నేపాల్-చైనా సరిహద్దులో సంభవించిన భారీ వరదలు, కొండచరియలు విరిగిపడిన ఘటనల్లో అత్యంత కీలకమైన ‘క్యిరోంగ్’ (Gyirong) సరిహద్దు వాణిజ్య పోర్ట్ తీవ్రంగా దెబ్బతింది.
ఆగస్టు 26న సంభవించిన హిమానీనదం (గ్లేసియర్) విచ్ఛిన్నం, తదనంతర ఆకస్మిక వరదల కారణంగా భారీగా నీరు, బురద, బండరాళ్లు సరిహద్దు ప్రాంతాన్ని ముంచెత్తాయి. దీనివల్ల అక్కడి భవనాలు, రహదారులు, వంతెనలు తీవ్రంగా ధ్వంసమయ్యాయి.
చైనా-నేపాల్ మధ్య జరిగే ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యంతో పాటు, ప్రసిద్ధ కైలాస మానససరోవర్ యాత్రకు కూడా ఈ క్యిరోంగ్ సరిహద్దు పోర్ట్ అత్యంత కీలకమైన రవాణా మార్గంగా ఉండేది. తాజా ప్రకృతి విపత్తుతో ఈ ప్రాంతంలో రవాణా, వాణిజ్య సంబంధాలు పూర్తిగా స్తంభించిపోయాయి. ప్రత్యేకించి సరిహద్దులోని కీలకమైన మౌలిక సదుపాయాలు ధ్వంసం కావడంతో, ఈ మార్గాన్ని మళ్లీ పూర్వస్థితికి తీసుకురావడం అధికారులకు పెను సవాలుగా మారింది.
ఈ ప్రాంతం చైనా-నేపాల్‌లను కలిపే ‘ఖాట్మండు-టిబెట్’ రైల్వే ప్రాజెక్టుకు కూడా ప్రతిపాదిత ప్రధాన మార్గంగా ఉంది. ఈ ప్రతిష్టాత్మక రైలు మార్గానికి సంబంధించి నిర్మాణ కాలపరిమితి, సాధ్యాసాధ్యాలపై ఇప్పటికే పలు అధ్యయనాలు జరుగుతున్నాయి. అయితే తాజా విపత్తు కారణంగా సరిహద్దు ప్రాంతం చిన్నాభిన్నం కావడంతో, భవిష్యత్ నిర్మాణ ప్రాజెక్టులకు మరిన్ని ఆటంకాలు ఎదురయ్యే అవకాశముందని నివేదికలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి.
అయినప్పటికీ, “ఈ వరదల వల్ల రైల్వే ప్రాజెక్ట్ పూర్తిగా రద్దయింది” అని చెప్పలేము. ప్రస్తుతం స్పష్టంగా తెలిసిన విషయం ఏమిటంటే.. క్యిరోంగ్ సరిహద్దులో మౌలిక వసతులు తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నాయని మాత్రమే. విపత్తు అనంతరం అక్కడ సహాయక చర్యలు, పునర్నిర్మాణ పనులు కొనసాగుతున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో చైనా-నేపాల్ కనెక్టివిటీ ప్రాజెక్టుల భవిష్యత్ కార్యాచరణ ఎలా ఉంటుందనేది వేచిచూడాల్సిందే.