ఢిల్లీ రెడ్ లైట్ ఏరియా: సాధారణంగా దేశ రాజధాని ఢిల్లీ అనగానే చాలా మంది తమ కెరీర్ను నిర్మించుకోవడానికి వచ్చే ప్రాంతంగా భావిస్తారు. కానీ, ఇదే ఢిల్లీ నడిబొడ్డున దశాబ్దాలుగా చీకటి వ్యాపారానికి కేరాఫ్ అడ్రస్గా మారిన ఒక ప్రాంతం కూడా ఉంది. అక్కడ వేలాది మంది మహిళలు లైంగిక వృత్తిపై ఆధారపడి తమ జీవితాలను వెళ్లదీస్తున్నారు.
భారతదేశంలోనే అత్యంత పెద్దదైన రెడ్-లైట్ జోన్ల గురించి ప్రస్తావన వచ్చినప్పుడు మొదటగా వినిపించే పేరు ‘జీబీ రోడ్’ (GB Road). ఈ ప్రాంతంలో పగటిపూట హార్డ్వేర్, ఆటో పార్ట్స్ విక్రయించే దుకాణాలతో ఎంతో రద్దీగా ఉంటుంది. కానీ, రాత్రి కాగానే అదే భవనాల పై అంతస్తులలో ఉండే వందలాది గదులు లైంగిక వ్యాపార కేంద్రాలుగా మారుతాయి. అసలు ఈ జీబీ రోడ్డులో జరిగే ఈ నెట్వర్క్కు యజమాని ఎవరు? ఇక్కడ ఈ వ్యాపారం ఎప్పటి నుండి సాగుతోంది? దీని వెనుక ఉన్న రహస్యమైన చరిత్రను ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం.
జీబీ రోడ్ చరిత్ర ఇదే..
మీ సమాచారం కోసం.. ‘జీబీ రోడ్’ పూర్తి పేరు ‘గార్సిన్ బాస్టిన్ రోడ్’ (Garstin Bastion Road). ఈ పేరును 1966లో అధికారికంగా ‘స్వామి శ్రద్ధానంద్ మార్గ్’గా మార్చారు. ఈ ప్రాంతం పాత ఢిల్లీలోని షాజహానాబాద్లో ఉంది. ఇది అజ్మేరీ గేట్ నుండి లాహోరీ గేట్ వరకు విస్తరించి ఉంటుంది. రైల్వే లైన్ల మధ్య ఉండే ఈ రహదారి, పగటివేళ ఆసియాలోనే అతిపెద్ద హార్డ్వేర్ మార్కెట్గా పేరుగాంచింది. ఇక్కడ కార్ల విడిభాగాలు, యంత్రాలు, ప్లంబింగ్ వస్తువులు విక్రయిస్తారు.
కానీ, చీకటి పడగానే కింద ఉన్న దుకాణాలన్నీ మూతపడతాయి మరియు పై అంతస్తులలో ఉన్న 100 కంటే ఎక్కువ కోఠీల లైట్లు ఆన్ అవుతాయి. ఒక అంచనా ప్రకారం, ఇక్కడ 1,000 నుండి 4,000 మంది వరకు మహిళలు, యువతులు నివసిస్తున్నారు. వీరిలో ఎక్కువ మంది నేపాల్, బెంగాల్, కర్ణాటక మరియు ఉత్తరప్రదేశ్ వంటి ప్రాంతాల నుండి మానవ అక్రమ రవాణా (Human Trafficking) ద్వారా ఇక్కడికి తీసుకురాబడినట్లు నివేదికలు చెబుతున్నాయి.
ఇంతకీ ఇక్కడి అసలు యజమాని ఎవరు?
ఈ ప్రాంతానికి అసలైన యజమాని ఎవరనే ప్రశ్న చాలా మందిలో తలెత్తుతుంది. వాస్తవానికి, జీబీ రోడ్కు అంటూ ఒకే ఒక్క నిర్దిష్టమైన యజమాని ఎవరూ లేరు. ఇది ఒక ప్రభుత్వ/పబ్లిక్ రహదారి, ఇది ఢిల్లీ మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ ( MCD ) పరిధిలోకి వస్తుంది. అయితే, అక్కడి భవనాల్లోని కోఠీల యాజమాన్యం వేర్వేరు వ్యక్తుల చేతుల్లో ఉంటుంది. వీటిలో ఎక్కువ భాగం ప్రైవేట్ ఆస్తుల యజమానులు లేదా అక్కడ నిర్వహణ చూసుకునే ‘నాయికలు’ (మధ్యవర్తులు) ఆధీనంలో ఉంటాయి.
చరిత్రను పరిశీలిస్తే ఈ పరిస్థితి అంతా బ్రిటిష్ కాలం నాటి నుండి వస్తోందని తెలుస్తుంది. మొఘల్ కాలంలో ఢిల్లీలో 5 వేర్వేరు రెడ్-లైట్ ప్రాంతాలు ఉండేవి. ఆ కాలంలో తవాయిఫ్లు (కళాకారిణులు/నర్తకీమణులు) నిర్వహించే కోఠీలు కేవలం కళలు, సంగీతానికి కేంద్రాలుగా విలసిల్లేవి. కానీ బ్రిటిష్ పాలన మరియు తదనంతర కాలంలో, ఆ కళా కేంద్రాలు క్రమంగా ఇరుకైన గదులుగా, లైంగిక వ్యాపార స్థావరాలుగా మారిపోయాయి.