వెలుపలి గోడలపై కూరగాయల రసాలతో గీసిన పురాతన తాంత్రిక చిత్రాలు, అరుదైన శిల్పాలు చెక్కబడి చూసేవారిని ఎంతగానో ఆకట్టుకుంటున్నాయి.
ఈ ఆలయ ప్రాంగణంలో ‘అమృత బావి’ అని పిలవబడే ఒక పవిత్రమైన బావి కూడా ఉంది. దేశం మొత్తంలో కప్ప వెనుక భాగంలో ఉన్న గర్భగుడి, రంగులు మార్చే అద్భుత శివలింగం మరియు వింతైన నిలబడిన నంది అనే మూడు అరుదైన విశేషాలను ఒకేచోట కలిగి ఉండటం వల్ల మహాశివరాత్రి, ప్రదోషం వంటి విశేష దినాలలో ఈ ఆలయానికి వేలాది మంది భక్తులు వచ్చి దర్శించుకుంటారు.