India Armenia Defense Deal 2026: ప్రపంచ రాజకీయాల చదరంగంలో ప్రస్తుతం వేగవంతమైన పరిణామాలు చోటుచేసుకుంటున్నాయి. ఒకప్పుడు రష్యాకు అత్యంత సన్నిహిత దేశంగా (శాటిలైట్ స్టేట్) పరిగణించబడిన ఆర్మేనియా, ఇప్పుడు రష్యా ప్రభావం నుండి బయటపడి తన భవిష్యత్తును భారత్తో ముడిపెట్టుకుంది.
దక్షిణ కాకసస్ ప్రాంతంలో జరుగుతున్న ఈ భౌగోళిక రాజకీయ మార్పు ప్రపంచం దృష్టిని ఆకర్షించింది. గతంలో రష్యా నుండి 90% ఆయుధాలను దిగుమతి చేసుకున్న ఆర్మేనియా, ఇప్పుడు ఆ సంఖ్యను 10 శాతానికి తగ్గించింది. అదే సమయంలో భారత్ను తన అతిపెద్ద ఆయుధ సరఫరాదారుగా మార్చుకుంది. ఈ మార్పు కేవలం వ్యాపారానికే పరిమితం కాకుండా, పుతిన్ ప్రభుత్వానికి దౌత్యపరమైన ఓటమిగా పరిగణించబడుతోంది.
ఉక్రెయిన్ యుద్ధ ప్రభావం మరియు మారిన సమీకరణాలు
ఉక్రెయిన్తో సుదీర్ఘ కాలంగా సాగుతున్న యుద్ధంలో రష్యా చిక్కుకుపోవడం వల్ల, దాని పాత మిత్రదేశాలపై పట్టు తగ్గింది. ఆర్మేనియా-అజర్బైజాన్ ఘర్షణలో రష్యా నుండి ఆశించిన స్థాయిలో సహాయం అందకపోవడంతో, ఆర్మేనియాకు రష్యా ఆయుధాలపై నమ్మకం పోయింది. గత కొన్ని ఏళ్లలో జరిగిన రెండు యుద్ధాలలో ఆర్మేనియా భారీ నష్టాన్ని చవిచూసింది. ఫలితంగా, ఆర్మేనియా పాశ్చాత్య దేశాలు మరియు భారత్ వైపు సహాయం కోసం చేయి చాచింది. ఫ్రాన్స్ అధ్యక్షుడు ఇమ్మాన్యుయేల్ మాక్రాన్ మరియు భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ఈ అవకాశాన్ని అందిపుచ్చుకుని ఆర్మేనియాకు సైనిక మరియు దౌత్యపరమైన మద్దతును అందించారు.
ఆర్మేనియాలో భారతీయ ఆయుధాల సందడి
భారతదేశం నుండి ఆయుధాలను దిగుమతి చేసుకుంటున్న అతిపెద్ద దేశంగా ఇప్పుడు ఆర్మేనియా నిలిచింది. 2022 నుండి ఆర్మేనియా భారత్ నుండి సుమారు 2 బిలియన్ డాలర్లు (రూ. 16,000 కోట్లకు పైగా) విలువైన ఆయుధాలను కొనుగోలు చేసింది.
ప్రధానంగా కొనుగోలు చేసిన ఆయుధాలు:
- పినాకా మల్టీ-బారెల్ రాకెట్ లాంచర్: అజర్బైజాన్ డ్రోన్ దాడులను తిప్పికొట్టడంలో ఇది అత్యంత ప్రభావవంతంగా పనిచేస్తోంది.
- ఆకాశ్-1ఎస్ క్షిపణి వ్యవస్థ: గగనతల రక్షణ కోసం భారత్ స్వదేశీ సాంకేతికతతో తయారు చేసిన ఈ వ్యవస్థ ఇప్పుడు ఆర్మేనియా సరిహద్దులను కాపాడుతోంది.
- ప్రళయ్ బాలిస్టిక్ క్షిపణి: నివేదికల ప్రకారం, భారత్ తన అత్యంత శక్తివంతమైన ‘ప్రళయ్’ క్షిపణులను కూడా ఆర్మేనియాకు అందించింది, ఇది వారి దాడి సామర్థ్యాన్ని భారీగా పెంచింది.
- ATAGS మరియు మార్గ్ (MARG) తోపులు: భారతీయ తయారీ అయిన ఈ ఫిరంగులు ఇప్పుడు ఆర్మేనియా ఫిరంగి దళానికి వెన్నెముకగా మారాయి.
ఇవే కాకుండా, తమ వద్ద ఉన్న సుఖోయ్ (Su-30) విమానాలను భారతీయ ప్రమాణాలకు (Su-30MKI) అనుగుణంగా అప్డేట్ చేయడానికి మరియు కొత్త విమానాలను కొనుగోలు చేయడానికి సుమారు 3 బిలియన్ డాలర్ల మెగా డీల్ గురించి ఆర్మేనియా చర్చిస్తోంది.
యూరోపియన్ యూనియన్ వైపు ఆర్మేనియా అడుగులు
ఆర్మేనియా ఇటీవల యెరెవాన్లో యూరోపియన్ పొలిటికల్ కమ్యూనిటీ (EPC) శిఖరాగ్ర సదస్సును నిర్వహించింది. ఫ్రాన్స్ అధ్యక్షుడు మాక్రాన్ ఆర్మేనియాలో ఉన్న 5,000 మంది రష్యా సైనికులను వెనక్కి పంపాలని సలహా ఇచ్చారు. ఆర్మేనియా ఇప్పుడు యూరోపియన్ యూనియన్ (EU) కు దగ్గరవుతూ, రష్యా యుగం ముగిసిందనే సంకేతాలను ఇచ్చింది. భారత్ కేవలం ఆయుధాలను అందించడమే కాకుండా, అంతర్జాతీయ ఉత్తర-దక్షిణ రవాణా కారిడార్ (INSTC) ద్వారా ఆర్మేనియాను ప్రపంచ మార్కెట్తో అనుసంధానిస్తామని హామీ ఇచ్చింది.