భారతదేశ రిటైల్ రంగంలో ‘డీమార్ట్’ తనకంటూ ఒక ప్రత్యేక స్థానాన్ని సంపాదించుకుంది. సామాన్య ప్రజలకు డీమార్ట్ మొదటి ఎంపికగా మారింది. నెలవారీ సరుకులు, పండుగ సామాగ్రి, చివరకు ఇంట్లో అతిథులు వచ్చినా అవసరమైన వస్తువుల కోసం డీమార్ట్కు వెళ్లడం ఇప్పుడు ఒక ట్రెండ్గా మారింది. అయితే, మీరు ఎప్పుడైనా గమనించారా? మనకు చాలా అవసరమైన కొన్ని వస్తువులు డీమార్ట్లో ఎప్పుడూ దొరకవు. ఇది ఏదో పొరపాటు కాదు, దీని వెనుక ఒక బలమైన వ్యాపార వ్యూహం (Business Strategy) ఉంది.
డీమార్ట్లో ఎందుకు దొరకవు?
- మాంసాహార ఉత్పత్తులు: డీమార్ట్ స్టోర్లలో తాజా మాంసం (మటన్, చికెన్, చేపలు) దొరకవు. కొన్ని చోట్ల పరిమితంగా ఫ్రోజెన్ ఫుడ్ మాత్రమే దొరుకుతుంది. తాజా మాంసం విక్రయించకపోవడానికి కారణం.. వాటిని నిల్వ చేయడం, పరిశుభ్రత పాటించడం మరియు రవాణా (Logistics) పరంగా ఉండే చిక్కులు.
- తాజా ఆకుకూరలు: పాలకూర, మెంతికూర, కొత్తిమీర వంటి పాడైపోయే ఆకుకూరలను డీమార్ట్ అమ్మదు. ఇవి చాలా త్వరగా వాడిపోతాయి. వాటి నాణ్యతను కాపాడుకోవడం, రోజూ భారీగా నిల్వలను నిర్వహించడం వ్యాపారపరంగా లాభదాయకం కాదు.
- ఖరీదైన ఎలక్ట్రానిక్స్: టీవీలు, ఫ్రిజ్లు, వాషింగ్ మెషీన్లు వంటి महागడ ఎలక్ట్రానిక్ వస్తువులను డీమార్ట్లో చూడలేం. డీమార్ట్ వ్యాపార నమూనా ‘హై-వాల్యూమ్, లో-మార్జిన్’ (తక్కువ లాభంతో ఎక్కువ వస్తువులను అమ్మడం) మీద నడుస్తుంది. ఖరీదైన వస్తువుల్లో పెట్టుబడిని చిక్కుకుపోయేలా చేయడం డీమార్ట్ వ్యూహం కాదు. అందుకే మత్తుపానీయాలు, తాజా పాల ఉత్పత్తులు మరియు ఖరీదైన ఎలక్ట్రానిక్ వస్తువులకు బదులుగా, కేవలం రోజువారీ కిరాణా సరుకులపైనే డీమార్ట్ దృష్టి సారిస్తుంది.
వ్యూహం ఏమిటి? పాడైపోయే వస్తువులను (Perishable goods) డీమార్ట్ కావాలనే తన స్టోర్లలో ఉంచదు. దీని వెనుక వారి వ్యాపార ప్రణాళిక చాలా పకడ్బందీగా ఉంది. ఈ విధానం వల్ల ఖర్చు తగ్గడమే కాకుండా, కస్టమర్లు వివిధ ఆఫర్ల కోసం డీమార్ట్ వైపు మళ్లేలా వారి వ్యూహం పని చేస్తోంది. అందుకే, తాజా కూరగాయలు లేదా మాంసాహారం కోసం మనం డీమార్ట్ బయట ఉన్న మార్కెట్లపైనే ఆధారపడాల్సి వస్తోంది.