వంటగదిలో కట్టెల పొయ్యిల స్థానంలో గ్యాస్ సిలిండర్లు నిత్యావసరంగా మారిపోయాయి. అయితే, వాడకంలో చేసే చిన్నపాటి నిర్లక్ష్యం కూడా పెద్ద ప్రమాదాలకు దారితీస్తుంది. అందుకే గృహిణులు మరియు వంట చేసేవారు పాటించాల్సిన ముఖ్యమైన భద్రతా సూత్రాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి:
సిలిండర్ నిర్వహణ:
- గ్యాస్ సిలిండర్‌ను ఎప్పుడూ నిటారుగా (నేరుగా) మాత్రమే ఉంచాలి. స్థలం తక్కువగా ఉందని పడుకోబెట్టడం లేదా వాల్చడం చేయకూడదు.
- సిలిండర్ ఉంచే ప్రదేశంలో తగినంత గాలి వెలుతురు ఉండాలి. వేడిని ఇచ్చే ఇతర పరికరాలు లేదా విద్యుత్ వస్తువులకు దూరంగా సిలిండర్‌ను ఉంచాలి.
- గ్యాస్ స్టవ్ ఎప్పుడూ సిలిండర్ కంటే కొంచెం ఎత్తైన ప్రదేశంలో ఉండేలా చూసుకోవాలి.
దుస్తులు మరియు రబ్బరు పైపు జాగ్రత్తలు:
- వంట చేసేటప్పుడు నైలాన్ లేదా పాలిస్టర్ వంటి దుస్తులు వేసుకోకపోవడమే మంచిది, ఎందుకంటే ఇవి త్వరగా నిప్పు అంటుకుంటాయి. సాధ్యమైనంత వరకు కాటన్ (పత్తి) దుస్తులే ధరించండి. వదులుగా ఉండే చీరలు లేదా దుపట్టాలు మంటలకు దగ్గరగా వెళ్లకుండా జాగ్రత్త పడాలి.
- సిలిండర్, స్టవ్‌ను కలిపే రబ్బరు పైపును ఎప్పటికప్పుడు చెక్ చేయాలి. సాధారణ పైపుల కంటే నాణ్యమైన సురక్షిత పైపులను (Suraksha Pipes) వాడటం మంచిది. పైపుపై చిన్న పగుళ్లు ఉన్నా వెంటనే మార్చాలి. సాధారణంగా ప్రతి రెండేళ్లకు ఒకసారి పైపును మార్చడం సురక్షితం.
గ్యాస్ లీక్ అయితే ఏం చేయాలి?
- వంట పూర్తయిన తర్వాత స్టవ్ నాబ్ మరియు సిలిండర్ రెగ్యులేటర్ రెండింటినీ ఆర్పే అలవాటు చేసుకోవాలి. ముఖ్యంగా రాత్రి పడుకునే ముందు ఒకసారి చెక్ చేసుకోవాలి.
- ఒకవేళ గ్యాస్ వాసన వస్తున్నట్లు అనిపిస్తే, అస్సలు కంగారు పడకుండా వెంటనే రెగ్యులేటర్ ఆర్పేయాలి.
- అత్యంత ముఖ్యమైన విషయం ఏంటంటే.. గ్యాస్ లీక్ అయినప్పుడు ఏ విధమైన ఎలక్ట్రిక్ స్విచ్‌లను ఆన్ చేయడం గానీ, ఆఫ్ చేయడం గానీ చేయకూడదు. చిన్న విద్యుత్ మెరుపు (Spark) కూడా పెద్ద పేలుడుకు కారణం కావచ్చు.
- ఇంటి తలుపులు, కిటికీలు అన్నీ తెరిచి గాలి బయటకు వెళ్లేలా చేయాలి. వెలుగుతున్న దీపాలు లేదా సెల్‌ఫోన్ టార్చ్‌లైట్ వాడటం నివారించాలి.
క్రమం తప్పకుండా తనిఖీలు:
గ్యాస్ ఏజెన్సీ వారు పంపే గుర్తింపు పొందిన మెకానిక్‌ల ద్వారా స్టవ్, రెగ్యులేటర్‌ను నిర్ణీత సమయాల్లో తనిఖీ చేయించాలి. ఏదైనా అనుమానం ఉంటే సొంతంగా ప్రయోగాలు చేయకుండా, వెంటనే గ్యాస్ కంపెనీ హెల్ప్‌లైన్ నంబర్‌కు కాల్ చేయాలి.