నగదు పరిమితి: ఒక రోజులో ఎంత క్యాష్ వాడవచ్చు? మీ ఇంట్లో ఎంత నగదు ఉంచుకోవచ్చో తెలుసా?

మనం నిత్యావసర వస్తువులు, ఆహారం లేదా చిన్న చిన్న కొనుగోళ్ల కోసం నగదును ఉపయోగిస్తుంటాం. ఇటువంటి చిన్న లావాదేవీలను ఆదాయపు పన్ను శాఖ పెద్దగా పట్టించుకోదు. కానీ, లావాదేవీ మొత్తం పెద్దదైతే మాత్రం, అది రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) మరియు ఐటీ శాఖ దృష్టికి వెళ్లే అవకాశం ఉంది.

బంగారం, కారు కొనుగోలు నుండి ఆస్తి లావాదేవీల వరకు ఎంత నగదు చెల్లించవచ్చో ఆర్‌బీఐ స్పష్టమైన పరిమితులను విధించింది. అనవసరమైన జరిమానాలు, దర్యాప్తు నుండి తప్పించుకోవడానికి ఈ నిబంధనలు తెలుసుకోవడం ముఖ్యం.

రూ. 2 లక్షల కంటే ఎక్కువ నగదు లావాదేవీలు నిషిద్ధం ఆస్తి లేదా ఇల్లు కొనుగోలు చేసేటప్పుడు భారీ మొత్తంలో నగదు చెల్లించడం చట్టవిరుద్ధం. ఒక్క రోజులో ఒక వ్యక్తి నుండి లేదా ఒక సంస్థ నుండి రూ. 2 లక్షలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ నగదు స్వీకరించడంపై నిషేధం ఉంది. ఒకవేళ ఈ నిబంధన ఉల్లంఘిస్తే, ఎంత నగదు తీసుకున్నారో అంత మొత్తాన్ని జరిమానాగా కట్టాల్సి ఉంటుంది.

ఆస్తి లావాదేవీలు మరియు రిజిస్ట్రేషన్ రూ. 30 లక్షలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ విలువైన స్థిరాస్తి కొనుగోలు లేదా అమ్మకం జరిగితే, రిజిస్ట్రార్ కార్యాలయం ఆ వివరాలను ఆదాయపు పన్ను శాఖకు నివేదిస్తుంది. ఆ నిధుల మూలాన్ని (Source of income) ఐటీ శాఖ తనిఖీ చేస్తుంది.

నిత్యావసర వస్తువుల కొనుగోలు కిరాణా, ఆహారం, దుస్తులు లేదా స్థానిక ప్రయాణాల వంటి రోజువారీ ఖర్చులకు ఎటువంటి నిర్దిష్ట నగదు పరిమితి లేదు. వీటిని నిత్యకృత్య వ్యయాలుగా పరిగణిస్తారు.

కారు, బంగారం కొనుగోలు కార్లు, బంగారం, ఎలక్ట్రానిక్స్ వంటి ఖరీదైన వస్తువుల కొనుగోలుకు ఒక రోజులో రూ. 2 లక్షల కంటే ఎక్కువ నగదు చెల్లించలేరు. మీరు బిల్లును ముక్కలుగా విడగొట్టినా (Split bill) ఈ నిబంధన వర్తిస్తుంది. ఇటువంటి పెద్ద మొత్తాలను బ్యాంక్ బదిలీ, యూపీఐ (UPI), చెక్ లేదా కార్డు ద్వారానే చెల్లించాలి.

అప్పుల విషయంలో కఠిన నిబంధనలు ఎవరైనా రూ. 20,000 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మొత్తాన్ని అప్పుగా తీసుకోవాలన్నా లేదా ఇవ్వాలన్నా నగదు రూపంలో చేయకూడదు. అప్పు తిరిగి చెల్లించేటప్పుడు (Loan repayment) కూడా ఇదే నిబంధన వర్తిస్తుంది. రూ. 20,000 దాటితే కచ్చితంగా బ్యాంక్ ద్వారానే లావాదేవీ జరగాలి.

ఇంట్లో ఎంత నగదు ఉంచుకోవచ్చు? మీ ఇంట్లో ఎంత నగదు ఉంచుకోవాలనే దానిపై ఎటువంటి పరిమితి లేదు. కానీ, ఒకవేళ సోదాలు జరిగినప్పుడు ఆ నగదుకు సంబంధించిన సరైన ఆధారాలు (Source) చూపలేకపోతే, ఆ మొత్తంపై పన్నుతో పాటు భారీ జరిమానా విధించబడుతుంది.

బ్యాంక్ డిపాజిట్లు ఒక ఏడాదిలో సేవింగ్స్ ఖాతాలో రూ. 10 లక్షల కంటే ఎక్కువ నగదు జమ చేస్తే, ఆ సమాచారం ఆదాయపు పన్ను శాఖకు వెళ్తుంది.