న్యూఢిల్లీ: మిడిల్ ఈస్ట్లో నెలల తరబడి కొనసాగుతున్న తీవ్ర ఉద్రిక్తతల తర్వాత, అమెరికా-ఇరాన్ దేశాల మధ్య కుదిరిన శాంతి ఒప్పంద ప్రతిపాదన ప్రపంచవ్యాప్తంగా అందరి దృష్టిని ఆకర్షించింది. పాకిస్తాన్ మధ్యవర్తిత్వంతో ఇరు దేశాలు తమ శత్రుత్వాన్ని వీడేందుకు అంగీకరించాయి. త్వరలోనే స్విట్జర్లాండ్లో ఈ చారిత్రాత్మక ఒప్పందంపై అధికారికంగా సంతకాలు జరగనున్నట్లు తెలుస్తోంది.
ఈ ఒప్పందం గనుక అమలులోకి వచ్చి, వ్యూహాత్మక ‘హోర్ముజ్ జలసంధి’ (Strait of Hormuz) గుండా నౌకల రాకపోకలు పూర్తిగా పునరుద్ధరించబడితే.. భారత్కు తన ఆర్థిక, వ్యూహాత్మక మరియు ఇంధన భద్రత పరంగా భారీ ప్రయోజనాలు చేకూరనున్నాయి.
భారత్కు ‘హోర్ముజ్ జలసంధి’ ఎందుకు అంత ముఖ్యం?
బీబీసీ (BBC) నివేదిక ప్రకారం.. భారతదేశం తన చమురు, గ్యాస్ అవసరాల కోసం దాదాపు 90 శాతం దిగుమతులపైనే ఆధారపడుతోంది. మన దేశ ముడిచమురు దిగుమతుల్లో 60 శాతానికి పైగా గల్ఫ్ దేశాల నుంచే వస్తుండగా.. అందులో దాదాపు సగం వాటా ఈ ‘హోర్ముజ్ జలసంధి’ మార్గం గుండానే భారత తీరాలకు చేరుకుంటుంది. ఫలితంగా, ఈ ప్రాంతంలో శాంతియుత వాతావరణం నెలకొనడం భారతదేశానికి అత్యంత కీలకంగా మారింది.
భారతదేశానికి చేకూరే 10 ప్రధాన ప్రయోజనాలు:
- పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు తగ్గే అవకాశం:
హోర్ముజ్ జలసంధి గుండా అంతర్జాతీయ నౌకల రాకపోకలు సాధారణ స్థితికి వస్తే ముడిచమురు (క్రూడ్ ఆయిల్) ధరలు తగ్గుముఖం పడతాయి. ఫలితంగా దేశంలో పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు దిగివచ్చే అవకాశం ఉంది. - భారత ఆర్థిక వ్యవస్థకు భారీ ఉపశమనం:
చమురు ధరలు తగ్గడం వల్ల భారతదేశ దిగుమతి బిల్లుల భారం తగ్గుతుంది. ఇది దేశంలో ద్రవ్యోల్బణం (ధరల పెరుగుదల) ఒత్తిడిని తగ్గించి, ఆర్థిక వ్యవస్థకు ఊతాన్ని ఇస్తుంది. - నాణ్యమైన ఇరాన్ చమురు లభ్యత:
ఇరాన్ చమురులో సల్ఫర్ పరిమాణం చాలా తక్కువగా ఉంటుందని, ఇది ఇతర గల్ఫ్ దేశాల చమురు కంటే ఎంతో నాణ్యమైనదని నిపుణులు చెబుతున్నారు. ఈ ఒప్పందంతో భారత్కు మళ్లీ ఇరాన్ చమురు లభించే మార్గం సుగమం అవుతుంది. - గ్యాస్, ఎరువుల సరఫరా మెరుగుదల:
భారత్ పెద్ద మొత్తంలో గ్యాస్, ఎరువులను దిగుమతి చేసుకుంటుంది. పశ్చిమాసియాలో శాంతి వల్ల సరఫరా గొలుసు (Supply Chain) బలోపేతమై, దేశీయంగా ఎరువుల ధరల ఒత్తిడి తగ్గుతుంది. - కోటి మంది భారతీయుల ఉద్యోగ భద్రత:
గల్ఫ్ దేశాల్లో దాదాపు ఒక కోటి మంది భారతీయులు ఉపాధి పొందుతున్నారు. అక్కడ ఉద్రిక్తతలు తగ్గితే వారి భద్రతకు, ఉద్యోగాలకు ఉన్న ముప్పు తొలగిపోయి ఊరట లభిస్తుంది. - విదేశీ మారక నిల్వలు (రెమిటెన్స్) స్థిరత్వం:
విదేశాల్లోని భారతీయులు స్వదేశానికి పంపే సొమ్ము (రెమిటెన్స్) భారత ఆర్థిక వ్యవస్థకు అత్యంత కీలకం. అక్కడ పరిస్థితులు చక్కబడితే ఈ నిధుల ప్రవాహం ఎలాంటి అంతరాయం లేకుండా కొనసాగుతుంది. - భారతీయ నావికుల రక్షణ:
హోర్ముజ్ జలసంధి ప్రాంతంలో సముద్రపు దొంగలు, సైనిక దాడుల భయం తగ్గి వాణిజ్య నౌకలు, భారతీయ నావికులకు పూర్తి రక్షణ చేకూరుతుంది. సముద్ర వ్యాపారం సాఫీగా సాగుతుంది. - చాబహార్, బందర్ అబ్బాస్ ప్రాజెక్టులకు ఊపు:
ఇరాన్లోని చాబహార్, బందర్ అబ్బాస్ ఓడరేవుల అభివృద్ధిలో భారత్ భారీగా పెట్టుబడులు పెట్టింది. ప్రాంతీయ ఘర్షణల వల్ల నిలిచిపోయిన ఈ వ్యూహాత్మక ప్రాజెక్టులు ఇప్పుడు మళ్లీ వేగవంతం కానున్నాయి. - సుంకాలు, వ్యాపార అనిశ్చితికి చెక్:
హోర్ముజ్ జలసంధిపై నియంత్రణలు, సంభావ్య టోల్ సుంకాలపై నెలకొన్న అనిశ్చితి తొలగిపోతుంది. దీనివల్ల భారత్కు అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం చేయడం మరింత సులభతరం అవుతుంది. - చైనా, పాకిస్తాన్ల వ్యూహాత్మక ప్రాబల్యానికి గండి:
మిడిల్ ఈస్ట్లో చైనా, పాకిస్తాన్ల మైత్రి లేదా వారి ప్రాబల్యం పెరగడం భారత్కు ఇష్టం లేదు. ఈ ప్రాంతంలో స్థిరత్వం ఏర్పడితే పశ్చిమాసియా దేశాలతో భారతదేశ వ్యూహాత్మక సంబంధాలు మరింత బలోపేతం అవుతాయి. చైనా ఆటలు సాగవు.
ఇంకా తేలాల్సిన అంశాలు కొన్ని ఉన్నాయి:
అయితే, ఈ ఒప్పందానికి సంబంధించిన పూర్తి నిబంధనలు ఇంకా అధికారికంగా వెల్లడి కావాల్సి ఉంది. యెమెన్, లెబనాన్, ఇజ్రాయెల్ సంక్షోభాలు, ఇరాన్ అణు కార్యక్రమం మరియు 300 బిలియన్ డాలర్ల ఆర్థిక ప్యాకేజీ వంటి పలు అంశాలపై ఇంకా స్పష్టత రావాల్సి ఉంది. అయినప్పటికీ, ఈ శాంతి ఒప్పందం గనుక విజయవంతంగా అమలులోకి వస్తే.. చమురు, వాణిజ్యం, పెట్టుబడులు మరియు రక్షణ రంగాల్లో భారత్కు తిరుగులేని ప్రయోజనాలు లభించడం ఖాయం.
Leave a Reply