గరుడ పురాణం ప్రకారం మనిషి జీవితం ఎలా ముగుస్తుంది, ఆత్మ ఈ పంచభూతాల దేహాన్ని ఎలా వదులుతుంది అనే విషయాలు అత్యంత ఆసక్తికరంగా ఉంటాయి.
మరణం తర్వాత ఆత్మ ఏమవుతుంది? ప్రాణం పోయిన వెంటనే యమదూతలు ఆత్మను యమలోకానికి తీసుకువెళతారు. మరణించిన మొదటి 24 గంటల పాటు ఆత్మ యమలోక మార్గంలో ప్రయాణిస్తుంది. ఈ సమయంలో ఆత్మ తన జీవిత కాలంలో చేసిన పాపపుణ్యాల (కర్మల) పూర్తి చిత్రాన్ని చూస్తుంది. ఆ తర్వాత 13 రోజుల పాటు తన ఇంటి సభ్యుల వద్దే ఆత్మ ఉంటుందని నమ్ముతారు. 13వ రోజున నిర్వహించే ‘వైతరణి’ శ్రద్ధా కర్మల తర్వాతే ఆత్మ పితృలోకానికి లేదా తన తదుపరి గమ్యస్థానానికి బయలుదేరుతుంది.
శరీరం నుండి ఆత్మ నిష్క్రమించే తొమ్మిది ద్వారాలు: గరుడ పురాణం ప్రకారం మానవ శరీరంలో తొమ్మిది ద్వారాలు ఉంటాయి. వ్యక్తి చేసిన కర్మల ఆధారంగా ఆత్మ ఏదో ఒక ద్వారం ద్వారా బయటకు వస్తుంది:
- పుణ్యాత్ములు: సత్కర్మలు చేసే వారి ఆత్మ కళ్లు, చెవులు లేదా నోటి ద్వారా ప్రశాంతంగా నిష్క్రమిస్తుంది.
- పాపాత్ములు: పాప కార్యాలు చేసే వారి ఆత్మ మలమూత్ర విసర్జన ద్వారాల ద్వారా బయటకు వస్తుంది. ఈ సమయంలో ఆ ఆత్మ తీవ్రమైన వేదనను అనుభవిస్తుంది.
- యోగులు/జ్ఞానులు: అత్యంత పవిత్రమైన వ్యక్తుల ఆత్మ తల పైభాగం (బ్రహ్మ రంధ్రం) ద్వారా బయటకు వస్తుంది.
పునర్జన్మ ప్రక్రియ: వ్యక్తి చేసిన పాప పుణ్యాల లెక్కలు పూర్తయిన తర్వాత వారికి స్వర్గం లేదా నరకం ప్రాప్తిస్తుంది. అనుభవించాల్సిన శిక్ష లేదా సుఖం ముగిసిన తర్వాతే ఆ ఆత్మ మరొక జీవి రూపంలో భూమిపై జన్మిస్తుంది. పునర్జన్మ అనేది ఆ వ్యక్తి చనిపోయే చివరి క్షణంలో ఉన్న ఆలోచనలు మరియు కోరికలపై కూడా ఆధారపడి ఉంటుంది.
మరణ సమయంలో ఏమి జరుగుతుంది? మరణం దగ్గర పడినప్పుడు వ్యక్తికి మాట పడిపోతుంది, చూపు మందగిస్తుంది. ఆ సమయంలో యమధర్మరాజు దూతలు భయంకరమైన రూపంలో కనిపిస్తారని గరుడ పురాణం చెబుతుంది. ఆత్మ శరీరాన్ని వదిలిన తర్వాత అది బొటనవేలు పరిమాణంలో ఉండే ‘సూక్ష్మ శరీరాన్ని’ పొందుతుంది. కుటుంబ సభ్యులు చేసే పిండదానం ఆ ఆత్మకు యమలోక మార్గంలో శక్తిని ఇస్తుంది. ఒకవేళ అంత్యక్రియలు సరిగ్గా జరగకపోతే, ఆ ఆత్మ ప్రేత రూపంలో అల్లాడాల్సి వస్తుందని ఈ గ్రంథం హెచ్చరిస్తోంది.