ప్రశ్న: దోసకాయలు (Cucumber) కొన్నప్పుడు కొన్ని కాయలు చేదుగా ఉంటున్నాయి. పాము పాకిన కాయలు అలా చేదుగా ఉంటాయని అంటుంటారు.. అది నిజమేనా? చేదుగా ఉన్న దోసకాయలను తినవచ్చా?
సమాధానం: దీనిపై చెన్నైకి చెందిన సిద్ధ వైద్య నిపుణులు ‘మూలిగైమణి’ అభిరామి గారు వివరణ ఇచ్చారు.
దోసకాయ చేదుగా ఉంటే, అది పాము విషం వల్ల లేదా పాము పాకడం వల్ల అలా అయ్యిందని గ్రామాల్లో ఇప్పటికీ ఒక నమ్మకం ఉంది. కానీ, అందులో ఎంతమాత్రం నిజం లేదు.
దోసకాయ చేదుగా ఉండటానికి అసలైన శాస్త్రీయ కారణం:
దోసకాయలు పెరిగే సమయంలో విపరీతమైన ఎండలు ఉన్నా లేదా నీటి సౌకర్యం సరిగ్గా లేక కరువు పరిస్థితులు ఎదురైనా, ఆ మొక్కలు ఒత్తిడికి లోనవుతాయి. అటువంటప్పుడు వాటిలో ‘కుకుర్బిటాసిన్’ (Cucurbitacin) అనే రసాయనం పెరుగుతుంది. దీనివల్లే దోసకాయలకు చేదు రుచి వస్తుంది.
చేదు దోసకాయ తింటే ఏమవుతుంది?
కొంతమంది చేదు దోసకాయ తిన్నా ఏమీ కాదులే అని తినేస్తుంటారు. కానీ, అది చాలా మందిలో కడుపుకు సంబంధించిన సమస్యలను (Stomach upset) కలిగిస్తుంది.
- కడుపు నొప్పి, వాంతులు, వికారం మరియు తేన్పులు రావచ్చు.
- కొందరిలో ఈ ప్రభావం తీవ్రంగా ఉండి రెండు మూడు రోజుల పాటు ఇబ్బంది పెడుతుంది.
- మరికొందరిలో పరిస్థితి విషమించి వాంతిలో రక్తం పడేంత (Blood vomiting) ప్రమాదం కూడా ఉంది.
తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు:
కేవలం దోసకాయలు మాత్రమే కాదు.. చేదుగా ఉన్న ఆనపకాయ (సొరకాయ) మరియు బీరకాయలలో కూడా ఈ ‘కుకుర్బిటాసిన్’ ఉండే అవకాశం ఉంది.
అందుకే ఇటువంటి కూరగాయలను వండే ముందు ఈ జాగ్రత్తలు పాటించండి:
- పైన ఉన్న తొక్కను తీసివేయాలి.
- వండే ముందు లేదా తినే ముందు చిన్న ముక్కను రుచి చూసి, చేదు లేదని నిర్ధారించుకోవాలి.
- ఒకవేళ చేదుగా ఉంటే, వాటిని ఖచ్చితంగా వండకూడదు మరియు తినకూడదు.