వాషింగ్టన్/న్యూఢిల్లీ: అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ తన రెండో ఇన్నింగ్స్లో ‘ఆర్థిక యుద్ధానికి’ తెరలేపారు. ఇరాన్, రష్యాల నుంచి చమురు కొనుగోలు చేసే దేశాలపై ఆంక్షలను మళ్లీ కఠినతరం చేస్తూ వాషింగ్టన్ సంచలన నిర్ణయం తీసుకుంది. ముఖ్యంగా ఇరాన్ను సైనిక శక్తితో కాకుండా, ఆర్థికంగా ఉక్కిరిబిక్కిరి చేసేందుకు ‘ఎకనామిక్ ఫ్యూరీ’ వ్యూహాన్ని అగ్రరాజ్యం అమలు చేస్తోంది. ఈ నిర్ణయం ప్రపంచ ఇంధన మార్కెట్తో పాటు భారత్ వంటి పెద్ద చమురు దిగుమతిదారులపై తీవ్ర ప్రభావం చూపేలా కనిపిస్తోంది.
అమెరికా హెచ్చరిక: ఆ దేశాల బ్యాంకులకు ముప్పు!
అమెరికా ట్రెజరీ కార్యదర్శి స్కాట్ బేసెంట్ స్పష్టమైన హెచ్చరికలు జారీ చేశారు. ఏదైనా దేశం ఇరాన్ నుంచి చమురు కొనుగోలు కొనసాగించినా లేదా వారి బ్యాంకుల్లో ఇరాన్ డబ్బు దాచినా.. ఆ దేశాలపై ‘సెకండరీ శాంక్షన్స్’ (కఠిన ఆంక్షలు) విధిస్తామని ప్రకటించారు. ఇరాన్ తన అనుకూల వర్గాలకు నిధులు చేరవేకుండా అడ్డుకోవడమే అమెరికా ప్రధాన లక్ష్యం.
భారత్పై ప్రభావం ఏమిటి?
ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద చమురు వినియోగదారుల్లో ఒకటైన భారత్కు ఇది మింగుడుపడని వార్తే.
- చివరి రవాణా: దాదాపు ఏడేళ్ల విరామం తర్వాత, గత వారమే ఇరాన్ నుంచి సుమారు 40 లక్షల బ్యారెళ్ల చమురు భారత్కు చేరుకుంది. తాత్కాలిక సడలింపుల వల్ల ఇది సాధ్యమైంది.
- ముగిసిన గడువు: ఆ తాత్కాలిక ఊరట ఏప్రిల్ 19, 2026తో ముగియనుంది. ఇకపై ఇరాన్ నుంచి చమురు దిగుమతి చేసుకోవడం భారత్కు దాదాపు అసాధ్యం కానుంది.
- ప్రత్యామ్నాయాల వేట: ప్రస్తుతం భారత్ ఎక్కువగా రష్యా నుంచి చమురును దిగుమతి చేసుకుంటోంది. అయితే రష్యాపై కూడా అమెరికా ఆంక్షల కత్తి వేలాడుతుండటంతో భారత్ ఇప్పుడు ఒత్తిడిలో పడింది.
స్మగ్లింగ్ నెట్వర్క్పై వేటు
అమెరికాకు చెందిన ‘ఆఫీస్ ఆఫ్ ఫారిన్ అసెట్స్ కంట్రోల్’ (OFAC) ఇరాన్ చమురు స్మగ్లింగ్ నెట్వర్క్పై విరుచుకుపడింది. ఇరాన్ మాజీ సుప్రీం లీడర్ సలహాదారు కుమారుడు మహ్మద్ హుస్సేన్ షంఖానీతో సంబంధం ఉన్న సుమారు రెండు డజన్ల కంపెనీలు, ఓడలపై ఆంక్షలు విధించింది. ఈ అక్రమ నెట్వర్క్ను పూర్తిగా ధ్వంసం చేయడమే అమెరికా వ్యూహం.
ఒమన్లో చర్చలు.. తగ్గిన చమురు ధరలు
మరోవైపు, ఉద్రిక్తతల మధ్యే అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య ఒమన్లో రెండో విడత శాంతి చర్చలు జరగనున్నాయి. ఈ చర్చలు సఫలమైతే, తన జలాల గుండా ఓడల రాకపోకలకు ఇరాన్ అనుమతించవచ్చనే ఆశతో అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో చమురు ధరలు గురువారం స్వల్పంగా తగ్గాయి. అయితే, చర్చలు విఫలమైతే మాత్రం ఇరాన్పై ‘గరిష్ట ఒత్తిడి’ (Maximum Pressure) విధానాన్ని అమలు చేస్తామని వైట్ హౌస్ హెచ్చరించింది.