మార్చి 8న జరగనున్న కొలంబియా పార్లమెంటు ఎన్నికల్లో ఒక వినూత్న పరిణామం చోటుచేసుకుంది. ‘గైతానా’ అనే ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) బాట్ ఎన్నికల బరిలోకి దిగింది. తనను తాను ‘పర్యావరణవేత్త’గా మరియు ‘జంతు హక్కుల కార్యకర్త’గా అభివర్ణించుకునే ఈ నీలిరంగు బాట్, స్వదేశీ (Indigenous) వర్గాల కోసం కేటాయించిన స్థానాల్లో ఒకదానిని గెలవాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
నేపథ్యం: స్వదేశీ తెగల వీరనారి, ప్రతిఘటనకు చిహ్నమైన ఒక పురాణ మహిళ పేరు మీదుగా దీనికి ‘గైతానా’ అని పేరు పెట్టారు. కొలంబియా కరేబియన్ తీరంలోని జెను (Zenu) కమ్యూనిటీకి చెందిన కార్లోస్ రెడోండో ఈ బాట్‌ను సృష్టించారు. ప్రస్తుత రాజకీయ నాయకుల వైఖరిని, శాసన నిర్ణయాల్లో ఉన్న లోపాలను సవాల్ చేయడమే ఈ ప్రాజెక్ట్ ప్రధాన ఉద్దేశమని ఆయన తెలిపారు.
గైతానా ఎలా పనిచేస్తుంది? రెడోండో వివరణ ప్రకారం, ఈ బాట్ యొక్క విధానాలు (Policies) సుమారు 10,000 మంది ఆన్‌లైన్ వినియోగదారుల అభిప్రాయాల నుండి రూపొందించబడ్డాయి. ఒకవేళ పార్లమెంటులో 200 పేజీల బిల్లును ప్రవేశపెడితే:
- గైతానా ఆ బిల్లును విశ్లేషించి, ముఖ్యాంశాలను ఇన్ఫోగ్రాఫిక్స్‌గా మార్చి తన కమ్యూనిటీతో పంచుకుంటుంది.
- ప్రజలు ఆ బిల్లుపై తమ అభిప్రాయాలను వ్యక్తం చేస్తారు.
- గైతానా ఆ స్పందనలను క్రోడీకరించి “అవును” లేదా “కాదు” అనే స్థానాలను నిర్ణయిస్తుంది.
- 50 శాతానికి పైగా ప్రజలు ఏ వైపు మొగ్గు చూపితే, పార్లమెంటులో ఆ బాట్ అదే విధంగా ఓటు వేస్తుంది.
చట్టపరమైన చిక్కులు: కొలంబియా ఎన్నికల చట్టం ప్రకారం మనుషులు కాని వారు అధికారికంగా నమోదు చేసుకోలేరు. అందుకే, కార్లోస్ రెడోండో మరియు మరొక వ్యక్తి మానవ అభ్యర్థులుగా పేరు నమోదు చేసుకున్నారు. గైతానా కేవలం డిజిటల్ ప్రతినిధిగా (Digital Representative) పనిచేస్తుంది. బ్యాలెట్ పేపర్‌పై ఓటర్లు స్పానిష్ భాషలో ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్‌ను సూచించే “IA” అనే పేరును వెతకాల్సి ఉంటుంది.