శరీరం తిరిగి శక్తిని పుంజుకోవడానికి (Recharge) మరియు హార్మోన్ల సమతుల్యతను కాపాడుకోవడానికి తగినంత నిద్ర చాలా అవసరం. అయితే, అవసరమైన మేర నిద్ర లేకపోతే అది ఒత్తిడి హార్మోన్ అయిన కార్టిసాల్తో పాటు ఆకలిని నియంత్రించే లెప్టిన్, గ్రెలిన్ వంటి హార్మోన్లపై ప్రభావం చూపుతుందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. ఇది వ్యక్తి శరీరంలో కొలెస్ట్రాల్ పెరగడానికి దారితీస్తుంది.
“నిద్ర నాణ్యతకు మరియు కొలెస్ట్రాల్ స్థాయిలకు మధ్య బలమైన సంబంధం ఉంది” అని ఢిల్లీలోని ఆర్టెమిస్ హాస్పిటల్స్ పల్మనాలజీ మరియు స్లీప్ మెడిసిన్ కన్సల్టెంట్ డాక్టర్ అరుణ్ చౌదరి కొత్తారు తెలిపారు. క్రమం తప్పకుండా నిద్ర తక్కువగా ఉండే వ్యక్తులలో లో-డెన్సిటీ లిపోప్రొటీన్ (LDL) అంటే ‘చెడు కొలెస్ట్రాల్’ ఎక్కువగా ఉంటుందని అధ్యయనాలు చెబుతున్నాయి. దీనికి విరుద్ధంగా, సరైన సమయం నిద్రపోయే వారిలో కొలెస్ట్రాల్ ప్రొఫైల్ ఆరోగ్యకరంగా ఉంటోంది.
నిద్రలేమి కొలెస్ట్రాల్ను ఎలా పెంచుతుంది? బెంగళూరులోని ఫోర్టిస్ హాస్పిటల్ కన్సల్టెంట్ డాక్టర్ మజీద్ పాషా దీనిపై స్పందిస్తూ.. “తక్కువ నిద్ర లేదా అతి నిద్ర.. ఈ రెండూ కొలెస్ట్రాల్ స్థాయిలను మారుస్తాయి. మంచి కొలెస్ట్రాల్ (HDL) స్థాయి 35 నుండి 45 మధ్య ఉండటం ఆరోగ్యకరం. అంతకంటే తగ్గితే అది అనారోగ్యకరం. అలాగే LDL స్థాయి 100 కంటే తక్కువగా ఉండాలి, 150 దాటితే అది ప్రమాదకరం” అని వివరించారు.
ఒక వ్యక్తికి రోజుకు సగటున 6 నుండి 7 గంటల నిద్ర అవసరం. ఆరు గంటల కంటే తక్కువ నిద్రపోవడం వల్ల చెడు కొలెస్ట్రాల్ పెరిగి, మంచి కొలెస్ట్రాల్ తగ్గుతుంది.
కొలెస్ట్రాల్ పెరగడానికి కారణాలు:
- హార్మోన్ల అసమతుల్యత: నిద్రలేమి వల్ల మెటబాలిజంను నియంత్రించే హార్మోన్ల సమతుల్యత దెబ్బతిని కొలెస్ట్రాల్ ఉత్పత్తి పెరుగుతుంది.
- మానసిక ఒత్తిడి: నిద్ర సరిగ్గా లేకపోతే ఒత్తిడి (Stress) పెరుగుతుంది. దీనివల్ల కార్టిసాల్ స్థాయిలు పెరిగి కొలెస్ట్రాల్ను పెంచుతాయి.
- వాపు (Inflammation): దీర్ఘకాలిక నిద్రలేమి శరీరంలో వాపుకు దారితీస్తుంది. ఇది కొలెస్ట్రాల్ను ప్రాసెస్ చేసే కాలేయ (Liver) సామర్థ్యాన్ని దెబ్బతీస్తుంది.
- జీవనశైలి: నిద్ర తక్కువగా ఉన్నవారు అతిగా తినడం, ధూమపానం లేదా మద్యపానం వంటి అలవాట్లకు లోనయ్యే అవకాశం ఉంది, ఇది కొలెస్ట్రాల్ను పెంచుతుంది.
నిద్ర నాణ్యతను పెంచుకోవడానికి మార్గాలు:
- నిర్దిష్ట సమయపాలన: సెలవు రోజుల్లో కూడా ప్రతిరోజూ ఒకే సమయానికి నిద్రపోవడం, మేల్కొనడం అలవాటు చేసుకోవాలి.
- గాడ్జెట్ల వాడకం తగ్గించాలి: నిద్రపోవడానికి గంట ముందే మొబైల్, లాప్టాప్ వంటి ఎలక్ట్రానిక్ పరికరాలను పక్కన పెట్టాలి. వీటి నుండి వచ్చే నీలి రంగు కాంతి (Blue light) మెలటోనిన్ హార్మోన్ ఉత్పత్తిని అడ్డుకుంటుంది.
- క్రమం తప్పకుండా వ్యాయామం: శారీరక శ్రమ నిద్ర నాణ్యతను పెంచుతుంది. అయితే నిద్రపోయే సమయానికి దగ్గరగా తీవ్రమైన వ్యాయామాలు చేయకూడదు.
- ఆహార నియమాలు: పడుకునే ముందు కెఫీన్ ఉన్న పానీయాలు (కాఫీ, టీ) లేదా మద్యం తీసుకోకూడదు. భారీ భోజనానికి బదులు తేలికపాటి ఆహారం తీసుకోవాలి.
- ఒత్తిడిని తగ్గించుకోండి: నిద్రకు ముందు ధ్యానం, పుస్తక పఠనం లేదా గోరువెచ్చని నీటితో స్నానం చేయడం వంటివి మనసును ప్రశాంతంగా ఉంచుతాయి.
ఒకవేళ మీకు గురక (Sleep Apnea) వంటి సమస్యలు ఉంటే వెంటనే నిపుణులను సంప్రదించడం మంచిది.