లాటిన్ అమెరికాలో మహిళా జననాంగ విరూపణను చట్టవిరుద్ధంగా ప్రకటించిన మొదటి దేశంగా గడిచిన వారం కొలంబియా మారింది. దీనిని మానవ హక్కుల కార్యకర్తలు ఒక గొప్ప విజయంగా ఆహ్వానించారు.
కొలంబియా పార్లమెంటులో ఈ బిల్లు ఏకగ్రీవంగా ఆమోదం పొందినప్పటికీ, అత్యంత ప్రమాదకరమైనది, ఎక్కువగా రహస్యంగా నిర్వహించబడుతున్న ఈ పద్ధతిని నిర్మూలించడానికి సుదీర్ఘ పోరాటం జరిగింది.
కార్లా క్వియోనెజ్ (అసలు పేరు కాదు) కుమార్తెకు కేవలం ఆరు నెలల వయస్సు ఉన్నప్పుడు, ఆ చిన్నారి మునినానమ్మ ఆ పాపకు మహిళా జననాంగ విరూపణం చేసింది.
“నా నానమ్మ బిడ్డను నాకు తిరిగి ఇచ్చినప్పుడు, పాపకు జ్వరం వచ్చింది. శరీరం వాచిపోయింది. రక్తస్రావం కూడా జరిగింది. పాప నిరంతరం ఏడుస్తూనే ఉంది” అని క్వియోనెజ్ చెబుతున్నారు.
“నేను నా నానమ్మను దీని గురించి అడిగినప్పుడు, ‘ఇది సాధారణ విషయమే. దీని గురించి ఎవరికీ చెప్పకూడదు’ అని ఆమె చెప్పింది.”
దగ్గరలో ఉన్న ఆరోగ్య కేంద్రం చాలా దూరంలో ఉంది. కాన్పుల సహాయకురాలైన క్వియోనెజ్ తల్లి, మూలికా వైద్యం ఉపయోగించి చిన్నారి నొప్పులను తగ్గించడానికి ప్రయత్నించింది. అదే సమయంలో ఆమె క్వియోనెజ్ నానమ్మను నిలదీసింది. కానీ, ఆ వృద్ధురాలు తన నిర్ణయానికే కట్టుబడి ఉంది.
“క్లిటోరిస్ ఉన్న మహిళలను పురుషులు వేళాకోళం చేస్తారని ఆమె చెప్పింది.”
అధికారిక గణాంకాలు చెబుతున్నదానికంటే ఎంబెరా సమాజంలో మహిళా జననాంగ విరూపణ చాలా ఎక్కువగా ఉందని నమ్ముతున్నారు.
కొలంబియాలో మహిళా జననాంగ విరూపణం
మహిళా జననాంగ విరూపణం అంటే, ఎటువంటి వైద్యపరమైన కారణాలు లేకుండా మహిళల బాహ్య జననాంగాల్లోని ఒక భాగాన్ని లేదా మొత్తాన్ని తొలగించడం లేదా ఆ అవయవాలకు వేరే రకమైన గాయాలు చేయడం.
ఈ పద్ధతి తీవ్ర రక్తస్రావం, ఇన్ఫెక్షన్ వంటి తక్షణ వైద్య సమస్యలను కలిగిస్తుంది. అంతేకాకుండా, తరువాత బహిష్టు సమయంలో, ప్రసవ సమయంలో ఆరోగ్య సమస్యలను సృష్టించవచ్చు. ఇది మహిళల లైంగిక ఆనందాన్ని కూడా ప్రభావితం చేయవచ్చు.
ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ విడుదల చేసిన సమాచారం ప్రకారం, ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రస్తుతం జీవిస్తున్న 230 మిలియన్లకు పైగా మహిళలు, చిన్నారీ బాలికలు మహిళా జననాంగ విరూపణకు గురయ్యారు. వీరిలో ఎక్కువమంది ఆఫ్రికా దేశాలకు చెందినవారు.
ప్రస్తుతం 30 ఏళ్ల వయస్సు ఉన్న క్వియోనెజ్, కొలంబియాలో ఈ పద్ధతిని నివారించడానికి ప్రచారం చేస్తున్నారు. ఆమెకు చెందిన ఎంబెరా తెగ సమాజంలోని కొందరు సభ్యులలో ఈ ఆచారం ఇంకా కొనసాగుతోంది.
సామాజిక కార్యకర్తలు, కొలంబియా పార్లమెంట్ సభ్యులతో కలిసి, ఈ నిషేధ చట్టం అమలులోకి రావడానికి దారితీసిన ఉద్యమంలో ఆమె కీలక పాత్ర పోషించారు.
తాను పెద్దదైన తర్వాతే, తన సమాజంలో రహస్యంగా ఏమి జరుగుతుందో గ్రహించానని ఆమె చెబుతున్నారు.
“పుట్టిన కొద్ది రోజులకే మగ పిల్లల కంటే ఆడ పిల్లలు ఎక్కువగా ఎందుకు చనిపోతున్నారని నేను ఎప్పుడూ ఆశ్చర్యపోయేదాన్ని. నా బంధువుల అమ్మాయి పుట్టినప్పుడు, ఆమె ప్రసవాన్ని మా అమ్మే చూసుకుంది. ఆ పాప ఆరోగ్యంగానే పుట్టింది. కానీ, మూడు రోజుల తర్వాత చనిపోయింది. దాని గురించి నేను మా అమ్మను అడిగినప్పుడు, ‘జాయ్’ అనే సాంప్రదాయ వ్యాధి వల్ల పాప చనిపోయిందని ఆమె చెప్పింది” అని క్వియోనెజ్ అంటున్నారు.
కానీ, ‘జాయ్’ వల్ల చనిపోయినట్లు చెప్పబడిన చాలామంది ఆడపిల్లలు, నిజానికి మహిళా జననాంగ విరూపణం వల్ల వచ్చిన సంక్లిష్టతల వల్లే ప్రాణాలు కోల్పోయి ఉంటారని ప్రస్తుతం ఆమె నమ్ముతున్నారు.
చిన్నారుల వైద్యాధికారి డాక్టర్ డయానా రామోస్, మహిళా జననాంగ విరూపణ గురించి వైద్యులు మరింత అవగాహన కలిగి ఉండాలని కోరుకుంటున్నారు.
ఒక చిన్న పిల్లల వైద్యురాలి కోణం
2020 నుండి 2026 జూన్ వరకు ఉన్న కాలంలో కొలంబియాలో 240 మహిళా జననాంగ విరూపణ సంఘటనలు నమోదయ్యాయి. చాలా కేసులలో, బాలికలు ఆరేళ్ల కంటే తక్కువ వయస్సు ఉన్నవారే.
కానీ ఇది “బయటకు కనిపించే ఒక చిన్న భాగం మాత్రమే” అని తాను నమ్ముతున్నట్లు చిన్న పిల్లల వైద్యురాలు డయానా రామోస్ మోస్కెరా చెబుతున్నారు.
కొలంబియా వాయువ్య కాఫీ ఉత్పత్తి ప్రాంతమైన పెరైరా నగరంలోని సాన్ జార్జ్ యూనివర్సిటీ ఆసుపత్రిలో పనిచేస్తున్న ఆమె, ఇతర వైద్య చికిత్సల కోసం తన వద్దకు వచ్చిన బాలికలను పరీక్షించినప్పుడు మచ్చలు, కాలిన గాయాలు, అవయవ విరూపణ సంకేతాలను తాను చూశానని చెబుతున్నారు.
జననాంగ మార్గం పూర్తిగా మూసేసి కుట్లు వేసిన స్థితిలో వచ్చిన ఒక చిన్నారిని ఆమె గుర్తుచేసుకుంటున్నారు.
దీనివల్ల, భవిష్యత్తులో ఆ చిన్నారికి బహిష్టు స్రావం వెలువడటానికి లేదా లైంగిక సంబంధంలో పాల్గొనడానికి వీలులేని పరిస్థితి ఏర్పడి ఉండవచ్చు.
“ఆమెకు పునర్నిర్మాణ శస్త్రచికిత్స చేయాల్సి వచ్చింది” అని డాక్టర్ రామోస్ చెబుతున్నారు.
ఆమె జననాంగ విరూపణను జీవితాంతం ప్రభావం చూపే లైంగిక, లింగ ఆధారిత హింస రూపంగా పరిగణిస్తారు. కానీ దీనికి శిక్షల ద్వారా మాత్రమే కాకుండా విద్య ద్వారానే పరిష్కారం కనుగొనాలని చెబుతున్నారు.
“ఈ సమాజాలకు చెందిన కొందరు తాము ఏ హానీ చేయడం లేదని నిజంగా నమ్ముతారు” అని ఆమె అంటున్నారు.
‘సంస్కృతి ప్రాణాలు తీయదు’
జూలియానా డోమిగో
సుమారు 3,00,000 మంది సభ్యులతో ‘ది గ్రేట్ ఎంబెరా నేషన్’ కొలంబియాలోని అతిపెద్ద ప్రాచీన తెగ సమాజాలలో ఒకటి. ఈ సమాజానికి చెందినవారు ఈక్వడార్, పనామాలో కూడా నివసిస్తున్నారు.
లాటిన్ అమెరికాలోని ఇతర ప్రాంతాలలో చాలా అరుదుగా కనిపించే ఈ ఆచారం, ఎంబెరా సమాజంలో ఎందుకు కొనసాగుతోంది? ఆఫ్రికా దేశాల నుండి బానిసలుగా తీసుకురాబడిన ప్రజలతో ఈ ఆచారం ఈ ప్రాంతానికి వచ్చి ఉండవచ్చని భావిస్తున్నారు.
ఎక్కువ ఆఫ్రో-కొలంబియన్ జనాభా ఉన్న లేదా వాటి సరిహద్దులుగా ఉన్న రిసారాల్డా, చోకో, వాల్ డెల్ కౌకా ప్రాంతాలలో ఈ పద్ధతి విస్తృతంగా ఉండటానికి ఈ సిద్ధాంతం వివరణ ఇస్తుంది.
మరొక సిద్ధాంతం ఏమిటంటే, వందల సంవత్సరాల క్రితం ఒక భిన్న లైంగికత కలిగిన శిశువు పుట్టడం వల్ల, ఈ సమాజంలో క్లిటోరిస్ పట్ల ఒక భయం ఏర్పడింది. దానిని కత్తిరించకుండా వదిలేస్తే అది పురుషాంగంగా పెరిగిపోతుందని చాలామంది వృద్ధ మహిళలు నమ్ముతారు.
మరికొందరు, లైంగిక ఆనందంతో ముడిపడి ఉన్న అవయవాన్ని కలిగి ఉన్న మహిళ “నియంత్రణ లేనిదిగా” మారవచ్చనే పితృస్వామ్య భావజాలంలోనే ఈ పద్ధతి వేరూనుకుందని భావిస్తారు.
దీని మూలం ఏదైనప్పటికీ, ఈ ఆచారం సాంస్కృతికమైనది అనే భావనను కొలంబియా గ్రేట్ ఎంబెరా నేషన్ ప్రజల జాతీయ సమాఖ్య చట్టపరమైన ప్రతినిధి, ప్రధాన పితృస్వామ్య సలహాదారు జూలియానా డోమిగో తిరస్కరించారు.
“మన సంస్కృతి అంటే మన దుస్తులు, మన హస్తకళలు, మన నృత్యాలు, మన భాష మాత్రమే తప్ప, ప్రాణాలు తీసే ఆచారం కాదు. సంస్కృతి ప్రాణాలు తీయదు.”
ఈ కొత్త చట్టం, సమాజంలో అనేక సంవత్సరాలుగా సాగించిన అవగాహన, హక్కుల పోరాటాల ఫలితంగా రూపుదిద్దుకుందని ఆమె చెబుతున్నారు.
“ఈ చట్టం కేవలం కాగితాలకే పరిమితం కాకుండా, తగిన నిధులు, వనరులతో కూడిన ప్రభుత్వ విధానాలుగా మారుతుందని మేము ఆశిస్తున్నాము.”
బెదిరింపులు
క్వియోనెజ్ ఈ పద్ధతిని రద్దు చేయాలని డిమాండ్ చేస్తున్న సామాజిక కార్యకర్తలలో ఒకరిగా ఉన్నారు. కానీ, దానికోసం తనకు బెదిరింపులు వచ్చాయని, ముఖ్యంగా పురుషుల నుంచే ఎక్కువ నిరోధం ఎదురైందని ఆమె చెబుతున్నారు.
సాంప్రదాయకంగా, ఈ ఆచారం గురించి పురుషులకు తెలియకూడదని భావిస్తారు. అయినప్పటికీ, దీని నిర్మూలనకు సంబంధించిన చర్చలు ఎక్కువగా పురుష నాయకులతోనే జరుగుతాయి. కారణం, చాలామంది ఎంబెరా మహిళలు ఎంబెరా అనే తమ స్వదేశీ భాషనే మాట్లాడతారు. వారిలో అందరికీ స్పానిష్ భాష వచ్చి ఉండాల్సిన అవసరం లేదు.
ఈ భాషా ఆటంకమే, తమ పిల్లల కోసం వైద్య సహాయం పొందడంలో కూడా మహిళలకు కష్టాన్ని కలిగిస్తుంది. అంతేకాకుండా, కొన్నిసార్లు తగిన అవగాహన లేని లేదా నిందించే వైఖరి ఉన్న వైద్య సిబ్బందిని ఎదుర్కోవాల్సి రావడం ఈ సమస్యను మరింత తీవ్రతరం చేస్తుందని క్వియోనెజ్ చెబుతున్నారు.
“మూత్రనాళ ఇన్ఫెక్షన్ వల్ల వచ్చిన జ్వరం కోసం నా కుమార్తెను ఆసుపత్రికి తీసుకెళ్లినప్పుడు, అక్కడి నర్స్ నన్ను ‘అడవి మనిషి’ అని తిట్టింది. ‘నీకు తగిన శిక్షే ఇది’ అని కూడా అంది” అని ఆమె గుర్తు చేసుకుంటున్నారు.
“నా కుమార్తెను నా నుండి వేరు చేసి, బాలల సంక్షేమ శాఖ సంరక్షణకు అప్పగిస్తామని కూడా వారు బెదిరించారు.
అటు తర్వాత, నా కుమార్తెను ఆసుపత్రికి తీసుకెళ్లడానికి నేను ఇష్టపడలేదు. మూలికలు, మందులు ఉపయోగించి ఇంట్లోనే చికిత్స చేస్తున్నాను. ఆమెను ఒక క్షణం కూడా నా పర్యవేక్షణ నుండి దూరం కాకుండా చూసుకుంటాను” అని క్వియోనెజ్ చెబుతున్నారు.
‘చర్చను నివారించలేము’
ఎంబెరా సమాజంలో ప్రస్తుతం మార్పు మొదలవుతోందని క్వియోనెజ్ చెబుతున్నారు. మహిళా జననాంగ విరూపణం కొనసాగాలా వద్దా అనే దానిపై మహిళలే తమలో తాము చర్చించుకోవడం ప్రారంభించారు.
ముఖ్యంగా, తన మనవరాళ్లకు ఈ పద్ధతిని చేయించిన ఒక నానమ్మ మాటలు తనను తీవ్రంగా కలచివేశాయని ఆమె చెబుతున్నారు.
“నేను ఎప్పుడూ దురుద్దేశంతో దీనిని చేయలేదు. నా మనవరాళ్లను పురుషులు విమర్శించకుండా ఉండాలనే ఉద్దేశంతోనే చేశాను” అని ఆ నానమ్మ చెప్పినట్లు క్వియోనెజ్ గుర్తుచేసుకుంటున్నారు.
వేరొక జీవనశైలి గురించి మాట్లాడటం చాలాసార్లు బాధాకరంగా ఉంటుందని కూడా ఆమె అంటున్నారు.
“క్లిటోరిస్ లేకుండా పెరిగిన మహిళలు, తమ శరీరం వేరొక విధంగా ఉండవచ్చని ఊహించుకోవడమే కష్టం” అని ఆమె చెబుతున్నారు.
భవిష్యత్తులో తన కుమార్తెతో కూడా ఈ విషయం గురించి మాట్లాడటం సులభం కాదని క్వియోనెజ్ అంగీకరిస్తున్నారు.
“కానీ, అది తప్పనిసరిగా చేయాల్సిన చర్చ” అని ఆమె అంటున్నారు.
“మనందరికీ మన శరీరం గురించి అర్థం చేసుకోవడానికి, దాని గురించి సిగ్గుపడకుండా మాట్లాడటానికి హక్కు ఉంది.”
Leave a Reply