వాషింగ్టన్/ఇస్లామాబాద్: ప్రపంచ దేశాల గుండెల్లో రైళ్లు పరిగెత్తించే వార్త. ఇరాన్-అమెరికా మధ్య చర్చలు విఫలం కావడంతో అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ అత్యంత కఠినమైన నిర్ణయాన్ని ప్రకటించారు. ప్రపంచ చమురు రవాణాకు కీలకమైన ‘హోర్ముజ్ జలసంధి’ని (Strait of Hormuz) దిగ్బంధించాలని అమెరికా నౌకాదళానికి ఆయన ఆదేశాలు జారీ చేశారు. ఇరాన్ అణు ఆశయాలే ఈ శాంతి చర్చల విఫలానికి కారణమని ఆయన స్పష్టం చేస్తూ.. సరైన సమయంలో ఇరాన్‌ను “పూర్తిగా ముగిస్తాం” (Finish up) అని తీవ్ర హెచ్చరికలు జారీ చేశారు.
ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థను కుదిపేసే ఈ పరిణామాల తాలూకు ముఖ్యాంశాలు ఇవే:
- చర్చలు విఫలం – దిగ్బంధనం షురూ: పాకిస్థాన్ రాజధాని ఇస్లామాబాద్‌లో జరిగిన చర్చలు ఎలాంటి ఫలితాన్ని ఇవ్వకుండానే ముగిశాయి. దీంతో తక్షణమే అమలులోకి వచ్చేలా హోర్ముజ్ జలసంధి గుండా వెళ్లే ఏ నౌకనైనా నిలిపివేయాలని ట్రంప్ ఆదేశించారు. ముఖ్యంగా ఇరాన్‌కు సుంకం (Toll) చెల్లించే ఏ ఓడనైనా అంతర్జాతీయ జలాల్లో అమెరికా అడ్డుకుంటుంది.
- ఇరాన్ చేతిలో కార్డులు లేవు: ఇరాన్ తన నౌకాదళం అంతా నాశనమైనా ఇంకా బెదిరింపులకు పాల్పడుతోందని ట్రంప్ మండిపడ్డారు. “వాళ్లు చర్చల టేబుల్ వద్దకు తిరిగి వస్తారు, మనం కోరినవన్నీ ఇస్తారు.. ఎందుకంటే ఇప్పుడు వారి దగ్గర ఆడేందుకు ఎలాంటి కార్డులు లేవు” అని ఫాక్స్ న్యూస్ ఇంటర్వ్యూలో ట్రంప్ ధీమా వ్యక్తం చేశారు. కేవలం ఒక్క రోజులో ఆ ఇస్లామిక్ దేశాన్ని తాము తుడిచిపెట్టగలమని ఆయన వ్యాఖ్యానించారు.
- ముగియనున్న కాల్పుల విరమణ: అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ మరియు ఇరాన్ మధ్య కుదిరిన 14 రోజుల కాల్పుల విరమణ గడువు ఈ నెల ఏప్రిల్ 22తో ముగియనుంది. చర్చలు విఫలమవడంతో ఈ గడువు తర్వాత యుద్ధం మళ్లీ తీవ్రరూపం దాల్చే అవకాశం ఉందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
- భారత్‌పై ప్రభావం?: ప్రపంచవ్యాప్తంగా సరఫరా అయ్యే క్రూడ్ ఆయిల్ (ముడి చమురు)లో అత్యధిక భాగం ఈ హోర్ముజ్ జలసంధి నుంచే రావాలి. ఇప్పుడు అమెరికా దీనిని బ్లాక్ చేయడంతో అంతర్జాతీయంగా చమురు ధరలు ఆకాశాన్ని తాకడం ఖాయం. ఇది భారత ఆర్థిక వ్యవస్థపై కూడా తీవ్ర ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది.
వైస్ ప్రెసిడెంట్ జెడి వాన్స్ మరియు స్టీవ్ విట్కాఫ్‌లు ఈ చర్చల వైఫల్యంపై ట్రంప్‌కు పూర్తి స్థాయి నివేదికను అందించారు. చర్చలు సఫలం కాలేదన్న వార్త బయటకు రావడంతోనే అంతర్జాతీయ మార్కెట్లు ఒక్కసారిగా కుప్పకూలాయి. మరి ఈ ఉద్రిక్తతలు ప్రపంచ యుద్ధానికి దారితీస్తాయా? లేక ఇరాన్ దిగొస్తుందా? అనేది వేచి చూడాలి.