శతాబ్దాలుగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా దెయ్యాల కథలు ప్రచారంలో ఉన్నాయి. చనిపోయిన వారు ఆత్మల రూపంలో తిరిగి వస్తారని చాలా సంస్కృతులలో నమ్మకం. పాత ఇళ్లు, స్మశానాలు, యుద్ధభూమిల్లో దెయ్యాలు తిరుగుతాయని ప్రజలు నమ్ముతుంటారు. అయితే, ఆధునిక విజ్ఞాన శాస్త్రం (Science) దృష్టితో చూసినప్పుడు ఈ కథలు పూర్తిగా భిన్నమైన పరిమాణాన్ని పొందుతాయి.
సైన్స్ ఎందుకు నమ్మదు? సైన్స్ అనేది కేవలం నమ్మకాలపై ఆధారపడదు; అది ప్రయోగాలు, ఆధారాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. దెయ్యాల ఉనికిని నిరూపించే ఎలాంటి కొలవదగిన లేదా నిరూపించదగిన ఆధారాలు ఇప్పటివరకు ఏ ప్రయోగశాలలోనూ లభించలేదు. అందుకే శాస్త్రవేత్తలు దెయ్యాలను వాస్తవాలుగా కాకుండా కేవలం కల్పిత కథలుగానే భావిస్తారు.
భౌతిక శాస్త్రం (Physics) ఏం చెబుతోంది? ప్రసిద్ధ భౌతిక శాస్త్రవేత్త బ్రయాన్ కాక్స్ ప్రకారం, దెయ్యాలు ఏవైనా రేణువులతో లేదా శక్తితో నిర్మితమై ఉంటే, లార్జ్ హాడ్రాన్ కొలైడర్ (LHC) వంటి శక్తివంతమైన యంత్రాలు వాటిని ఈపాటికే గుర్తించి ఉండేవి. అంతేకాకుండా, థర్మోడైనమిక్స్ రెండో నియమం ప్రకారం, శక్తి ఒక చోట స్థిరంగా ఉండదు, అది కాలక్రమేణా చెదిరిపోతుంది. దెయ్యాలు ఒక స్వతంత్ర శక్తిగా ఉండాలంటే అవి ఈ ప్రాథమిక భౌతిక సూత్రాలను ఉల్లంఘించాలి, ఇది ప్రస్తుత శాస్త్ర అవగాహన ప్రకారం అసాధ్యం.
ప్రజలు దెయ్యాలను చూడటానికి 4 ముఖ్య కారణాలు:
- మనోవైజ్ఞానిక ప్రభావం (Psychological Influences): మన మెదడు అస్పష్టమైన నీడలకు లేదా శబ్దాలకు ఒక రూపాన్ని ఇవ్వడానికి ప్రయత్నిస్తుంది. ఒక చోట దెయ్యం ఉందని ముందుగానే చెబితే, అక్కడ వచ్చే గాలి శబ్దాన్ని కూడా మన మెదడు దెయ్యం అరుపుగా ఊహించుకుంటుంది.
- స్లీప్ పెరాలసిస్ (Sleep Paralysis): ఇది ఒక నరాల సంబంధిత స్థితి. నిద్రలో మెలకువ వచ్చినా శరీరం కదలలేని స్థితిలో ఉన్నప్పుడు, మెదడు పాక్షికంగా కలల స్థితిలోనే ఉంటుంది. అప్పుడు గదిలో ఎవరో ఉన్నట్లు, ఛాతీపై ఎవరో కూర్చున్నట్లు భ్రాంతి కలుగుతుంది. దీనినే చాలామంది దెయ్యం లేదా సాతానుగా భావిస్తారు.
- పర్యావరణ కారకాలు (Environmental Factors): మన చెవులకు వినిపించని ‘ఇన్ఫ్రాసౌండ్’ (అల్ప పౌనఃపున్యం కలిగిన శబ్దాలు) మన శరీరంలో ఆందోళనను, ఎవరో పక్కనే ఉన్నారనే భావనను కలిగిస్తాయి. అలాగే, పాత భవనాల్లో కార్బన్ మోనాక్సైడ్ లీకేజీ లేదా కొన్ని రకాల బూజు (Molds) వల్ల కూడా భ్రమలు (Hallucinations) కలగవచ్చు.
- సంస్కృతి మరియు అంచనాలు: చిన్నప్పటి నుండి మనం వినే కథలు, చూసే హారర్ సినిమాలు మన మెదడును వింత శబ్దం వినబడగానే “దెయ్యం” అనే ఆలోచన వైపు మళ్లిస్తాయి.