సాధారణంగా త్వరగా ఏడ్చే వారిని ‘బలహీనులు’ అని పిలవడం తప్పు. నవ్వు ఎలాగైతే సంతోషానికి సంకేతమో, ఏడుపు అనేది మనసును శుద్ధి చేసే ఒక ప్రక్రియ. చిన్న విషయాలకే కళ్లు చెమర్చే వారి గురించి మనోవిజ్ఞాన శాస్త్రం (Psychology) ఏం చెబుతుందో తెలుసుకోండి:
ఎమోషనల్ అవ్వడానికి ప్రధాన కారణాలు:
- అతి సూక్ష్యం (Sensitive Personality): ప్రపంచ జనాభాలో 15 నుండి 20 శాతం మంది ఈ కోవకు చెందుతారు. వీరి నరాల వ్యవస్థ ఇతరులకన్నా సున్నితంగా ఉంటుంది. చిన్న శబ్దాలు లేదా ఇతరుల భావాలను వీరు త్వరగా గ్రహిస్తారు.
- అధిక సహానుభూతి (High Empathy): ఇతరుల బాధను తమ బాధలా భావించే గుణం వీరిలో ఎక్కువగా ఉంటుంది. వీరిని “ఎంపత్స్” (Empaths) అంటారు. వీరు చాలా మంచి స్నేహితులుగా ఉంటారు.
- అణిచివేసిన భావాల విస్ఫోటనం: ఒక్కోసారి చిన్న పెన్సిల్ విరిగినా ఏడుపు వస్తోంది అంటే, అది ఆ క్షణం జరిగిన విషయం వల్ల కాదు. గత కొన్ని రోజులుగా మనసులో దాచుకున్న కోపం, బాధ లేదా ఒత్తిడికి అది ఒక ‘బ్రేకింగ్ పాయింట్’ కావచ్చు.
- శారీరక కారణాలు: సరైన నిద్ర లేకపోవడం లేదా విటమిన్ B12 లోపం ఉన్నప్పుడు మెదడు భావాలను నియంత్రించలేక చిన్న విషయాలకే స్పందిస్తుంది.
- నిజాయితీ గల వ్యక్తులు: భావాలను దాచుకోవడం తెలియని వారు, స్వచ్ఛమైన మనసున్న వారు త్వరగా ఏడ్చేస్తారు. వీరు ఏ విషయాన్నైనా నేరుగా మాట్లాడతారు.
ఏడవడం వల్ల కలిగే లాభం:
ఏడవడం వల్ల శరీరంలో ‘ఆక్సిటోసిన్’ మరియు ‘ఎండార్ఫిన్’ అనే హార్మోన్లు విడుదలవుతాయి. ఇవి మానసిక ప్రశాంతతను ఇచ్చి ఒత్తిడిని తగ్గిస్తాయి. అందుకే ఏడ్చిన తర్వాత మనసు తేలికగా అనిపిస్తుంది.
అతి భావోద్వేగాన్ని నియంత్రించే 5 మార్గాలు:
- కారణాన్ని వెతకండి: ఏడుపు వచ్చినప్పుడు దాన్ని ఆపకుండా, “నేను ఎందుకు బాధపడుతున్నాను? పాత విషయాలు ఏమైనా నన్ను వేధిస్తున్నాయా?” అని మిమ్మల్ని మీరు ప్రశ్నించుకోండి.
- లోతైన శ్వాస (Deep Breathing): భావోద్వేగానికి లోనైనప్పుడు 5 సార్లు దీర్ఘంగా శ్వాస తీసుకోండి. ఇది మీ నరాల వ్యవస్థను శాంతపరుస్తుంది.
- విరామం తీసుకోండి: ఎవరైనా ఏదైనా అన్నప్పుడు వెంటనే స్పందించకుండా, కాసేపు అక్కడి నుండి దూరంగా వెళ్లి నీళ్లు తాగండి.
- డైరీ రాయడం: మనసులోని గందరగోళాన్ని కాగితంపై పెడితే స్పష్టత వస్తుంది.
- పోషకాహారం: విటమిన్ B12 మరియు సరైన నిద్ర ఉండేలా చూసుకోండి.